Kooperatibak eta eraldaketa Brasilen

MSTkooperatibaCOPERAV

“Proiektu kooperatiboak politikoa, soziala, ideologikoa izan behar du eta baita ekonomikoki bideragarria ere”. Hara zer dioen COPERAV (Cooperativa dos Productores Orgánicos de Reforma Agraria de Viamao) kooperatibako arduraduna eta MST-ko militantea den Uri-k. “Kooperatibek logika ekonomikoa dute eta horrek tentsioak eta gatazkak sortzen ditu MST erakundearen eta kooperatiben artean” beste MST-ko burkide batek esana.

Nekazari mugimenduek kooperatibak sortzen dituzte, Porto Alegre ondoan dagoen Eldorado-ko COTAP moduan. Bertan arroza, barazkiak, eta esnea ekoizten dute. Badira ere beste kooperatiba batzuk zerbitzuak eskaintzen dituztenak: garraioa, logistika, zerbitzu teknikoa, makinaria… Mugimenduaren eta kooperatiben artean aholkularitza teknikoa egiten duen talde bat jartzen dute. Mugimendu-kooperatibaren arteko elkarrekintza hau kontraesanez betea dago. Kooperatibek kudeaketa eta ardura handia exijitzen dute, askotan nekazariek horretarako prestatu gabe daudela pentsa dezakete, baina ikasten doaz. Familia ekoizleek kooperatibak sortzeak lurraldearen izaera definitzen du, antolaketa soziala indartuz, ez baitira modu indibidualean sortzen modu kolektiboan baizik. Gainera, oso motibagarria izan ohi da ekoizpen prozesuak eraikitze hau, eta ez da norabide bakarreko bidea, joan etorri etengabea baizik: kooperatiban antolatu diranak, mugimenduan jarraitzen dute parte hartzen.

MPAbandera

MPA-ko Tahirik (Movimiento de Pequeños Agricultores) ere jardun zuen horretaz: “Eskubide bakoitzak betebehar mordoa ezartzen dizkigu, ezin baitugu gobernuaren zain egon gauzak egin ditzan”. Halaxe esan zuen hazi krioilo organikoak ekoizteko kooperatiban. Hazi garbiak ekoitziz (transgenikorik gabeak) ekoizpen prozesuan eta teknologian ikasten eta aurrera egiten doaz, baina ez dute ezer patentatzen, Monsanto eta beste multinazionalek egiten dutenaren kontrara. “La semilla patrimonio de los pueblos al servicio de la humanidad” esan ziguten.

Kooperatiba eta MPA borrokan dabiltza transgenikoak ekoizten dituzten multinazionalekin, hazien merkatuan espazioa eskuratzeko norgehiagoka horretan. Hazi krioilo organikoen espazioa hedatzen joatea da nekazari txikien helburua.

MPAhaziKooperatiba

Esan behar da, hazien kooperatiba honetan honetan ere, helburu estrategikoak mugimenduak ezartzen dituela kooperatibako zuzendaritzarekin elkarlanean. Gertatu zitzaien behin, kreditu kooperatiba bat sortu eta kooperatiba bera izatea ildo estrategikoa bere kabuz definitu nahi zuena, eta mugimenduari esaten ziona zer egin. Farola batek txakurrari pisa egitea bezala da hori, mundua alderantziz. “Kreditu kooperatiba hura uztea erabaki genuan” esan zigun Tahirik.

Kooperatiben sorrerak emakumeen garapenean eta gizon-emakumeen arteko berdintasuneranzko bidean jokatu duten paper garrantzitsua azpimarratu ziguten ere MMC-ko bi emakumek (Movimiento de Mujeres Campesinas). Kooperatibak sortzean, eta emakumeak aktibitate ekonomikoan parte hartzean, errenta sortzen dute eta autonomia irabazten dute. Ekoizpen proiektu hauek emakumeak erakartzen ditu MMC-ra, eta hori aprobetxatzen da gero trebakuntza feminista emateko, emakumeokin prozesu bat egiten joateko. “Senarrek uzten diete parte hartzen proiektu hauetan irabaziak eramaten dituztelako etxera, bestela zailagoa izango zen. Batzuetan emakumeak etxera gizonak baina diru gehiago eraman izan du. Horrek izugarrizko aldaketa suposatzen du” diote. Borroka prozesu luze eta gogorra da, baina proiektu zehatz hauek harribitxiak dira, emakumeak erakartzeko iman preziatuak bihurtzen baitira.

Passo Fundon ere MST-ko kideak kooperatibetaz jardun zuen: “sistema kooperatiboa lankidetzan oinarritu behar zen, eta ordura artea nekazariek ezagutzen genituen ohiko kooperatibak nakezariak esplotatzen zituzten enpresa handiak ziren. Kooperatiben oso irudi txarra zuten nekazariek, hori zela eta. Kooperatiba horien kontra borrokatu eta lankidetzan oinarritutako kooperatibak sortzen joan ginen, haziak, esnea, haragia eta hestebeteak ekoizteko. Hala MST-ren sistema kooperatibo nazionala osatu zen. Kooperatiba guztiek dituzte pertsona liberatuak mugimenduan parte har dezaten, eta mobilizazioak deitzen ditugunean, kooperatibistak dira bertan gehien parte hartzen dutenak.”

“Kooperatiben arazoa da ikuspegi politikoa galdu eta ikuspegi ekonomikoarekin soilik gelditzen direla.Hori saihesteko antolatu ditugu guk kooperatibak antolatu ditugun moduan, betiere mugimendu barruan. Eta honi azpimarratu behar zaio, nekazarien borroka ez dela soilik nekazariena, langile klase osoarena baizik. Hori dela eta sindikatuekin aliantza ari gara lantzen.”

Kooperatibismoaren erronka beti izan da barnera begira eredu demokratikoa izateaz gain, merkatuan leihatzen duen enpresa demokratikoa izatera mugatu gabe, gizarte eraldaketarako erreminta bihurtzen asmatzea. Brasilen, La Via Campesinako mugimenduek lortu dute emaitza onak ematen ari den eredua. Ekonomia sozialean gelditu ordez, ekonomia sozial eraldatzailera egin dute jauzi modu eraginkorrean, mugimenduek duten oinarri politiko-ideologiko sendoagatik eta masa mugimendu gisa duten indarrari esker. Berebiziko garrantzia duen ikasgaia.

Advertisements

Tagged: , , , , , ,

One thought on “Kooperatibak eta eraldaketa Brasilen

  1. […] Kooperatibak eta eraldaketa Brasilen […]

Utzi erantzun bat

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Aldatu )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Aldatu )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Aldatu )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Aldatu )

Connecting to %s

%d bloggers like this: