Tag Archives: alternatiben herria

Coop57: una herramienta complementaria a la lucha sindical

img_20161001_171529

(Intervención en el II encuentro de profesionales del asesoramiento laboral y social)

Arratsalde on!

Quiero aprovechar estos 10 minutos que me habéis regalado para intentar explicar que Coop57 es una herramienta útil para el sindicalismo. Que sindicalismo y Coop57, y la economía social y solidara de la que forma parte, son instrumentos complementarios de la clase trabajadora que se necesitan mutuamente, para conseguir la transformación que buscamos. Intentaré explicar esto con dos ideas fundamentales y un ejemplo:

  1. Sindicalismo y cooperativismo son aliados
  2. Cualquier transformación necesita dos patas: resistencia y alternativas
  3. Coop57 es un proyecto que pone en práctica esas dos ideas.

koop57Empezando, pues, con la primera idea, no se si os ha sorprendido encontraros en el programa de esta tarde una presentación sobre una cooperativa. Me imagino que no, ya que todas sois expertas en el tema. Pero ¡cuántas veces he tenido que escuchar que los sindicatos están en contra de las cooperativas! Y también conozco cooperativistas que están en contra de los sindicatos.

De cualquier manera, los sindicalistas y cooperativistas que creen que son rivales o competencia, me parece que tienen una perspectiva muy pobre de la clase trabajadora. Para empezar porque las primeras cooperativas de Euskal Herria eran de los sindicatos. Y para continuar, hablando de poder sindical, entendido como poder colectivo de los y las trabajadoras en la empresa, ¿en qué empresa tienen los y las trabajadoras más poder que en una cooperativa? O entendiendo también el poder sindical como herramienta democratizadora de una empresa, ¿qué empresa es más democrática que una cooperativa?

Otra cosa es que no nos conformemos, sólo, con democratizar la empresa. Si lo que buscamos es democratizar la economía, no podemos quedarnos dentro de la empresa, tenemos que salir fuera. El tema, entonces, será saber como conseguir una economía que ponga en el centro la sostenibilidad de la vida, teniendo en cuenta que vivimos en un planeta finito.

Y aquí introduzco la segunda idea fundamental que os he adelantado; para conseguir esa transformación de la economía debemos caminar con dos patas: resistencia y alternativas. Por un lado resistencia al capital, que mordisco a mordisco, o a zarpazos, nos va devorando la vida, nos va estrechando el cerco de nuestras vidas. En este sentido, el sindicalismo es un contrapoder que se opone a este poder del capital. Pero la resistencia no es suficiente.

Hay que construir alternativas concretas, aquí y ahora, que respondan a las necesidades de los y las trabajadoras, y que prefiguren esa sociedad que queremos conseguir. Esas dos patas son imprescindibles, porque si falla alguna, sabemos que vamos a andar cojos.

Es en este sentido como entendemos que son complementarios el sindicalismo y la economía social y solidaria, de la que Coop57 forma parte.

Esa complementariedad, además, se da en su mismo surgimiento, ya que Coop57 surge de la lucha de 57 trabajadores de la Editorial Bruguera, cuando la editorial se declara inviable y decide cerrar. Hablamos de 1986, y aunque la mayoría  de los 800 trabajadores de la empresa aceptaron las condiciones impuestas por el banco en la liquidación, 57 lucharon hasta el final por lo que consideraban que era lo justo. En 1995 ganaron el juicio, y con parte de las indemnizaciones que recibieron crearon un fondo para financiar proyectos que se generaran puestos de trabajo de calidad.

Así es como se creó Coop57, bajo la figura jurídica de cooperativa de servicios financieros. Con el tiempo ha ido aumentando en número de socios y ha ido diversificando las entidades a las que proporciona financiación.

Visto que lo que surgió en Cataluña funcionaba, se han ido creando secciones territoriales de Coop57  en Aragón, Madrid, Andalucía, Galicia, y en junio del 2015 en Euskal Herria.

Pero, ¿qué es Coop57? Ya he dicho al principio que para mi Coop57 es un ejemplo práctico de las dos ideas fundamentales he subrayado: sindicalismo y cooperativismo son aliados, y la transformación social necesita las dos patas de la resistencia y la construcción de alternativas.

Coop57 es, en ese sentido, una cooperativa de servicios financieros éticos y solidarios, que busca la transformación social. ¿Cómo lo hace? Captando ahorro de la sociedad civil y canalizándolo hacia proyectos democráticos, sostenibles, que buscan mejorar el bienestar de la comunidad, respondiendo a sus necesidades. Son proyectos y entidades que ponen en el centro la sostenibilidad de la vida, y no la maximización de beneficios.

Pero Coop57 no se conforma sólo con financiar proyectos transformadores. También busca ir creando un circuito de economía alternativa. ¿Cómo lo hace? Haciendo socias a todas las entidades que piden financiación a Coop57, e involucrándolas en las actividades de la propia Coop57. De esta forma se entrelazan muchos proyectos pequeños alternativos que aisladamente en el mercado son invisibles, pero que juntos, cogen tal volumen que ya comienzan a visibilizarse, y a constituirse en una alternativa real al mercado convencional capitalista. Esto hace que exista un circuito en el que un trabajador o trabajadora sabe que cuando compra un producto o contrata un servicio, el dinero que está pagando va a un proyecto cuyo fin es similar al que el o ella persigue. Podemos decir que se le da a la persona trabajadora la oportunidad de no devolver su salario al capital.

Por lo tanto esta es la complementariedad que quería explicar entre Coop57 y el sindicalismo. Tenemos una red de economía social y solidaria como alternativa real, que ya funciona, prefigurando la sociedad que queremos, y tenemos la lucha sindical en la empresa, para mejorar las condiciones laborales, y fuera de ella, para mejorar las condiciones de vida.

No quiero terminar sin decir que Coop57 también funciona como instrumento de resistencia y de lucha contra la precariedad laboral, tal y como lo hizo en la huelga de las subcontratas de MoviStar en primavera de 2015. Los y las trabajadoras estaban dispuestas a luchar y a hacer huelga, pero no tenían caja de resistencia. Antes, ya ha explicado aquí Lluis qué es una caja de resistencia, y cómo aquí algunos sindicatos en Euskal Herria ya la tienen. Esa caja de resistencia hace que los y las trabajadoras en lucha puedan alargar las huelgas tanto como sea necesario, dado que, como sabéis, una huelga la gana el que más aguante, y normalmente las empresas tienen mucha capacidad de aguantar. Sin la caja de resistencia no se explica la huelgas que hay ahora abiertas aquí como la de carreteras de Gipuzkoa (7 meses), TMB-Arraiz (6 meses), Limpieza viaria de Trápaga (desde abril), Kaiku-Jundiz (desde el 4 de julio), la de las residencias de Bizkaia (ya llevan más de un mes)…

El caso es que los y las trabajadoras de las subcontratas de MoviStar no tenían caja de resistencia, por lo que Coop57 les ofreció financiación para que tuvieran un fondo que les ayudara a aguantar en la huelga. Se les concedió 80.000 euros a interés cero, avalado por 6 cooperativas de Coop57. La huelga duró tres meses y los y las trabajadoras consiguieron lo que buscaban.

Tocaba devolver el préstamo a Coop57. Para conseguirlo los y las trabajadoras de MoviStar organizaron con otros movimientos sociales Correscales. Una carrera, tipo Korrika, de 800 km, con 80 corredores/as, desde Bilbao a Barcelona, que se desarrolló en febrero de este año. El objetivo de Correscales era, además de activar la movilización en contra de la precariedad en los lugares por donde pasaba Correscales, conseguir recaudar mediante crowdfunding 100.000 euros.

Se supero lo esperado y se consiguieron 146.000 euros de 360 entidades y personas donantes. Con ese dinero se devolvió el préstamo y se creó un fondo para futuras luchas en contra de la precariedad.

Esta lucha fue una lucha contra la precariedad y contra la degradación los derechos laborales que está impulsando el capital. Una lucha por la dignidad humana. Una lucha que une resistencia y construcción de alternativas. Sindicalismo y economía social y solidaria de la mano. Ese es el reto. Empezamos a intentar responder a este reto aquí, en Bilba,o hace un año, organizando Alternatiben Herria. Eso sólo fue el principio, hay mucho que hacer. Estáis invitados a participar en el proyecto.

Mila esker!

alterherria

Advertisements

Lehia burujabetzaren aldeko borroken artean?

zapalkuntza

Irudipena dut euskalgintza apur bat astindu duela independentziaren inguruko diskurtso berriak. Niretzat haize freskoa izan dena kezkagarria zaio zenbaiti, irrigarria besteri. Euskara alboratuko ote den, lurraldetasuna baztertu, historia gutxietsi… Normala da, modu probokatzailean egin baita diskurtso berri hau, eztabaida pizteko asmoz. Helburua lortua

Dena den, sentsazioa dut euskalgintzak defentsiban erantzun duela, hobe bizitzeko independentzia eta euskaraz bizitzeko independentzia kontrajarriak bailiran. Esango nuke, lehia hori piztea leporatu diotela Unai Apaolazari. Zergatik ez dakit, Apaolazak oso argi hitz egin baitu: Ez dago mailaketa bat independentziarako arrazoien artean”;“Ongizatea izango da alor guztietan, bai ekonomikoan, bai “identitario” deitzen diogun horretan eta denean; denak suspertu behar dira, denak bultzatu”.

Apaolazari iruditzen zaio zapalduta bizi garela, espainiarren zein frantziarren eta euskal herritarren arteko botere harremana oso desorekatua dagoela, eta egoera aldatu nahi du, berdintasuna lortze aldera. Horretarako independentziaren aldeko borrokara erakarri nahi du ahalik eta jende gehien, izan abertzale edo ez, izan euskaldun edo ez. Normala da, burujabetza indar-harreman kontua baita; zenbat eta independentista gehiago lortu, orduan eta aukera handiagoa gauzak aldatzeko.

Gizon eta emakumeen arteko botere harremana ere guztiz desorekatua dago. Emakumeak zapalduta bizi dira. Feminismoek emakumeen ahalduntzearen alde borrokatzen dute, emakumeak burujabe izan daitezen. Patriarkatuarekin amaitzeko ahalik eta jende gehiena batu behar dute borrokara, izan abertzale edo ez, izan euskaldun edo ez, izan emakume edo ez, indar-harreman kontua baita sistema aldatzea. Eta gogor borrokatu beharko dute mugimendu feministek hori lortzeko, beraiek ez badute egiten, ez baitu beste inork egingo.

Era berean, langile mugimenduak langileen burujabetza bilatzen du, langileak antolatuz eta borrokatuz. Sorreratik izan da borroka kolektiboa, langilearen eta ugazabaren arteko botere harremana guztiz desorekatua baita. Zenbat eta langile gehiago batu, orduan eta indar handiagoa gauzak aldatzeko. Horregatik bilatzen ditu sindikatuak langile abertzaleak eta ez abertzaleak, euskaldunak eta erdaldunak, bertan jaioak eta kanpotik etorriak, helburua baita ahalik eta indar handiena aktibatzea zapalkuntza sortzen duen kapitalismoarekin amaitzeko. Langile mugimenduak borrokatu behar du langileen lan- eta bizi-baldintzak hobetzeko, bestela, beste inork ez baitu egingo.

Esan izan dute lan erreforma, esaterako, ez dela sindikatuen kontua soilik, zabalagoa dela, legea aldatu gabe ez dela lan erreforma atzera botako. Gertatzen dena da alderdiek hamaika kontu izanda, ez dituztela langileen beharrak lehenetsiko, langileak aktibatu eta mugimendu indartsu bat sortzen ez dugun bitartean. Eta hori langile mugimenduaren ardura da.

Berdin gertatzen zaio euskalgintzari. Euskararen menpeko egoera aldatu nahi du, eta horretarako ezinbestekoa du jende gehiago euskararen aldeko borrokara biltzea. Erakarri nahi ditu abertzaleak eta ez abertzaleak. Erakarri nahi ditu euskaldunak eta erdaldunak.

Orain, independentismoan sortzen ari den diskurtso berria kritikatzen du, hobe bizitzea lehenesten duelako euskara baztertuz (ez dakit euskaraz sortu eta adierazten den diskurtsoak zein puntutan baztertu duen euskara). Gertatzen dena da, independentista izateko arrazoi asko dagoela, eta euskara izarra izatea nahi duenak gogor borrokatu beharko du hori lortzeko.

Askotan, gure ardura dena ez dugu behar bezala egiten, edo ez dugu, behintzat, nahi ditugun emaitzak lortzen, eta besteei leporatzen dizkiegu gure gabeziak. Ulertzen baitut, euskararen alde ari direnak, ere, hobe bizitzeko egiten dutela. Hemen, denok nahi dugu bizitzea tokatu zaigun epe labur honetan ahalik eta hobe bizi. Asmatu nahi dugu, besteak beste, hau delako daukagun bizitza bakarra. Hemen eta orain asmatzen dugu, edo akabo. Eta, kontrajarria badirudi ere, batzuk geure bizitza konplikatuta hobe bizi gara, horrek zentzuz betetzen baitu mundu honetan egiten ari garen ibilaldia.

E egunaren zain ez dugu egon behar. Burujabetza egunero eraiki behar da. Zapalduen burujabetza, elikadura burujabetza, energia burujabetza, ekonomia burujabetza… Egunero eraikitzen joan behar dugu burujabetza hori, burujabetza borroka desberdinak saretuz (Alternatiben Herrian egin zen bezala), bai baitakigu Euskal Herria independentea denean ez dela izango ez euskalduna, ez sozialista, ez feminista, ez ekologista, ez guztiz demokratikoa, ez burujabea. Borrokak eta eraikuntzak jarraitu beharko du.

Orduan zertan gabiltza? Gure ondorengoei mundu hobea uzten saiatzen; geure bizitza zentzuz betetzen saiatzen. Burujabetza borroka desberdinak saretu. Lehia? Zapalkuntzari.

Alternatiben Herria: Bizitza burujabea bai, baina iraunkorra ere bai

alternatiben-45

Larunbateko momenturik tentsoena zen. Egun guztian zehar egin beharreko gauza guztietatik eginkizunik zailena, beldur gehien ematen zidana. 12etan bi momentu kritiko pasa ostean, iritsi zen karpa zentraleko 400 entzulerentzako mahai inguru aretoa 400 jale asetzeko janleku bihurtzeko unea. Jendea karpatik atera, aulkiak bildu, kabaileteak jarri, oholak kokatu, aulkiak jarri, eta ea 400 kabitzen diren… Hori guztia ahalik eta azkarren, noski, jende gosetua ez zedin aspertu, zain.

Egun osoan zehar bezala, lanean hasi orduko boluntario saldo bat jartzen zen aztean lanean. Dena zen mugimendua karpa barruan: aulkiak, ohola, kabaileteak, oihuak, pertsonak… Bi hilara jarrita zeuden, beste bi sartu nahi genituen. Orduantxe, hiru ume datoz korrika nigana eta besarkatu egiten naute. Ezin nituen despegatu. Hamaika zeregin eskuartean hamaika buruhauste barnean, eta ezin ume haiek gainetik kendu!

Amore eman, eta momentuaz gozatzea erabaki nuen: emozioz bete eta maitasun txute horrekin pilak kargatu.

Aurpegia aldatu zitzaidan, tentsioa baretu, gauzak erlatibizatu nituen, egoerari bere neurria emateko argia piztu zidaten fereka haiek. Eta bazkaria ongi atera zen.

Arratsalde partean 97 Irratira joan nintzen Crowdfunding kanpainari buruz hitz egitera. Hantxe bota zidaten galdera: Egun handi hau hemen amaitzen da edo aurrera jarraituko duzue? Umeen basarkadak estututa atera zitzaizkidan hitzak barru barrutik: antolatzaileak oso nekatuta gaude. Batek tiroia dauka, bestea erdi gaixo jarri da, bestea nerbioak jota… Eta ez antolatzaileak bakarrik. Beren lagun, bikote, familiak beste horrenbeste. Zeren eta antolakuntza lan eskerga hau egiteko, beste batzuk beste horrenbeste lan edo gehiago egin behar izan dute gure bizitza eta gure ingurukoena zaintzeko. Nire kasuan, antolakuntza prozesu osoan zehar, nire emazteak zaindu behar izan ditu gure hiru umeak. Berak hartu duen gainkarga hori hartu izan ez balu, ez balego inor lan hori egingo lukeena, nik ezingo nuke Alternatiben Herriaren antolakuntzan parte hartu. Lan honek denbora asko lapurtu dit nire familiatik, nire ume, emazte eta lagunetatik. Bizitza Burujabea aldarrikatzen badugu, antolakuntza prozesuak berak ere iraunkorra izan behar du, eta halako egun handia antolatzeak, dudarik gabe esan dezakegu, ez du bizitza iraunkorra bermatzen. Hori kontuan izan behar dugu aurrera egiteko bide eta moduetan asmatu nahi badugu.

Jende guztia eserita, lehen platera giro onean eta gustura jaten ikusi nituenean kanpora atera nintzen haize pixka bat hartzera. Hantxe zeuden, eskaileretan eserita nire hiru seme-alabak eta emaztea. Berriro estu ninduten umeek, gogor, eta ez ziren askatzen. Hain denbora gutxi egon naiz beraiekin azken bi hilabeteetan, hain kalitate eskaseko tarteak eman dizkiet, ez nautela gehiago askatu nahi. Emazteagana gerturatu eta muxu eman diogu elkarri, barnean “zergatik ez ote lehen barrura sartu ni agurtzera?”galdera bueltaka nuela.

Xaloki hitz egin du, orduan, begirada errukiorrarekin, nire buruko galdera entzun izan balu bezala: Hain liatua ikusi zaitut, horren aurpegi txarra zenuen, pena eman didazula, eta nahiago izan dut zu lasai utzi. Ez zen lehena hori esaten zidana, eguerdian pare batek ere galdetu zidaten “ongi zaude? Aurpegi txarra duzu…”. Bizitza ahula. Bizitza hauskorra. Baizitza zaindu beharra.

Volkswagenak opari Alternatiben Herrian

TxirrindulariPixaEgiten

Txikitan txirrindularien balentriek liluratu egiten ninduten: bizikletatik jaitsi gabe pixa egiten omen zuten lasterketetan! Aitak hori esan zidanetik, saiatu eta saiatu egiten nintzen etxe azpiko portxean pedalka txilibitua ateratzen, ezinean, eta ez zitzaidan buruan sartzen nola demontre egingo zuten.

Lilura joan egin zait jada. Orain lasterketa amaitzean egiten dute pixa, poto batean, eta etapa eder bat ikustean beti dugu susmoa “hau kutsatua dago”. Pena da.

Bazkal osteko eztabaida ugari elikatu ditu gai honek: txirrindulariak berak erabakitzen duela dopatzea, taldeak behartzen duela, profesionala izateko derrigor hartu behar duzula, dirua jartzen duenak irabaziak nahi dituela, etapa eta itzuli ikusgarriak behar direla… azkenean gorputzari ahal duena baino gehiago eskatzen zaio, eta “laguntza” behar. Pentsa txirrindularitza talde bateko medikuak zertan ematen duen daukan hoberena: zerbait lortzen saiatzen txirrindularien gorputzei plus bat emango diena positibo eman gabe. Bost axola txirrindularien osasuna. Ez al du apur bat perbertitu sistemak mediku hauen papera?

Oroitzen dut, ere, Volkswagen furgoneta alternatiboen sinboloa zenean. Furgo horia, “Nuklearrik ez” pegata atzean eta cannabis usaina barnean. Hori ere aldatu zaigu, oraindik euskal “nomada” mordoxka egon arren, positibo eman baitu VW-k. Lilura galdu dugu jada, “guztiek berdin egiten dute”, ingenieriek gehiago saltzeko zer tranpa egin asmatzeko zukutzen dute garuna, bost axola ingurumena, bots axola osasuna. Zeinen errua da?

Eta beldurra zabaltzen da VW-ko langileen artean. Ez osasunagatik, ez ingurumenagatik, enpleguagatik baizik. Etorriko gatzaizkie esanez ekonomiaren trantsizio ekologikoa egin behar dugula, ekonomia iraunkorrak enplegu gehiago sortuko dituela, beraien sektorea murriztu behar dela eta beste garbiago batzuk garatu, langileak ez daudela soberan; aldaketa horretan trebakuntza behar dela, kalitatezko zerbitzu publikoak eta laguntza sozialak, aldaketa ematen den bitartean langileek egoki bizitzeko adina izan dezaten; norbaitek ere oinarrizko errenta unibertsalaz hitz egin du. “Esan didazun hori guztia oso ongi dago, baina nik bihar ogia eraman behar dut etxera. Zuk esan didazuna nola lortzen da?”.

Konplikatua. Oso konplikatua. Badira gauzak norberak egin ditzakeenak, eta badira gauzak inposatuak datozkizunak. Badira langileak libre direnak, bai, enplegu miserablea edo gosez hiltzea aukeratzeko. Baditugu ardura pertsonalak, bai, eta bete egin behar ditugu: borroka etengabea izango dugu geure buruarekin eraiki nahi dugun gizartearekin bat datorren bizitza egiten saiatzen, baina ez da nahikoa. Ezinbestekoa da, aurrekoarekin batera, kolektiboki antolatzea sistema eraldatzeko.

Horrelako zerbait egiten saiatzen ari gara Urriak 24ko Alternatiben Herria antolatzeko prozesuan. Horrelako zerbait saiatuko gara egiten urriak 24ean bertan: norberak bere kabuz dituen aukerak ezagutu gizarte bidezkoago, solidarioago, iraunkorragoa lortzeko, eta kolektiboki saretu sistemarekiko alternatiba eraiki, antolatu, eta borrokatzeko.

Ez da erraza, oso zaila baizik. Ezinezkoa dela sinestarazi nahi digute, baina gu saiatuko gara. Segitzen dugu balentrietan sinisten “guztiak berdinak gara” esanez lilura kendu nahi diguten arren. Gure sormen eta kemen guztia bizitza duin eta iraunkorra eraikitzen jarri nahi dugu, ez sistema elikatzen segituko duen irtenbide faltsuak bilatzen. Martxan gabiltzala beharrak egiten asmatuko dugu, eta Volkswageni furgo batzuk eskatuko dizkiogu cowdfunding-erako opari, bekatuen garbigarri.

Alternatiben Herria: globo berdeaz osatutako sarea

Globoberdea2Aritzek puztu du, korapiloa egin dio, eta Rafa Nadal bailitzan, ezker eskuz gora bota eta eskubiarekin jo du beherantz. Poliki joan da, nahiz eta gogor eman dion. Boterik ez du eman, lurrean gelditu da, lotsatuta, hiru dozena pertsonaz inguratuta. “Hau izango da Alternatiben Herriaren sinboloa: globo berdea.”

Asanbleak jarraitu du, hitz egin dugu, galderak egin, erantzun, fitxak banatu, idatzi, gauzak amankomunean jarri eta, ixiltasun zenbaitzuren ondoren, amaitu. Jendea arretaz egon da, batzuetan ondokoarekin txutxumutxuka, bestetan telefonoari begira, telefonoan idazten, borobilaren erdian globorik ez balego bezala.

Zutitu garenean desegin da borobila, igo da murmurioaren bolumena. Handik hara ibili da jendea taldetxoak osatuz, batzuk kanpora joan dira, dela haize dela nikotina bila. Eta grabaketak hasi dira. Esaldi bat esan behar zuen bakoitzak. Alternatiben Herria zer den, Alternatiben Herrira zergatik joan behar den, bakoitzak nahi duena, baina guztiok globo berdea eskuan. Non dago, baina, globo berdea?

GloboBerdea1

Mugitu egin da hanka artean, ikusezin, ostikoka. Non dago globoa? Han bazterrean, aulki baten babesean. Orduan hartu du protagonismoa. Bi behatzek altxa dute, eta eskuz esku ibili da grabaketak egiten ziren bitartean. Batzuetan gogor estutu dute, bestetan dardarka. Izerdiz blaitu dute, berarekin jolastu, bi eskuz burutik heldu, gehienetan hatzen bidez korapilotik. Entzun ditu Alternatiben Herriaren aldeko aldarriak, batzuk bi-hiru aldiz errepikatuak, “ez, berriz, berriz”, berriro ere lurrean amaitu arte.

Joan egin da jendea, bere lekura itzuli ditugu aulkiak, jaso ditugu trasteak, argiak itzali, eta han gelditu da, ixilik, globo berdea, Alternatiben Herriaren sinboloa

Globoa da apala, umila, xaloa. Ixila, ahula, hauskorra. Baina eztanda egiten du zapaltzen dutenean.

Globoa da oparia, jolasa, festa, irribarrea, maleablea. Mugitzeko behar ditu besteen eskuak, elikatzeko besteen ezpainak, ahoa, airea. Bizitza bezalakoxea.

Globoak egin dezake gora, egin dezake behera, busti zaitzake, edo bustiarazi dezake bestea, segun eta zer daukan barnean. Eraman zaitzake alde batetik bestera, eta berau eskuetan gogor estutuz baretuko dizkizu amorruak betetzen baduzu areaz.

Berdea da bizia, itxaropena, natura, ama-lurra. Berdea da ere heldu gabea. Baina guztia ez da berdea: globoak ez direla iraunkorrak dio batak, txinotan erosi ditugula besteak. Guztiak baikaude kontraesanez beteak, eta kontraesanei esker lortzen baitugu aurrera egitea.

UnaiGloboBideoGranaketaBalio dezake, bai, honek guztiak, Alternatiben Herriaren sinbolo gisa. Batez ere globoa bideo grabaketan eskuz esku ibili denean, proeiktuz proiektu, batetik bestera, eragile desberdinak, armiarma bat balitzan, sare baten ehunduz.

Asanbleatik egun batera, edo bi egunera agian, edo zergatik ez, urriaren 24aren ostean sartu da salan garbitzailea. Aurkitu du globo ximela, mixerablea, eta jarri dio hanka gogor gainean. Lehenengoan ez, bigarrenean ere ez, eztandarik ez. Eskuetan hartu du orduan, mirespenez begiratu eta erabaki du erabili dezaketela beraien borrokan zapalkuntzaren kontrako sinbolo gisa.

Urriaren 24ean alternatiben festa handia ospatuko dugu Bilbon

AlternatibaItzuliaDonostia

Hemen Info7 Irratian Alternatiben Herriaz eta berau finantzatzeko crowdfunding auzolaguntzaz ostegunean egin zidaten elkarrizketa:

http://www.ivoox.com/urriaren-24ean-bilbon-alternatiben-festa-handia-egingo-da_md_8583682_wp_1.mp3″ Ir a descargar

“Eragile eta pertsona askoren arteko lanari esker ari gara eraikitzen Alternatiben Herria. Egunerako prestatzen ari garen guztia gauzatu ahal izateko dirua behar da, eta pentsatu genuen egokiena finantzaketa ere auzolaguntzaz egitea, hau da, ahalik eta pertsona eta eragile gehienen ekarpenen bidez, horregatik jarri dugu crowdfunding kanpaina martxan.”

Zer da Alternatiben Herria?

“Sinesterazi nahi digute alternatibarik ez dagoela, hori Thatcherren garaitik datorkigu. “Ez zaigu gustatzen dagoena, esaten du jendeak, baina ez dago alternatibarik. Baina, alternatibak sortzen ari dira han eta hemen. Zeri deitzen diogu alternatiba? helburua bizitza jasangarrian, bizitza bizigarrian, bizitza burujabea duten proiektuak dira alternatiba. Mozkina eta kapitala helburu izan ordez bizitza duina eta iraunkorra helburu dutenak. Horrelakoak badaude, sortzen ari dira herrid esberdinetan baina jendeak ez ditu ezagutzen eta sistemak ez ditu ezagutarazi nahi. Alternatiben Egunaren helburua litzateke alternatiba horien saretzea, eta erakustea, benetan gure esku, eguneroko erabakietan baditugula beste modu batera kontsumitzeko moduak, badugula beste banku eredu batzuk (banka etikoa), energia berriztagarrien kooperatibak, bertako produktuak eta garaikoak, ekologikoak kontsumitzeko sareak… Egun hobetan egin nahi duguna da:

– Alternatiba desberdinen azokak laternatibak erakutsi eta saretzeko.
– Alternatiben inguruko trebakuntza hitzaldi, mahai inguru, bideo forum, tailer, dinamika, antzerki eta halakoen bidez.
– Animazioa, festa giroa, txosna, kontzertu, bazkari, garagardo artisau azoka, jolasak… ikusteko alternatiba ez dela sakrifizioan oinarritutako bizitza gogorra, baizik eta bizitza hobea eta alaia.”

Gaiari buruz:

Euskal Herria, alternatiben herria

Alternatiben herria eraikitzen lagundu nahi?

Egin zure ekarpena Alternatiben Herriari: https://goteo.org/project/alternatiben-herria#

Enpresetan partaidetza: aukera ala amarrua?

[Atzo eta gaur Enpresetan partaidetza sustatzeko Gipuzkoako Foru Aldundiak antolatu dituen jardunaldi batzuetan izan naiz. Gaur sindikatuen mahai inguruan esandakoak dakartzat hona:]

alternatiba

Partaidetza entzutean zer ulertzen duzue?

Partaidetzaz hitz egin behar nuela eta oso ongi etorri zitzaidan atzo hemen egotea. Bereziki baliagarria suertatu zitzaidan Peter-en hitzaldia. Berak esan zuen ideia berritzaileenak garagardo baten inguruan lagunen arteko solasaldietan datozela.

Horixe egin nuen atzo hemendik ateratzean, bi lagunekin garagardo bat hartu eta gaurko nire interbentziorako ideia berritzaileak partekatu. Ez ditut izenak esango, hemen baitaude, baina txalo bat eskatuko dizuet beraientzat, ez niri lagundu didatelako, zuei lagundu dizuetelako baizik, ez baitizuet aurretik prestatuta nuen txapa sartuko.

Beste detaile bat, eta atzo gai honetaz ez zen batere hitz egin, ni atzo garagardo baten inguruan lagun birekin ideia berritzaileetaz aritu izan nintzen nire emaztea gure hiru umeekin zegoelako. Funtsezkoa da zaintza, baita partaidetzan ere. Partaidetzan inplikatu ahal izateko bizkarrak zainduta izan behar baititugu.

Hori esanda partaidetza guretzat gizarte neoliberalaren eraldaketan urrats bat izan daiteke. Urrats bat ekonomia demokratikoaren bidean. Urrats bat bizitza ekonomiaren erdian jartzeko. Eta ekonomia feministaren aldarria egingo dut. Bizitza hauskorra da, ahula, zaindu egin behar da. Kapitalismoak, ordea, bizitza suntsitzen du. Enpresa helburu bihurtzen du eta bizitza bitarteko. Guk merezi duen bizitza eraikitzeko, zaintzeko eta ospatzeko ekonomia nahi dugu. Ditugun baliabide mugatuak komunitatearen beharrak asetzeko balioko duena.

Partaidetza, hortaz, izan daiteke urrats bat prozesu horretan. Baina KONTUZ! Partaidetza izan daiteke ere mantra neoliberal bat kapitalismoaren aurpegi ankerrena betikotzeko, babes kolektibori gabeko autoesplotazioa helburu.

Partaidetzaren onurak

Hemen partaidetzaz asko hitz egin da. Atzo luze jardun genuen gaiaz, eta guretzat pozgarria izan da ikustea, sindikatutik ezagutzen dugun errealitatetik urrun, badirela enpresariak partaidetza guk ulertzen dugun moduan ulertzen dutenak eta praktikan jartzen dituztenak kooperatibetan eta S.L-tan. Badirela enpresaburuak epe ertain luzera begiratzen dutenak, langileen ahalduntzean sinisten dutenak, ekonomia produktiboan sinisten dutenak.

Baina nik badut kezka bat, eta suposatzen zuetako gehienek ere izango duzuela, eta da partaidetza horrek eragin dezakeen ekonomiaren eraldaketa. Zer punturaino ez den gelditzen, ontzat eta aldaezintzat ematen den sistema kapitalistan, etxe barruan gauzak ahal den egokien egitean (eta zelako lanak hori lortzeko!). Arrisku berbera dugu sindikatuok ere. Atzo hemen batek aipatzen zuen bakoitzak duen konfort egoera, bertan goxo hori. Arriskua dugu sindikatuok ere lan hitzarmen on bat lortu eta hor gelditzekoa, ekonomiaren eta gizartearen eraldaketan gehiago eragin gabe.

Arrisku hori ekiditeko izan ohi dugu harreman ekonomia sozial eraldatzailean dabiltzan kooperatiba, eragile eta elkarteekin. Horregatik gara Fiareko eta Goienerreko bazkide. Horregatik gabiltza EHNE Bizkaiarekin elikadura burujabetzaren gaia sindikalgintzan nola sartu aztertzen, horregatik egoten gara Talaiosekin, COOP57-koekin, Indianoekin, Sants-eko mugimendu kooperatibistarekin ahal dugunetan. Akuilu bat dira guretzat, bertan goxo gelditzen galarazten digutenak, eta ikuspegi berriak zabaltzen dizkigutenak, hauek bai, benetako eraldaketarako.

Zer testuinguru “partaidetza eredua” sustatzeko?

Nik jolastxo bat egingo dut, guk topatzen dugun testuinguruaren adibideak emango ditut eta gero zer testuinguru behar lukeen aipatu.

Badakizue enpresaria behartua dagoela legez enpresa-batzordearekin datuak eta informazioa partekatzera. Baina ez du egiten. Informaziorik ez du partekatzen. Partaidetza sustatzeko gutxienekoa da gardentasun eta informazioa partekatzea. Argi utzi zen hori hemen atzo.

Badakizue enpresetan hauteskundeak egiten ditugula langileen ordezkariak aukeratzeko. [By the way esan behar dut patronalaren ordezkaritza erabakitzeko esan behar dut ez dela hauteskunderik egiten…] Bada, ELAren izenean aurkezten diren langile askok mehatxuak jasotzen dituzte, lanpostua aldatzeko xantaia, erosi nahi izaten dituzte, kaleratuak ere izan dira… Ez dago hauteskunde librerik egiterik. Parte hartzea sustatzeko ezinbestekoa da nahi duenak aukeratzen duen zerrendetan aurkeztu ahal izateko askatasuna izatea.

Nik Manu Robles-Arangiz Institutuan egiten dute lan, ELAren fundazioa trebakuntza sindikala egiteko. Bada, aurreko hilean eskaera bitxi bat jaso genuen Bizkaiko zaharren egoitzetako eta etxeko zaintza lanetan dabiltzan ELAko ordezkarien eskutik. Bitxia lehen aldia zelako halako eskaera bat jasotzen genuena, eta iruditzen zaigulako izozmendiaren punta besterik ez duela erakusten. Mobbing-ari nola aurre egiten ikasteko ikastaro bat eskatu ziguten. Eskaera ez da kapritxo bat, presio ikaragarria jasaten dute, mobbing-a. Pertsona hauek, bertan goxotik atera ziren lankideen duintasunaren alde borrokatzeko. Bizitza konplikatu zuten eta osasunarekin ordaintzen ari dira. Gure ordezkariak pertsona arruntak dira, ezin zaie heroi izaterik. Oso larria da egoera hau.. Partaidetza sustatzeko ezinbestekoa da giroa babestua egotea.

Hainbat enpresetan zer esaten zaie langileei? “Eskaintzen dizuedan hau onartzen duzue edo itxi egingo dut”, “baldintza hauek onartu ezean beste herrialde batera goaz”, “soldata jaitsi ezean ez dakit zenbat kalera zoazte”… Mehatxu eta beldur giroa da nagusi. Eta jakina azken lan erreforma horretarako bidea ematen die, hitzarmen probintzialek ez baitute gutxieneko baldintzarik bermatzen jada.Lan erreformak eragina izango du ere hemen zaudeten moduko enpresetan ere, zuen ondoko enpresak lan baldintzak okertu eta prezioak merkatzen baditu, eta zuek berekin lehiatu behar baduzue, zer egingo duzue? Partaidetza sustatzeko ezinbestekoa da konfiantza giroa.

Zer eskatzen diozue administrazioari?

Administrazioari gauza asko eskatzen diogu egunera, hori leporatzen digute. Gaur ariketa interesgarriago bat egingo du, guk zer egin behar dugun zehazten saiatuko naiz.

Ez dakit hemengoek badakizuen, baina errepublika garaian guk kooperatibak, ekonomatoak, mutualitateak, txanpona, afiliatuentzat lurrak genituen. Gero bibotedun bat armekin irits zen eta guztia itxi zuen sindikatua galarazita. Eskerrak beranduxeago beste batzuk beste bide batzuetatik kooperatibak sortzen asmatu zuten.

Biboteduna hil zenean eta sindikatuaren jarduera berriro baimendu zenean ELAk galdetu zion “errepublika garaian egiten genuena egiten jarraitu behar dugu, ala errealitatea aldatu delako beste zerbait egin behar dugu?” Jakina, ordurako Ongizate Estatuaren garaia zen, gizarte segurantza, hezkuntza eta osasun zerbitzu publikoa, babes soziala… Zerbitzu publikoen esku zeuden horiek guztiak, orduan erabaki genuen Lan Harremanen Euskal Esparrua sortu eta langileen lan eta bizi baldintzen alde borrokatzea.

Zer gertatzen ari da orain baino? Zer gertatzen da 80. Hamarkadan Tatcher eta Reaganekin hasi zen eraso neoliberalaren ostean? Zerbitzu publiko guztiak ezerezean uzten ari direla. Inoiz baina behar gehiago dagoen garaian, inoiz baino murrizketa gehiago egiten ari dira zerbitzu publikoetan, eta babes sozialean. Murrizketak egiteak ez ditu beharrak desagerrarazten. Beharrak hori daude. Kontua da nork aseko dituen eta nola behar horiek. Multinazional etekin goseek? Eskuin muturreko taldeek? Ala elkartasunean, demokrazian eta partaidetzan oinarrituko den ekonomia sozial eraldatzaileak?

Guk azken honen alde egiten dugu apustu. Baina ez errepublika garaian egiten genuen bezala, gure kabuz, baizik eta lan horretan dabiltza kooperatiba, elkarte eta eragileekin saretuz.

Esan dezakegu egin nahi eta ezinean gabiltzala. Langileen eta sindikatuaren kontrako erasotik nolabait babeste xahutzen ditugu indarrak. Egia da ere, batzuetan denbora eta indar falta aitzakia izan daitekeela egin nahi baina bertigoa ematen digun aldaketa ez egiteko. Geure buruaren erresistentziak. Horregatik nire ustez garrantzitsuena urrats bat ematea da. Lan erreformaren aurrean egiten ari garena bezala. Uharteak sortu. Enpresa hitzarmen onak lortu, eta eredu bihurtu. Adibide bat dagoenean erakutsi daiteke: bai, enpresa ertain eta txikietan ere lor daitezke hitzarmen onak.

Uharteak oso garrantzitsuak dira. Begira finantzak beste modu batetan kudea daitezke. Energia sorkuntza eta banaketa beste modu batera egin daiteke, badira ADEGIren ildoa jarraitu nahi ez duten enpresariak, enpresa ereduak…

Halako ereduak zabaldu eta saretu behar dira. Zentzu horretan urrats bat eman dugu Karta Sozialetik datorren urtean Bilbon alternatiba hauek gizarteratzeko egun bat antolatuko baitugu. Abiapuntu egokia izan daiteke!