Category Archives: ELA

Maltzaga hil da, gora Maltzaga!

ehburujabe-368x339“Estatutua hil da” esan genuen Gernikan 1997an. Estatutuaren kontra geunden? Ez. Estatutuak tresna baliagarria izateari utzi zion? Ez. Orduan, zergatik esan genuen hilda zegoela? Espainiako estatuak erabaki zuelako, aldebakartasunez, estatutua ez zela beteko, ez bizitza honetan, ez eta hurrengoan ere. Guk aldebiko prozesu bat nahi genuen, eta nahi dugu, baina Madrilek ez.

20 urte joan dira inflexio puntu bat izan zen ekitaldi hartatik; ez alferrik. Estatuak orduan esan genuena berretsi besterik ez du egin; EAEn gehiengo osoz onartu zen estatutu berriaren proposamena baztertuz, Kataluniako legebiltzarrean ia aho batez onartu zen estatutu berria mesprezatuz, EAEn zein Nafarroan gehiengoz onartzen diren legeak aldebakartasunez balio gabe utziz… Ez dugu ikusten Espainian Euskal Herriko, zein Kataluniako, auzia modu demokratikoan eta aldebikotasunez konpontzeko aukerarik, guk hala nahi izanda ere: indar-harreman kontua da.

Euskal Herrian prozesu demokratikoa martxan jarri nahi badugu, indar metaketa prozesu bat abiatu beharko dugu; prozesu mobilizatzaile bat, helburu zehatz eta partekatuekin, zeinaren bidez iritsi behar dugun Estatua negoziatzera behartzera, eta ezezkoan tematzen bada, independentzia aldebakartasunez aldarrikatzera, Katalunia egiten ari den moduan.

Bide horretan, uste genuen, behin ETAk borroka armatua utzita, bi familia abertzale nagusiak gai izango zirela burujabetza prozesua abian jarriko zuen estrategia minimo bat adosteko. Ez zen horrela izan, eta denbora gelditu egin da.

EAJk, egun, ez du halako prozesu bat abian jartzeko asmorik, gogorik. Bere aurpegi soberanista lozorroan gordeta, hauteskunde emaitza bikainak lortu ditu; kaleetan ez du jendetzarik topatzen burujabetza prozesua aldarrikatuz; eta Kataluniara begiratzen duenean, bere alderdi anaiaren gainbehera ikusita, “abentura soberanistetan” sartzeko tentazio oro uxatzen zaio.

EH-Bildu saiatzen da, bai; ez da eskaintza faltagatik izango: akordio proposamen bat hemen, beste akordio proposamen bat han, EAJ erakarri nahian, bere zenbait helbururi uko egiteko prestutasuna erakutsiz, akordioren batean esplizituki uko eginez, balizko burujabetza prozesu bat martxan jartzeko esperantzarekin, Maltzaga abiapuntu bakarra bailitzan. Eta halaxe gaude, geldirik, Maltzagako geltokian, zain.

Argi dago: Gernikako ekitalditik 20 urte beteko diren honetan, beste inflexio puntu bat behar dugu. Gernikan “Estatutua hil da” esan genuen; oraingoan “Maltzaga hil da” esan genezake. Maltzagaren kontra gaude? Ez. Maltzagak tresna baliagarria izateari utzi dio? Ez. Orduan, zergatik diogu hilda dagoela? EAJk azken hamarkadan argi utzi duelako ez duela burujabetza prozesu bat abiatzeko inolako asmorik. Estatutuaren heriotzatik Lizarra-Garazi etorri zen. Orain galdera da: Maltzaga ondoren, zer?

Azken hamarkadan agerian gelditu da geure bizitzan eragin kaltegarria duten erabakiak hartzen ari direla, gero eta urrunago, gero eta jende gutxiagok. Burujabetza egunez egun, urtez urte, galtzen gabiltza arlo guztietan, eta multinazionalen mesedetan desberdintasunak, prekarietatea, pobrezia eta sufrimendua zabaltzen ari dira. Inor gutxik jarriko du hau ezbaian.

Dena den, batzuk diote hau dela dagoena, ezin dela besterik egin, sakrifizioak ezinbestekoak direla, austeritate politikak zintzo-zintzo eta liskarrik gabe onartuta, gauzak bere onera itzuliko direla. Esan genezake gauzak diren bezela mantentzearen aldekoak direla hauek.

Beste batzuk, ordea, aldaketaren aldekoak gara. Diogu gauzak beste modu batera egin daitezkeela, geure bizitzetan burujabetza berreskuratu behar dugula, eta Europatik datozen erabaki politikoei entzungor eginez, guri komeni zaizkigun erabakiak hartzen joan gaitezkeela.

Eliteak kezkatuta daude azken aldian aldaketaren aldekoak gailentzen ari direlako. Populista ezizena jarri diete, eta zaku berean sartu dituzte Eskozia, Brexit, Le Pen, Podemos, Katalunia eta Trump, tranpa beraiek eginez. Aldaketa nahi dugunok burujabetza berreskuratzearen alde gaude, baina bi burujabetza mota daude:

  1. Izuan, autoritatean, seguritatean, arrazakerian, desberdintasunean, erresistentzian oinarritutako burujabetza kontserbadorea, atzera bueltatu nahi lukeena, ezer ez aldatzeko.
  2. Demokrazian, parte-hartzean, aniztasunean, parekidetasunean, iraunkortasunean, itxaropenean oinarritutako burujabetza sozial eraldatzailea, herri berria, bizitza berriak eraikitzeko.

Bizi ditugun garai interesgarri hauetan, arazoa politika neoliberala da (jarraitasuna aldarrikatzea arazoan sakontzea da). Aldaketa autoritarioa ez da soluzioa, arriskua baizik (bizitzaren kontrakoa; Le Pen, Trump…). Arazoarentzako irtenbidea eta eskuin muturraren arriskuarentzako antidotoa aldaketa demokratikoa da, burujabetza sozialean oinarritua. Hain justu, hau aldarrikatzen dugu gehiengo sindikalak, mugimendu feministak eta ekologistak, aniztasunaren eta errefuxiatuen aldeko mugimenduek, ekonomia sozial eraldatzaileak, inklusioaren eta giza eskubideen aldekoek, ezkerreko alderdi eta mugimendu politikoek…

Hortaz, “Maltzaga ondoren, zer?” galderari, hala erantzungo nioke nik: burujabetza sozial eraldatzailea aldebakartasunez eraikitzen joan, indarra metatzen joateko, aldaketa nahi dugun mugimendu sindikal, sozial eta politikoen artean bide-orria adostuta.

Martxan jarri. Korrontea sortu. Denborarekin, agian, korronte horrek indar nahikoa hartuko du, eta orduan, beharbada, Maltzaga berpiztu egingo da, Katalunian bezala. Nork daki, ez gara igarleak. Garrantzitsuena, orain, prest gaudenak abian jartzea da.

Akordio Interprofesionala EAEn: zergatik orain?

Aspaldi ez bezalako oihartzuna izan zuen azaroaren 30eko bilerak: Confebask, CCOO, UGT, LAB eta ELA mahai baten inguruan eserita akordio interprofesional bat adosteko. Jakina, halako gauza bat hedabideek hain entzutetsu egiten dutenean, zerbaiten bila dabiltza. Gauzak horrela, gertatzen ari denaren diskurtso eta errelatoak berebiziko garrantzia hartzen du, baina bakoitzak bere kontakizuna du.

Agertzen ari diren errelato guztiak azaldu aurretik, komeni da gogoratzea aurretik halako akordio bat sinatzeko beste bi saiakera izan zirela.

Lehena 2012ko otsailaren 8an:

ai2012elcorreo

Bigarrena 2013ko uztailaren 5ean:

ai2013elcorreo

Prentsan argi azaldu zen moduan, bi saio hauek porrot egin zuten Patronalak ez zuelako sinatu nahi izan, bere baldintzak onartzen ez ziren bitartean.

ai2013elaBigarren porrotaren ondoren agiri batean (Ez da posible 2013ko uztailaren 5ean konturatzea Patronala nolakoa den) gure ikuspuntua argitzen saiatu ginen. Mahai horietan ez ginen eseri ere egin patronalak malgutasun gehiago eta ekintza sindikala murriztea (bake soziala) eskatzen zuelako.

Aurreko bi porroten ostean badirudi aukera berri bat sortu dela, Confebask presta azaltzen dela sinatzeko eta ELA ere prest dela. Zer dela eta aldaketa hau? Eragile bakoitzak bere errelatoa dauka.

Guztia sinatzen duten sindikatuek diote uztailaren 22an elkarrizketa sozialerako mahaian sinatu zuten akordioak bultzatu duela bilera historikoa. Hori esanda, ez dute argitzen zergatik dagoen orain prest Confebask akordioa sinatzeko, eta zergatik hartuko duen parte ELAk negoziazioan.

perrodelhortelanotxikiSinaduraz sinadura dabiltzanek, sinaduron onuren errelatoak eraiki behar dituzte, erabiltzen duten bestela okerrago izango zen horrek ez duelako balio inoiz baina okerrago daudenentzat. Horregatik diote ELAren erruz 380.000 langile daudela hitzarmenik gabe EAEn.

Hain justu, El Correok (eta DVk) ostiraleko albisteko lerroburuan iradokitzen duen moduan.

aielcorreoArgi utzi behar da akordio interprofesional hau sinatzeak ez duela ekarriko langile hauen hitzarmenen berritze automatikoa. Akordioa sinatzen bada EAEko hitzarmenek estatuko hitzarmenekiko lehentasuna izango dute (baina ez enpresetan sina daitezkeen hitzarmenekiko). Lan erreformak bere horretan jarraituko du, eta ptronalak hitzarmenak blokeatzen jarraitzen badu, 357.000 langile horiek berdin-berdin jarraituko dute.

LABen errelatoa Ainhoa Etxaidek Deian, akordio interprofesionalarekiko Confebask eta ELAre jarrera aldaketaz galdetzen diotenean, esan zuena izango da seguruenik: “Si hay un acuerdo igual al que pudo haber en 2013 no tendré claro por qué lo hay ahora y entonces no. El acuerdo que propuso el Gobierno vasco no incluía nada de paz social. Eso sí, recordaría que quien dijo que no en 2013 fue Confebask porque se ponían límites a la reforma laboral.

Hori irakurrita, bereziki harrigarria izan zen Garak abenduaren 1ean bere editorialean (Sindicatos y patronal se abren al diálogo) idatzi zuena: “Por otra parte, algunas estrategias sindicales también aportaron su granito de arena al priorizar los convenios de empresa y abandonar los convenios sectoriales. Ahora se empeñan en destacar que el paso dado es una renuncia de la patronal.” Zer bilatuko dute errelato horrekin?

Ainhoak ere dio Eusko Jaurlaritzak eskaini zuen akordioak ez zuela bake sozialik eskatzen. Gertatzen dena da akordio interprofesionala ez dela gobernuarekin sinatzen, sindikatu eta patronalaren artean baizik. Bake soziala patronalak eskatzen zuen.

Patronalaren errelatoa ez dakit zein den; berdin dio, beti zutik erortzen baitira.

Eta guk zer diogu? Bere garaian esan genuen zergatik ez genuen aurreko bi saioetan parte hartu (gorago azaldu dut), eta orain Confebaskek egiturazko akordio interprofesionala eskaintzen du bake sozialik eskatu gabe. Gu akordio horren alde gaude, bere garaian ginen moduan, eta Confebaskek aurreko saioetan egiten zituen eskaerak egiten ez dituenez, parte hartuko dugu negoziazioan eta akordiora iristen saiatuko gara.

Erantzun beharreko galdera nagusia da:
zergatik aldatu du jarrera patronalak?

Lan erreforma onartu zenean guk erabaki genuen aurre egin behar geniola. Lan erreforma baliogabetzen zuten klausulak definitu genituen, eta ordudanik saiatu gara klausula hauek dituzten hitzarmenak sinatzen ahal dugun enpresa eta sektoreetan. Baldintza hauek betetzen dituzten 400 enpresa-hitzarmenetik gora sinatu ditugu eta sektoreko 20etik gora.

Zer gertatu da 4 urte hauetan? Confebaskek (eta bere baitako patronalek) negoziazio kolektiboa (guk nahi ditugun edukiekin) blokeatuta zuenez, negoziazio mahai berriak ireki ditugula beste patronal batzuekin. Bizkaiko merlataritzan sinatu ditugun hitzarmenen adibideaz aritu nintzen aurreko post batean, gaian inork sakondu nahi badu.

Langileentzat onak ziren hitzarmen hauek baliogabe uzteko asmoz, sektore bereko estatu hitzarmenak sinatzen hasi ziren CCOO, UGT eta CEOE (Confebask CEOE da). Baina horretarako irtenbidea ere bagenuen: sinaturiko hitzarmen batzuei EAEko hitzarmenei lehentasuna ematen dieten akordio marko sektorial batzuk bultzatu genituen merkataritzan eta ostalaritzan, estaterako, eta bertan patronal desberdinak azaltzen ari dira.

Bide berean joanez gero Confebaskek ikusi du gero eta patronal gehiago ariko direla sektorez-sektore bere monopolioa lapurtzen. Horregatik horietako bilera batean hauxe bota zuen Confebaskek: zergatik ez dugu akordio interprofesional bat sinatzen, sektorez-sektore akordio marko mordo bat sinatzen joan ordez? Hor abiatu zen azaroaren 30ean egin zen bilera historikoaren ibilbidea.

Baina, zergatik komeni zaio akordio interprofesionala? Sektoretako patronal asko egon arren, ez dagoelako Confebask ez den EAE mailako beste patronal interprofesionalik. Beno, orain urte betetik hona bada bat: Garen. Eta Confebaskek kosta ahala kosta borrokatu du negoziazio mahaian tokirik gabe gelditu dadin, ez baitu EAE mailan konpetentzia egingo dion patronalik nahi.

Batzuk errelatoak sortu behar dituzte jendea erakartzeko, bozkak irabazteko. Guk, ordea, egiten duguna kontatzen dugu, berdin publikoki zein pribatuki, EKAI Centerrek maisuki esan zuen moduan, arazotxo bat baitugu: “…tienen serias dificultades para despegarse de la realidad. Como consecuencia de su propia actividad, de la sobriedad y seriedad de su gestión económica, ELA y LAB -aunque quisieran- lo tendrían muy difícil para dedicarse a “pájaros y flores” como, desgraciadamente, están haciendo grupos políticos y medios de comunicación.

Azaroaren 30aren ondoren hedabideetan sortu den zurrunbiloaren aurrean norabide argia markatu digu Villarrealek: jarrai dezatela titularretara jokatzen, besteok bitartean geureari eusten jarraituko dugu, herri honetan langileen bizi baldintzak hobetzeko borrokari, alegia. Baina komunikazioa ahaztu gabe, noski! Asko egin eta gutxi komunikatzen baitugu guk, beste batzuk gutxi eginda asko komunikatzen duten bitartean.

 

Convenio propio en Telemarketing

Esta es la respuesta a @sergio_almah a la pregunta que ha hecho en Twitter (el blog da la opción de hablar con más detalle y más sosegadamente; como la intención es que nos entedamos bien, ha optado por escribir tranquilo en el blog; espero sirva de ayuda).

telemarketing

A nivel estatal se ha hecho una huelga en telemarketing (#SaturaTelemarketing) por el convenio estatal, que en Euskadi no se ha secundado. Como es lógico, por lo que he entendido, @sergio_almah se ha sentido identificado con las huelguistas (normal), y se ha preguntado por qué aquí no se ha hecho huelga.

No se si trabajas en Telemarketing, o, sin más, ha sido la solidaridad de clase la que te ha llevado a identificarte con las huelguistas, cosa que aprecio.

La huelga es por el convenio estatal de Telemarketing. Cualquier convenio estatal, de cualquier sector, siempre tiene unos contenidos muy probres con respecto a los convenios propios (hasta ahora normalmente han sido convenios provinciales, pero también pueden ser autonómicos). Un ejemplo de muestra: el convenio estatal de restauración establece una perdida de salario del 50% y 50 horas de trabajo más al año, con respecto al provincial de Bizkaia.

Es normal que las trabajadoras de Telemarketing del resto del estado luchen por un convenio estatal, porque ello mejora sus condiciones de trabajo, pero en nuestro caso, en Bizkaia por ejemplo, lo que de verdad mejoraría sustancialmente las condiciones de trabajo de las trabajadoras de Telemarketing sería abrir ámbito propio de negociación.

Se hizo un intento de abrir negociación en el ámbito autonómico, pero la patronal prefiere negociar el estatal, porque le sale más barato. Es normal que CCOO, UGT y CGT luchen por el convenio estatal, ya que representan a las trabajadoras de todo el estado, y para la mayoría de trabajadoras del estado, el convenio estatal es una mejora sustancial. Pero aquí, la mejora sustancial se daría abriendo ámbito propio de negociación, tal y como existe en el resto de sectores. Esa es la lucha que tenemos que lidiar aquí.

Hace unos meses me decía un delegado de ELA (no me acuerdo del sector, pero sé que sus condiciones laborales las regulaba el convenio de Bizkaia): yo soy de Melilla, trabajo aquí, en Bilbao, y sé dónde se tienen que decidir mis condiciones laborales, aquí, en Bizkaia. Por eso es por lo que tenemos que luchar.

Nosotrxs trabajamos por mejorar las condiciones de trabajo y de vida de lxs trabajadorxs de Euskal Herria. Está claro qué interesa a las trabajadoras de Bizkaia, o de Euskadi de Telemarketing: abrir ámbito propio de negociación, aquí, y luchar por una mejora sustancial de sus condiciones de trabajo. En eso estamos.

No obstante, a los sindicatos CCOO, UGT y CGT les interesa más la lucha por el convenio estatal, lo que también es lógico, dado que es lo que le interesa a la inmensa mayoría de sus representadas.

Espero que esta explicación sirva…

 

Langile klasearentzako ekonomia sozial eraldatzailearen bila

20161110_164907

Cesar Renduelesek hitzaldi gogoangarria eman zuen atzo Ekonomia Sozial Solidarioaren Kongresuan. Hona gehien gustatu zaidan zatia dakart (espero dut kongresuko webean hitzaldi osoa jarrito dutela).

Ekonomia sozial solidarioa luze eta zabal goraipatu ondoren, dudarik gabe, esan zuen, ezker eraldatzailea bide horretatik eta kooperatibismotik joan behar da. Baina erronka bi paratu zituen gure aurrean:

1.Ekonomia soziala diogunean, zer da soziala? Soziala ez da hitz neutroa, eta arrisku bat ikusten du: klase ertainean soilik pentsatzea. Ekonomia sozialak arriskua du klase ertain deitua izan den errenta altuenak dituzten(gun) populazioarren %30 horrentzako erreminta bihurtzea. Jende gehiena ez dago kooperatiba sortzeko baldintzetan. Langile klaseaz ari zen: teleoperatzaileak, garbitzaileak, supermerkatuetako dependientak… lan baldintza eskas eta prekarioenak dituztenak.

Arriskua, beraz, ekonomia sozialak langile klasea baztertzean ikusten du, eta hori argiago ikusteko adibide bat jarri zuen: hezkuntza kooperatibak. Guraso aurrerazale batzuk eskola bat sortzen dute, hezkuntza publikoan ematen diren eduki, metodo eta baloreekin ez datoztelako bat. Hori oso ongi dago. Baina gertatzen da, eskola horiek klase ertaineko ikasle zurientzako eskola berezitua bihurtzen dela, langile klasea baztertuz. Ikastoletaz gogoratu nintzen.

2.Klase ertainaren sumindura motor eraldatzaile oso mugatua da, eraldaketa, normalean, galtzeko ezer ez dutenen aldetik etortzen baita (etxeetatik kaleratutakoen borroka aipatu zuen). Hemen oroitu nituen egun greban dabiltzan hainbat sektore eta enpresetako langileak (Gipuzkoako errepideak, Kaiku km0, Bizkaiko erresidentziak, Unibertsitate eta institutuetako garbitzaileak…). Egoera prekarioenean daudenek duten bizitasun, indar, kemena nahiz eta greba hilabeteetan luzatu.

Horregatik, ekonomia sozialak eraldatzailea izan nahi badu, sindikalismoaren eskutik joan behar duela esan zuen, unibertsala izan dadin. Sindikalismo eraberrituaren eskutik esan zuen zehazki, CCOO eta UGT egun ez baitira eraldatzaileak. Aipatu zituen estatu maila lan ona egiten diren sindikatu txikiak.

LAB eta ELA ez zituen espreski aipatu, baina badakit sindikatu txiki horien barnean kokatzen gaituela, beste estatuko ikerlari batzuek egiten duten moduan. Eta konturatu naiz ekonomia sozial solidarioaren erronka berbera dugula guk ere: egoera prekarioenean dauden langileentzako erreminta eraldatzaile baliagarria izaten asmatzea. Ez da erronka makala, alajaina!

Hitzaldia amaitu zenean gerturatu nintzen beregana. Trukatu genituen emailak, eta esan nion hona berriro ekarri behar dugula sindikalistoi hitzaldi berbera eman diezagun.

Esto está pasando aquí; no en una empresa, no a una persona

unrincondemicocina

Este post surge de la lectura de este testimonio de AinaraLo: https://unrincondemicocina.com/2016/11/03/hay-que-ser-una-mujer-valiente/

Lo que le ha sucedido a AinaraLo no es un caso aislado. No es un caso especial que justo le ha tocado a ella. Esto que ha sufrido, lo han sufrido y lo están sufriendo un montón de trabajadoras, en un montón de empresas; pero hay miedo, mucho miedo, y resignación. Es lo que hay. Por eso el dolor se va almacenando dentro de una misma, se van acumulando capas de humillación: recurso, mero recurso para el éxito de la empresa. Y así caes, vas cayendo. Hechas la mano a un lado, a otro, arriba, abajo, y no encuentras asidero, hundiéndote más y más. Pones en juego tu salud, tu vida, porque no tienes más remedio. ¡Cuántas personas están en esta situación!

Lo que le diferencia a AinaraLo es que lo ha contado. En su caída, acompañada, tal y como lo expresa en sus agradecimientos, ha llegado a lo más hondo de su ser, y se a encontrado con su dignidad. Sostenida en esa roca, se ha levantado, ha gritado, y nos ha dado su receta más íntima: Hay que ser una mujer valiente. Recomiendo que lo leáis.

Esto que cuenta, y que está sucediendo aquí en un montón de lugares, no lo encontraréis en los medios. No hay premios para todas estas personas que, día a día, están construyendo el presente y el futuro. Sólo se premia al emprendedor que ha llegado a ser un hombre de éxito. A ese sí le verás en las portadas, en los platós de televisión, en encuentros y desayunos chick auspiciados por serias fundaciones. En la era de la imagen, la belleza es lo que cuenta, la sonrisa, la elegancia, la pose, todo superficial, todo fachada. Pero, ¿dentro? ¿Qué hay dentro?

Dentro ya nos ha contado AinaraLo lo que hay. Lo que podíamos intuir, conocido lo que decían sobre la reforma laboral en el Foro de Emprendedores; conocido, también, lo que su presidente dijo la víspera en la que los y las trabajadoras iban a perder los convenios provinciales: “Mañana se materializará el mayor golpe contra el stablishment sindicatil en Euskolandia. ¡Champagne!

condedelamaza

Es la nueva cultura de empresa. Allá dónde no quieren ni oír hablar de organización colectiva, de sindicatos, de derechos laborales. Dónde las personas pasan a ser meros recursos y no humanos.

theloafsindicatos

Menos mal que existe otro modelo de emprendizaje no basado en la competición ciega del individualismo egocéntrico que lucha con cualquier medio, sobre todo la explotación de las personas, para conseguir el éxito personal, el aplauso patronal. Es posible, y ya existe, otro modelo de emprendizaje (Olatukoop) basado en la cooperación, en la solidaridad, en la transparencia y en la economía democrática, que busca el bienestar de la comunidad, de la red cercana y la sociedad en la que lleve a cabo su actividad. Nada que ver con el emprendizaje y la nueva cultura de empresa que está fomentando Adegi, tal y como nos lo ha descubierto AinaraLo.

Mila Esker eta besarkada bero bat AinaraLo eta Olatukoop!!

Coco explica las diferencias entre partido político y sindicato

cocoEs una pena que Barrio Sésamo haya desaparecido, ya que hoy nos vendría de fábula una de las aclaradoras explicaciones de Coco para conocer la diferencia entre lejos y cerca, arriba y abajo, partido y sindicato… Hace unos años era sobre todo la gente de Bildu la que tenía dificultades para diferenciar lo que es un sindicato y un partido. Hoy las quejas vienen más desde el PNV: ¡que ELA se presente a las elecciones! (al parlamento o a la diputación, entiendo yo). Euskaraz dakienak hobe du Zuzeu-ra joatea, bertan luze eta zabal jorratu baita gaia, eztabaida luze batean.

Como no he encontrado el vídeo en el que Coco explica esta diferencia, intento recordarlo y transcribirlo:

  • El partido político es una organización que aglutina a gente con un objetivo compartido.
  • El partido político busca el poder presentándose a elecciones, para desde el poder poner en práctica su programa (su modelo de sociedad).
  • El sindicato es una organización de trabajadores y trabajadoras (parte vulnerable de la relación salarial) que conscientes de sus intereses comunes frente a los intereses del capital (el poder)  se organizan colectivamente para defenderse del poder.
  • El sindicato se presenta a elecciones sindicales para conseguir delegados y delegadas. Ganando elecciones sindicales no se consigue el poder. Es tarea de estos y estas delegadas conseguir poder colectivo para constituirse en contrapoder del capital.
  • La legitimidad el partido la consigue con la representación obtenida en las elecciones.
  • La legitimidad el sindicato la consigue con la representación obtenida en las elecciones sindicales y con su afiliación.
  • La legitimidad obtenida por el partido la usa para intentar conseguir leyes y para crear opinión. Si el partido está en la oposición intenta desgastar al gobierno, y si está en el gobierno intenta vender lo mejor posible lo que hace.
  • La legitimidad obtenida por el sindicato la usa para intentar conseguir leyes (Negociación Colectiva) y para crear opinión e influir en las decisiones de los gobiernos. Y parece que es aquí donde puede comenzar la confusión:
  • El sindicato es una organización de clase, que como un partido, también tiene un modelo se sociedad, dado que las condiciones de trabajo y de vida de los y las trabajadoras no sólo se juegan en las empresas, si no que también se juegan en la calle. El sindicato hace una lectura de la realidad, de toda la realidad, desde la perspectiva de la clase trabajadora, y lucha por más democracia, más justicia, más igualdad, más soberanía, más sostenibilidad…
  • Repito que los partidos buscan implementar su modelo de sociedad llegando al poder, desde el gobierno.
  • El sindicato intenta organizar y movilizar un contrapoder que haga presión suficiente al gobierno (mayor presión que la que hace el capital y sus lobbys) para que las decisiones que tome, esté quien esté, sea el partido que sea, sean lo más favorable posible a la clase trabajadora.

Conclusión: los partidos y los sindicatos son dos organizaciones diferentes, ambos necesarios, que funcionan de forma diferente. Los partidos tienen legitimidad para hablar de lo que crean conveniente (incluso de empleo, negociación colectiva, salarios…), y no por eso tiene que presentarse a elecciones sindicales (por que su legitimad la obtienen en las elecciones al parlamento, o a la diputación, o al ayuntamiento…). Y los sindicatos tienen legitimidad para hablar de lo que crean conveniente (incluso de fiscalidad, grandes infraestructuras, prestaciones sociales, servicios públicos…), y no por hacerlo tienen que presentarse a elecciones; y no por hacerlo están apoyando a un partido u otro. El reto es mucho más exigente que favorecer a un partido u otro. El reto es, como he dicho, construir un contrapoder colectivo (en alianza con otros movimientos sociales y con la economía social y solidaria) que consiga un mundo mejor, en el que la sostenibilidad de la vida se ponga en el centro. Eso sólo con que llegue un partido al gobierno no se consigue.

Ortuzar, ELA eta EHBildu

20161002ortuzardeia

Igandeko Deian, Alderdi egunean, Andoni Ortuzarri egindako elkarrizketan hitz hauek letra larriz: “Lo de ELA ha sido una vergüenza. ¡Que se presenten a elecciones!”. Ez da lehen aldia. Joseba Egibarrek berbera iradoki zuen ETBko Egun on Euskadin (ederki erantzun zion Biurrunek). Ortuzarren elkarrizketako letra txikian hberriz: “seguramente Bildu acogería a Txiki Muñoz en sus listas electorales”.

Imajinatzen dut hitz hauekin, ELA Bildurekin erlazionatze horrekin, jeltzaleen artean ELA kaltetu nahi duela; baina, gu Bildurekin lotzeak ez gaitu kaltertzen; gu EAJrekin lotzeak kaltetzen ez gaituen moduan. Gu Podemosekin lotzeak edo norbaitek gu sindikatu neoliberala garela esateak, ere, ez du gugan eragin berezirik izaten.

Gu lan erreformak kaltetzen gaitu. Guri negoziazio kolektiboaren erreformak ematen digu min, estatalizazioak. Jaurlaritzak gutxiengoan sinatzen diren hitzarmenak sustatzeak (Confebask, CCOO eta UGTrekin akordioa sinatuta) egiten digu kalte. Langileak kaltetzen dituzten erabakiek kaltetzen gaituzte gu. Sindikalismoaren kontra doazen erabakiak dira kalte egiten digutenak, erabaki politikoa zehatz batzuk, nahita hartzen direnak. Bestea erretorika hutsa da.

Irailaren 20ean ez ginen EAJren kontra manifestatu. Jaurlaritzak, demokrazia gutxietsiz, gure kaltetan hartu zuen erabaki larriaren kontra baizik. Langileen kontrako erabaki horren aurka mobilizatu ginen, eta ez EAJren aurka. Manifestazioan parte hartu zuten jeltzaleak lekuko. Sindikalismo autonomo indartsuaren beharrean benetan sinisten duten jeltzaleak, ez sindikatua azpiratu, edo desagerrarazi nahi duten beste batzuk bezala.

Ulergarri izate aldera, adibide xume batekin amaituko dut: guk Erriberan ordezkarien %20a daukagu. Hauteskundeen emaitzak begiratuta, argi dago ez direla EAJkoak. Eta argi dago ez direla Bildukoak. ELAkoak dira. Eta ELAkoak dira beren lan- eta bizi- baldintzen hobekuntzan konprometitzea erabaki dutelako baliagarri eta eraginkorra zaien sindikatu batean. ELAko zerrendetan izena eman dute, hauteskunde sindikaletan aurkeztu, eta langileek aukeratu dituzte. Herriko, Nafarroako, Estatuko, Europako hauteskundeetan zer bozkatuko duten? Ez dakit. Beraiek jakingo dute. Gure erronka da langileen lan- eta bizi-baldintzak hobetzeko sindikatu zintzo, langile eta eraginkorra izaten jarraitzea. Horregatik ditugu 100.000 afiliatu. Ez EAJkoak garelako, edo Bildukoak, edo Podemosekoak, edo abstentziokoak…

Kontu handiz ibiltzeko garaiak

dantzaleku

Saiatuko naiz kontua ongi azaltzen. Ez da erraza. Oso onak dira. Zaila da kontatu nahi dudana zuri helarazteko modua aurkitzea, badakit, dantzalekuan ondokoarekin hitz egitea bezain zaila. Musika pintxatzen duen DJ-a, gainera, beraiena da: musika erraza, itsaskorra, bolumena topera, eta jende guztia dantzan. Begirada batekin, keinu batekin ulertuko bagina, ederra litzateke, baina ez da kasua: hitzak behar ditut. Garrasika has ninteke, baina orduan jende gutxiagorengana helduko nintzateke. Oihuka xehetasunak galtzen dira, eta esan nahi dudanak fintasuna eskatzen du. Esfortzua egingo dut, dena den, egin nahi dutena oso larria delako. Esango didazu amaitzen duzunean merezi izan duen edo ez.

Enpresa kultura berriaz hitz egiten dute; langileen parte hartzeaz; proiektu amankomunetaz. Nork ez du enpresa kultura berria nahi! Nork ez du langileen partaidetza sustatu nahi! Nork ez du proiektu amankomun batean parte hartu nahi! Eta ezagutzaren ekonomiaz, ekintzailetzaz, teknologiaz, lehiakortasunaz, berrikuntzaz, aldaketa etengabeaz. Eta sindikatuak traba direla. Noiz ez dira traba izan?

Sindikatuek, sortu zirenetik, gogorarazten diote kapitalari, “aizu, gu pertsonak gara, gu ez gara erreminta hutsa, ez gara makina bat; guk duintasuna dugu, eta kolektiboki antolatzeko gaitasuna, zure itsukeriari mugak jartzeko, gizatasuna mozkinen gainetik ezartzeko”. Enpresa medio bat da, bizitza helburu.

Hortaz, gure buruari egin behar diogun beste galdera da: zeinentzat da traba sindikatua? Zeinentzat da kaltegarria langileak kolektiboki antolatzea? Zeinentzat mesedegarria? Hau esaten dut hainbat enpresetan kultura berria ezartzeko, langileak behartzen dituztelako sindikatuei uko egitera; ukatu egiten zaie kolektiboki antolatzeko aukera.  Eta badakizu horrek zer esan nahi duen, ikastolako patioaz oroitu: baloiaren jabeak erabakitzen du penaltia izan den ala ez, gola izan den ala ez; burua makurtu beste erremediorik ez duzu jolasten jarraitu nahi izanez gero.

Beraz, enpresa kultura berri bat bai, langileen partaidetza bai, eta proiektu amankomunak bai, baina bermatuz, beti, langileak sindikatuetan kolektiboki antolatzeko aukera. Bestela, proposamenak, ustel usaina izan dezake.

Bada beste klabe garrantzitsu bat, esaten diren hitzak, politak eta ederrak, benetazkoak diren edo beste intentzio maltzurrago batzuk ezkutatzen dituzten jakiteko. Kontuan izan, langileen lan- eta bizi-baldintzak, beti, beti, langile mugimendu antolatuaren indarrak hobetu dituela. Sindikatuek, berek, kooperatibak zituzten bere garaian, indartsu zirenean. Orduan patronalak ez zuen hitz egiten langileen partaidetzaz, kultura berriaz, proiektu amankomunetaz. Orduan, Francok, agintea armaz hartu zuenean, sindikatuak debekatu eta kooperatibak itxi zituen, patronalak negozioa egiten jarraitu zuen bitartean.

Oraingoan, geure buruari egin behar diogun galdera da: proposamena nork eta noiz egiten du?. Patronalak egiten badu, langile mugimendua oso ahuduta dagoenean… zeren bila dabil benetan? Hori gutxi ez eta Eusko Jaurlaritzak berak bat egiten du proposamen pozoindun honekin, jabetu gabe (edo jabetuta) langileentzat ekar dezakeen arriskua. Kontu handiz ibiltzeko garaiak dira, oso indartsu daude eta!

Baina ez da hori guztia. Gainera Urkulluk esaten digu erralitatetik kanpo gaudela! Diot nik, Adegik Arantxa Tapia hezi duen bezala, Tapiak Urkulluri ere pasako ziola management berriko liburu sorta ederra. Guru guztiek diote enpresek aurrera egin dezaten, langileok dugun guztia bertan eman dezagun, ez diogula gure ametsei uko egin behar, kontrakoa, gure ametsak betetzeko jardun behar dugula buru-belarri lanean, gure gaitasun guztiak zukutuz, halaxe etorriko omen da benetako berrikuntza. Horixe bera egiten saiatzen gara gu sindikatuan, eta Urkullu ere horretan zebilela uste genuen. Baina ez, errealitatetik kanpo omen gaude. Ezin dugu amestu eta eraikitzen saiatu bizitza ekonomiaren zentruan jarriko duen eredu bat; langileak pertsona duin gisa tratatuko dituena, gizon eta emakumeak berdintasunean biziko diren bidezko mundu iraunkor bat helburu. Imajina dezaket Urkullu, aurreko mende amaieran Steve Jobs-i esanez “ordenagailua, telefonoa, eta argazki/bideo kamera poltsikoan eramango dugula hemendik urte batzuetara?” Edo Artur Masi esanez, Zapatorerokin estatutua ezkutuan cepillatzen ari zenean, “2017an independentzia lortzear izango zaretela?” Edo Uxue Barkosi berari ETBko aurkezle lanetan zebilenean, “Nafarroako lehendakari izango zarela?” Zatozte errealitatera!

Kontua da garrantzitsuena borondatea dela gauzak aldatzeko orduan, erabakimena. Ez da nahikoa, badakit, baina ezinbestekoa bai. Esan dezakegu bi taldetan bereiz ditzakegula gizarte eta eragileak: gauzak beste era batera egin daitezkeela sinisten dugunak, eta gauzak ezin aldatu direnez dagoena onartzera behartutak gaudela uste dutenak (edo interes ezkutu batzuk tarteko hori diotenak). Badira langile mugimendua aliatutzat duten kooperatiba eta ekintzaileak, langile klase kontzientziatik, lan eta ekintza kolektiboaz kapitalismoa gainditu nahi dutenak, ekonomia sozial eraldatzailearen eta solidarioaren inguruan adibidez. Eta badira ekintzaile eta kooperatibak, sindikatu eraldatzaileak etsaitzat jotzen dituztenak, patronalaren kontzientzia dutenak, eta sistema kapitalistan, bertan, lehiakorrak izatea (ez da gutxi) beste helbururik ez dutenak.

Guk, nola ez, lehen ereduarekin egiten dugu bat, eta dugun erronka elkarlan hori lantzen joatea da. Iazko Alternatiben Herrian hortan saiatu ginen. Jaurlaritza bigarren taldean kokatu da. Patronalaren enpresa berriaren diskurtso tranpatia bere egin du, eta bide horretan traba egiten dien sindikatuak desagerrarazi nahi ditu. Hortxe kokatu behar da uztailaren 22an “Elkarrizketa sozialeko” mahaian sinatu zuten akordioa. Diote lan erreformaren aurka daudela. Negoziazio Kolektiboa blokeatua dago patronalak ez dituelako sinatu nahi lan erreforma mugatzen saiatzen diren klausulak dituzten hitzarmenak. Hori konpontzeko erabaki dute gutxiengoan sinatzen diren hitzarmenak, erreforma mugatzeko klausula gabekoak, hau da, lan erreforma onartzen dutenak, sustatzea, langileek hauteskundeetan aukeratu dutena mespretxatuz. Hau da, gutxieneko arau demokratikoak urratzeaz gai, aurka omen dauden lan erreforma zabalduko dute Euskal Autonomi Eskidegoan.

Ez dakit jabetu diren sinatu dutenaren larritasunaz. Badirudi ezetz, hemen ezer gertatuko ez balitz bezala dabiltza guztiak. Baina kontua oso, oso larria da. Honi gehitzen badiogu enpresetan patronalaren ikuspuntuko “kultura berria” ezartzeko lana egingo dutela buru belarri, oso kontuz ibiltzeko garaiak dira. Garai larriak benetan.

Ez dakit langileok bizi dugun arriskua ongi azaltzen lortu dudan. Saiakera, behintzat, egin behar nuen. Esango didazu lortu dudan…

Nola banatzen da aberastasuna?

Soldataz esaten ez diguten guztiaGaizki; gero eta okerrago. Hori da erantzun argiena, errazena. Ez dugu guk bakarrik esaten. Thomas Pikettyk agerian utzi du “Kapitala XXI. mendean” liburuan. Nazioarteko Diru Funtsak (NDF; FMI gaztelaniaz) eta Ekonomia Lankidetza eta Garapenerako Erakundeak (ELGE; OCDE gaztelaniaz) ere txosten bana atera berri dute gauza berbera azpimarratuz. Ez asmo berdinarekin, jakina. Batzuk gauzak aldatu nahi ditugun bitartean, besteek beren pribilejoei eutsi nahi diete.

Gu desberdintasun bidegabeek kezkatzen gaituzte eta jendearengan horrek sortzen duen minak, sufrimenduak. NDF eta ELGE larritzen dituena sistemaren egonkortasuna balantzaka hastea da. Diote gehiegizko desberdintasunek, hazkunde ekonomikoa moteltzeaz gain, jendea oldarrarazi dezaketela, liskarrak sortuz.

Edonola, guztiz frogatuta dago desberdintasunak hazten ari direla. Sinesgogorrak egongo dira ere, komenientziagatik akaso (klima aldaketarekin gertatzen den moduan), baina aberastasuna gero eta esku gutxiagotan pilatzen ari da. Intermon Oxfam-ek irudikatu zuen moduan: 62 pertsonek munduko populazioaren erdiak duen aberastasun bera dauka.

Aberastasuna, baina, zer da?

Planeta aberastasunez betea dago. Itsasoak, lur azpiak, mendiak, bailarak… aberastasunez josiak daude. Kontua da nor bereganatzen den horietaz. Hego Afrika, Zimbawe urrez eta diamantez josia zegoen. Nigeria petrolioz, Kongoko Errepublika Coltanez. Herrialde aberats pobretuak.

Jendea ere aberastasuna da. Pertsona gazte, indartsu, bizitzaz beteak aberastasuna dira. Afrika biziki aberatsa zen (eta da) zentzu honetan, baina milioika  pertsona ebatsi zituzten bertatik, urrunera eramateko: ameriketara, itsasora, esklabutzara, heriotzera.

Besarkada bat, muxu bat, irribarre bat aberastasuna dira. Sendatzea, elikatzea, hezitzea, maitatzea, zaintzea aberastasuna da. Gauza da nor bereganatzen den horretaz. Kapitalak emakumeen doako lanak sortzen duen aberastasun hau beretzat hartu du. Era berean, Hego Amerikari elkar zaintzaren eta xamurtasunaren aberastasun asko lapurtu dio Europak, bere gabeziak estaltzeko. Biziraupen hutsagatik, Hego Amerikan haur asko umezurtz gelditu dira, Europan guraso eta seme-alabak falta direlako; enpresek etxeetatik ebasten duten aberastasuna ez delako zerbitzu publikoekin ordezkatzen.

Aberastasuna da aulki bat egitea, komuna garbitzea, jertsea jostea, sardina arrantzatzea, tabakoa saltzea, paketeak garraiatzea, irakastea, pieza bat mekanizatzea, hozkailu bat muntatzea… Aberastasuna langileok sortzen dugu. Kontua da zein jabetzen den aberastasun horretaz…

Oso aberatsa da aberastasuna, eta oso gaizki banatua dago. Pikettyk, aberastasunaren banaketaz aritzean, zergetaz hitz egiten du. Baina zerga bidez ez da aberastasunaren banaketa ematen. Zerga bidez aberastasuna birbanatu egiten da. Ez dut nik zerga-politiken garrantzia gutxietsiko, inolaz ez. Azpimarratu nahi dudana da, aberastasunaren banaketa beste eremu batean ematen dela. Non, baina? Negoziazio kolektiboan.

Enpresetan langileek aberastasuna sortzen dugu. Eta nork erabakitzen du sortutako hori nola banatzen den? Zenbat doa kapitalera eta zenbat langileengana? Jakina, kapitalak ahalik eta gehien nahi du beretzat, eta langileek beste horrenbeste; interes kontrajarriak ditugu. Non ebazten da gatazka hau? Negoziazio kolektiboan, eta, indar-harremanen arabera, aberastasuna gero eta esku gutxiagotan (kapitala) edo gero eta esku gehiagotan (soldata) banatuko da.

Adibidez: EAEn BPGa biztanleko 11.118 euro zen 1993an. 2007an 30.599. Aberastasuna hirukoiztu egin zen 15 urtetan . Enplegua ere asko hazi zen (1993an 620.000 ziren soldatapekoak; 2008an 1.090.000). 1993an soldatak BPGaren %54,7 ziren; 2006an %48,3. Hau da, krisi aurretik aberastasuna hirukoiztu egin zen 15 urtetan, baina soldatapekoengana zihoan zatia 6 puntu murriztu zen.

Joera hori ez zen lokala izan, globala baizik. Horixe da neoliberalismoa, hain zuzen, aberastasunaren banaketan kapitala lehenestea guztiaren gainetik.

Aberastasunaren banaketa ematen den moduak definitzen du bizi(ko) dugun gizarte eredua. Eta, esan bezala, aberastasun banaketa hori indar-harreman kontua da. Ez inoiz ahaztu: soldata dirua baina gehiago da.

Enpresa kultura berria, legala ala zilegia?

Tabakalera ADEGI

(Argazkia Noticias de Gipuzkoatik hartua)

Gardentasuna, partaidetza, demokrazia… enpresa kultura berri baterako zutoinak Tabakaleran.Areto berria, taburete modernoak eta zenbait langileren testigantzak. Arantza Tapia lehen lerroan, ADEGIko kamiseta eta bufandarekin, bere taldea sutsuki animatzen.

Nik ezin izan nuen joan, baina han transmititu zenari lotuta, pentsatu genuen, gardentasun, partaidetza eta demokraziara bidean, ongi legokeela martxoaren 8an Tabakaleran bertan ekitaldia egitea emakume langileek pairatzen duten prekarietate gordina ezagutzeko testigantza desberdinekin. Ezin. Tabakaleran esan digute sindikatuek ezin dugula ekitaldirik egin bertan. Patronalak bai, sindikatuak ez. To demokrazia eta partaidetza.

Dena den, harrituta naukana beste kontu bat da: beti hain pragamatiko izan diren erakundeek, ADEGI, Jaurlaritza, EAJ… nolatan jo duten oraingoan utopiara. Egun lan munduan bizi den egoera ezagututa, ez ote den maximalista izatea enpresetan gardentasunaz, partaidetzaz eta demokraziaz hitz egitea. Ez gaizki ulertu! Ados nago utopiarekin, idealek bultzatuta ekitearen, bizitzearen alde nago. Saiatu, ere, hala saitzen naiz, baina zein zaila den!

Management berriari buruzko literatura guztiak aipatzen du. Lanean zabiltzanean zure idealei jarraitu. Egiten duzuna egiten duzula, komunak garbitu, propaganda orriak etxez etxe banatu, patatak frijitu, agureak paseatu, telefono deiak jaso… mundu hobea eraikitzen ari zarela sentitu, sinetsi, pentsatu. Horrela duzun hoberena emango duzu. %100ean entregatuko zara egiten duzun horretara.

Gertatzen dena da, langile gehienak behartuta daudela edozer lan edozer baldintzatan onartzera biziraungo badute. Hau da, gutxienak dira nolabaiteko segurtasuna bermatuta, bere lanpostuan beren idealak bilatu ditzaketenak. Aukera dutenek hala egitea oso ongi dago, eta ongi dago ere management berriak hori esatea, baita Arantza Tapiak hori sutsuki txalotzea ere; baina, gero, praktikatu, mesedez.

Hortaz, niri ongi iruditzen zait ADEGI eta Jaurlaritzak enpresetan gardentasuna eta partaidetza bilatzea, utopia horren atzetik ibiltzea, utopiak aurrera egiteko balio baitu. Dena dela, ongi dago ere, aurrera egite horretan urratsak definitzea, pausoak ematea. Esan nahi dut, pentsatu genuen enpresetan gardetasuna, partaidetza eta demokrazia lortze aldera, lagungarria litzatekeela zerbait erraza eta egingarria proposatzea, maximalista izan gabe. ILP bat aurkeztu genuen, 110.000 sinadura lortuta, administrazio publikoko azpikontratetan gutxieneko lan baldintza batzuk bermatzeko asmoz, klausula sozial batzuren bitartez. Ezetz esan ziguten. Hori onartuz gero, obra publikoak, adibidez, ezingo zituztela esleitu duten kostuaren azpitik.

Langileak 4-5 euro kobratzen ari dira orduko obra publikoan. Zenbat miseri, zenbat txantxullo, zenbat iruzur, zenbat interes klientelar… Zenbat denuntzia, zenbat salaketa, zenbat mobilizazio, zenbat bilera UTEetako aholkulariekin. Ia beti aholkularitza berbera. Arantza Tapiaren alderdiaren gertukoa. Jende prestatua, ongi irabazten duena, baldintza onak dituena, segurtasun bat baduena, idealen arabera lan egiteko aukera duen horietakoa. Bina langileek 4 euro orduko kobratzen dutela entzunda “badakizu lan erreforma onartu zenetik legezkoa dela langileen estatutua aplikatzea; enpresek hori egin dezakete. Agian ez da zilegia, baina legezkoa bai. Halaxe dira gauzak…”.

Arantza Tapiak enpresa kultura berria txalotzen duen bitartean, bere gobernuak enpresa piratak kontratatzen ditu, eta aholkulari finak jartzen ditu enpresa pirata hauek egiten dutena babestu eta bultzatzeko. Agian, bai, beren ideala bultzatzen ari dira, Intermon Oxfamek jakitera eman duena hain zuzen: 62 pertsonek munduko populazioaren erdiak baina aberastasun handiago dute.