Tag Archives: Bildu

Coco explica las diferencias entre partido político y sindicato

cocoEs una pena que Barrio Sésamo haya desaparecido, ya que hoy nos vendría de fábula una de las aclaradoras explicaciones de Coco para conocer la diferencia entre lejos y cerca, arriba y abajo, partido y sindicato… Hace unos años era sobre todo la gente de Bildu la que tenía dificultades para diferenciar lo que es un sindicato y un partido. Hoy las quejas vienen más desde el PNV: ¡que ELA se presente a las elecciones! (al parlamento o a la diputación, entiendo yo). Euskaraz dakienak hobe du Zuzeu-ra joatea, bertan luze eta zabal jorratu baita gaia, eztabaida luze batean.

Como no he encontrado el vídeo en el que Coco explica esta diferencia, intento recordarlo y transcribirlo:

  • El partido político es una organización que aglutina a gente con un objetivo compartido.
  • El partido político busca el poder presentándose a elecciones, para desde el poder poner en práctica su programa (su modelo de sociedad).
  • El sindicato es una organización de trabajadores y trabajadoras (parte vulnerable de la relación salarial) que conscientes de sus intereses comunes frente a los intereses del capital (el poder)  se organizan colectivamente para defenderse del poder.
  • El sindicato se presenta a elecciones sindicales para conseguir delegados y delegadas. Ganando elecciones sindicales no se consigue el poder. Es tarea de estos y estas delegadas conseguir poder colectivo para constituirse en contrapoder del capital.
  • La legitimidad el partido la consigue con la representación obtenida en las elecciones.
  • La legitimidad el sindicato la consigue con la representación obtenida en las elecciones sindicales y con su afiliación.
  • La legitimidad obtenida por el partido la usa para intentar conseguir leyes y para crear opinión. Si el partido está en la oposición intenta desgastar al gobierno, y si está en el gobierno intenta vender lo mejor posible lo que hace.
  • La legitimidad obtenida por el sindicato la usa para intentar conseguir leyes (Negociación Colectiva) y para crear opinión e influir en las decisiones de los gobiernos. Y parece que es aquí donde puede comenzar la confusión:
  • El sindicato es una organización de clase, que como un partido, también tiene un modelo se sociedad, dado que las condiciones de trabajo y de vida de los y las trabajadoras no sólo se juegan en las empresas, si no que también se juegan en la calle. El sindicato hace una lectura de la realidad, de toda la realidad, desde la perspectiva de la clase trabajadora, y lucha por más democracia, más justicia, más igualdad, más soberanía, más sostenibilidad…
  • Repito que los partidos buscan implementar su modelo de sociedad llegando al poder, desde el gobierno.
  • El sindicato intenta organizar y movilizar un contrapoder que haga presión suficiente al gobierno (mayor presión que la que hace el capital y sus lobbys) para que las decisiones que tome, esté quien esté, sea el partido que sea, sean lo más favorable posible a la clase trabajadora.

Conclusión: los partidos y los sindicatos son dos organizaciones diferentes, ambos necesarios, que funcionan de forma diferente. Los partidos tienen legitimidad para hablar de lo que crean conveniente (incluso de empleo, negociación colectiva, salarios…), y no por eso tiene que presentarse a elecciones sindicales (por que su legitimad la obtienen en las elecciones al parlamento, o a la diputación, o al ayuntamiento…). Y los sindicatos tienen legitimidad para hablar de lo que crean conveniente (incluso de fiscalidad, grandes infraestructuras, prestaciones sociales, servicios públicos…), y no por hacerlo tienen que presentarse a elecciones; y no por hacerlo están apoyando a un partido u otro. El reto es mucho más exigente que favorecer a un partido u otro. El reto es, como he dicho, construir un contrapoder colectivo (en alianza con otros movimientos sociales y con la economía social y solidaria) que consiga un mundo mejor, en el que la sostenibilidad de la vida se ponga en el centro. Eso sólo con que llegue un partido al gobierno no se consigue.

Zer da ezkerrekoa izatea?

Herenegun koadrilako afaria izan genuen. Badakizue, ardoak eta Gin Tonicek lagunduta, parada ona izaten dela mundua konpontzeko.

Oraingo honetan hau izan zen gutako batek bota zuen galdera, nekatuta ordurako: baina, zer da ezkerrekoa izatea?

Bera ez zela ez ezker ez eskubikoa, eztabaida hori gainditua zegoela jada, XIX. mendeko kontuak. Besteak batek, ezetz. Hori zioenak, ideologia hegemonikoa besarkatzen duela, eta, egun, hegemonikoa, ideologia neoliberala dela, eskubikoa.

“Ba, esan, zer da ezkerrekoa izatea? Zu ezkerrekoa zara? Etxe bat duzu erosia, mailegu bat bankuarekin, kotxea… eta ezkerrekoa zarela diozu?”

“Guztiok dauzkagu kontraesanak, nik nioen ideologikoki ezkerrekoa naizela”. Beste erraztasun bat ideologia hegemonikoa besarkatzen duenarentzat: hegemonia horri aurre egin nahi diona defentsiban jartzeko aukera amaigabeak. Barkamena eskatu eta burumakur erantzun beharrean jartzea ezkerrekoa dela esaten duena.

“Adibide bat jarriko dizut, hartzen diren erabaki politikoak ideologikoak direla ikus dezazun, nahiz eta tekniko itxura eman nahi dioten: Zapatero eta Rajoyk konstituzioan jarri zuten lehentasuna zorrak ordaintzea dela, herritarren beharrei erantzutearen aurretik. Hori ideologia hutsa da!”

“Hori ez da ideologia. Hori behar hutsa da. Zapaterok dirua behar zuen, eta hori konstituzioan jarri ezean diru gabe geldituko zen.”

Hori ba, langabetuei laguntzeko modu egokiena bankuei laguntzea da eskubikoarentzat; ezkerrekoarentzat, ordea, langabeei laguntzea da langabeak laguntzeko modu egokiena.

Langileen beharrak astetzeko enpresen (enpresarien) beharrak lehenestu behar direla dio eskubiak; langileen beharrak asetzeko langileen beharrak lehenestu behar direla dio ezkerrak.

Eztabaida ez zen PNV eta Bilduko baten artekoa. Eztabaida Bilduko biren artekoa zen. ETAk armak utzi izanak ekarri duen beste gauza on bat: eguneroko politikaz hitz egin, eztabaidatu eta hausnartzeko aukera. Aurrera goaz!

Zertan dabil ELA?

Euskal Herria berezia bada ez da RH negatiboarengatik, ezta euskaldunak berez bereziak izateagatik, ezta abertzale izateagatik ere. Herri hau berezia bada mugimendu bereziak sortzen jakin edo asmatu dugulako izan da. Errealitate berriak eraikitzeko erabakimena, ausardia izan dugu eta horrek egin gaitu garena, horrek egingo gaitu izango garena.

Gehienak aipatu gabe utziko ditudala jakinda, eta aurrez barkamena eskatuta, burura datorkit mugimendu kooperatiboa; burura datorkit ikastolen mugimendua, Ezker Abertzalea, Euskaldunon Egunkaria-Berria, Bertsozaleen elkartea, Korrika bezalako mobilizazio paregabea antolatzen duen AEK… Adibide soilak herri hau badabilela adierazten dutenak, berezi egiten gaituztenak.

Baina bada mugimendu bat, askotan garrantzirik ematen ez diogun arren, Europan salbuespena dena: Euskal Herriko langile mugimendua. Zehazkiago esateko: ELA sindikatua.

Gustatu edo ez, ELA sindikatu berezia da mundu mailan hurrengo arrazoiengatik:

–         Gehiengoa duen estaturik gabeko nazio bateko sindikatu bakarra da munduan (Quebec-eko CSN-rekin batera).

–         Erosotasunean erori ordez eraberritzeko gaitasuna izan du, gaztetuz, feminizatuz eta prekarizatuz.

–         Hego Euskal Herrian ematen diren enpresetako gatazka guztiak lideratzen ditu. Langileen interesak defendatzeko greba eta borrokei iraupena emateko gaitasuna du, daukan antolakuntza ereduari eta greba kutxari esker. Besteak beste Europako grebarik luzeena egin du: ia hiru urtekoa Ariznavarra zahar etxean.

–         Lau sindikatuen arteko lehian %35eko ordezkaritza izanda ere, ez da diru laguntzen menpe bizi. Afiliatuak dira sindikatua sostengatzen dutenak kuota garesti bat ordainduz, merezi dielako, hau da, beren interesak defendatzeko erreminta eraginkorra dela sinisten dutelako (kuotek diru sarreren %90 suposatzen dute).

–         Duen afiliatu kopurua egiaztatzeko ikuskaritza publikoa egiten du lau urtean behin, ustelkeria eta gezurkeria garaiotan gardentasuna eredugarria erakutsiz.

–         Bere eremuan gehiengoa izanda elkarrizketa sozialari uko egin dion sindikatu historiko bakarra da munduan. 80. hamarkadan berak sortutako elkarrizketa sozialeko mahaiak utzi ditu neoliberalismoaren eraginez langileentzat etekinik ematen ez zuten momentuan, beraietan parte hartzeagatik jasotzen zituen diru laguntzei uko eginez.

–         Bere lana enpresetan langileak antolatzean zentratu du uko eginez Europan sindikatu nagusiei sistemak bake sozialaren truke eman dizkien negozioei: etxebizitza promozioa, pentsio sistema kudeaketa, enplegu zerbitzua, bidaia agentzia, bankua…

–         Nortasun politiko osoa du. Hau da, langile klasearen ikuspegitik egiten du errealitatearen irakurketa osoa, enpresaz kanpo langileak ere langile garelako. Langileen bizi baldintzetan eragina duen errealitate ororekiko iritzi eta ikuspegi propioa du: gizarte eredua (zerbitzu publikoak, zerga politika, gizarte babesa, azpiegiturak), giza eskubideak, demokrazia, burujabetza… Alderdi politikoekiko independentea da. Autonomia politiko honek aliantzak egiteko balio du.

–         Berebiziko garrantzia ematen dio langileak antolatzeari eta beren borrokei norabide bat emateari. Langileekin borroka pedagogia egiten du pentsamendu bakarretik kanpo, trebakuntza ideologiko, egoera azterketa eta asanbladen bidez.

–         Alderdi politikoek beren dinamika propioa dutela sinetsita, beraiekiko autonomoa izango den kontraboterea antolatzen saiatzen ari da beste sindikatu eta gizarte eragileekin, instituzioetatik aldaketa nahi duten alderdientzat akuilu eta koltxoi lana egiteko.

Berezitasun hau ez diot nik aitortzen mundu mailako sindikatuen ikerlariek baizik (Adelheid Hege eta Christian Dufour).

Langileon ikuspegitik, ezker ikuspegitik, garrantzitsua al da Euskal Herriarentzat halako sindikatu bat izatea? Ni behintzat baiezkoan nago. Horregatik kezkatuta nauka azken aldian entzuten ditudan zenbait iritzik: ELAk asko esan baina ez du ezer egiten; ELAk bere buruan besterik ez du pentsatzen; ELAk PNVrentzat lan egiten du; ELA Ezker Abertzalearen kontra ari da arrazoirik gabe… Zergatik esaten dira halakoak? Gernikako Akordioan sartzeari baiezkoa emanez gero desagertu egingo ziren iruzkinok? Bilduri kritikak egiteari utziz gero akabo arazoak? Ez dakit zuhaitzek ez ote diguten basoa ezkutatzen.

ELA Euskal Herriko langileentzat ezinbesteko tresna bat da, are gehiago garai hauetan. Beraz, normala ez, beharrezkoa da ELA indartsu mantentzea, are eta haztea ere. Gainera, esan dudan bezala, ELAk nortasun politiko propioa dauka, bere ikuspegia du langileei eragiten dioten gai guztietan eta, ikuspegi, autonomia hori errespetatzea ezinbestekotzat ikusten du. Edozein aliantza eta estrategia amankomuna nahi bada desberdintasunak onartu eta nortasun propioak errespetatu behar dira

Orain arte zer eskaini zaio ELAri? Alderdi politiko batek diseinatu duen estrategia batean sartzea. ELAK ez du parte hartuko diseinuan parte hartu ez duen inolako estrategietan. Txikik dioen bezala: prozesua bai, prozesioa ez.

Eztabaida piztu nahi dut

Idatzi honekin eztabaida bat piztu nahi nuke, eztabaida zintzo bat, iritzi eta ikuspuntu desberdinen bidez prozesu demokratikoaren bidea nola eta zeintzuk ibiliko dugun marrazten joateko asmoz, kezkatuta bainago. Inozoa naiz, badakit, pertsona arrunt bat izanda idatzi hau seguruenik hemen geldituko baita. Baina, aldi berean, nodo bat naizen aldetik, nire aletxoa eman nahi dut behintzat, sareko beste nodoren batek sokari tiraka jarraituko dion itxaropenaz.

Idazterakoan metaforak erabiltzeko esan ohi dute adituek. Irudiak direla pertsonei buruan errazen txertatzen zaizkien gauzak. Hona ba nire metafora:

–         Badugu alderdi politikoen koalizio indartsu bat, neoliberalismoaren arrak usteldu gabea. Europan hau kasu bakana da.

–         Badugu gehiengo sindikal borrokalari bat, boteredunen finantzaziotik aske, neoliberalismoaren kontra gogor egiten duena. Europan hau, ere, salbuespena da.

–         Badugu herri mugimendu indartsu bat, urteak daramatzana arlo desberdinetan lanean alternatiba txikiak sortzen eta inposizio desberdinen kontra borrokan

Hau ez da metafora bat, esango didazue, baina ni zientzia gizona naiz. Sentitzen dut. Hemen doakizue bigarren irudia:

–         Trantsizio batean gaude. Trantsizio honen irteera demokrazia sakonagoa izango da edo totalitarismo handiagoa.

Badut zuentzat hirugarren irudi bat ere, pertsona eta erakunde moten inguruan:

–         Badira pertsona eta erakundeak esaten dutena ez dagoela beste biderik, Europak inposatzen dituen politikak nahitaez ezarri behar direla.

–         Bagaude beste bide bat abian jar dezakegula diogunak. Beste politika batzuk egin daitezkeela, alternatiba badagoela, ezinbestekoa dugun mundu berri hori eraiki dezakegula indar nahikoa bilduz gero.

Bizi dugun krisi, trantsizio, aukera hau prozesu demokratiko batean bihur dezakegu bigarren motako pertsona eta erakundeek. Bidea abiatu behar dugunak bigarren motako pertsona eta erakunde hauek gara. Gu soilik has gaitezke bide hori ibiltzen. Bestela totalitarismorantz goaz. Lehen motako pertsona horiek zer? Horiek, bidean aurrera egiten dugun heinean, joango dira gerturatzen.

Baina gerturatu nora? Zertara? Zer da beste mundu horretan sinisten dugunok bilatzen duguna?

–         Zer aberastasun sortu behar den demokratikoki erabakitzea, kontuan izanda planetaren mugak eta planetan bizi den pertsona oro. Ekonomia demokratizatzea, enplegu publikoa garatzea.

–         Aberastasuna, zaintza lana eta enplegua era bidezko batean banatzea.

–         Zerga politiketan errotiko aldaketa, fiskaltasun progresiboa lortzeko.

–         Gizarte gastua handitzea pertsonen beharrizanei modu egokian erantzun ahal izateko.

–         Demokrazia parte hartzaileagoa, sakonagoa, agintariekiko herritarren kontu hartze handiagoa.

–         Etxe kaleratzeen amaiera.

–          2007ra itzulera ez. Bidezkoagoa den gizarte eredua, gizarte eraldaketa.

Hau esanda laugarren irudia dakarkizuet:

–         Garrantzi handikoa izanda ere, lortu nahi duguna ezinezkoa da instituzioetatik soilik eginda.

–         Ezinbestekoa da herri pedagogia eta mobilizazio ikaragarria. Eragile sozial eta sindikalek bultzatu behar dituzte instituzioak.

Hau guztia esanda, eskatzen dugun hori aurrera eramateko estrategia eta aliantzak definitu beharko dira. Esan bezala prozesu demokratiko bihurtu nahi dugu trantsizio hau. Prozesu demokratikoa bultzatzeko urratsak zehaztu behar dira, egutegiak, bide orria.

–         Nork diseinatuko du estrategia hau? Nork definituko ditu eman beharreko urratsak, epeak? Nork epe laburrean lortu nahi diren emaitza zehatzak? Nork definituko momentu bakoitzean borrokarako eduki zehatzak? Nola egingo da?

–         Alderdi politiko batek egin behar al du? Alderdi politiko desberdinek? Herri mugimenduek alderdi horrek edo horiek definitutakoari jarraitu beharko lieke?

–         Eragile sozial eta sindikalek egin behar al dute? Herri mugimenduek bere kabuz definitu beharko lukete bidea alderdiekiko inolako harremanik gabe?

–         Aldaketa nahi duten alderdi politiko, sindikatu eta gizarte eragileen artean sortutako plataforma batek egin beharko luke?

Nire ustez hau da momentu honetan argitu behar dugun gakoa. Oraingoz, bide honetan egin den urrats transbertsal eta itxaropentsuena mugimendu sozial eta sindikalen gunea izan da, niretzat. Hasiera baino ez da baina iruditzen zait horrek, denborarekin, eman dezakeela, mugak dituen arren. Nolabait argitu beharko litzateke gune horrek aldaketa nahi duten alderdi politikoekin izan beharreko harremana, komeniko litzatekeelako instituzioetatik egiten den lana eta herri mugimendu honek bultzatzen duena norabide berean joatea, kontuan izanda instituzioetako lanak eta kaleko mobilizazioek, banatuta eta norabide gabe joanda, ez dutela aldaketa eragiteko indar nahikorik izango.

Eta independentzia? Nire ustez independentzia lortzeko bi baldintza eman behar dira: arerioak oso gaizki egitea eta guk oso ongi egitea. Gure esku dagoena da guk egin beharrekoa ongi egitea, hau da, aldaketa demokratikoa eragiteko estrategia, urratsak, epea eta aliantzak horren aldeko erakunde desberdinen artean adostu eta bidean jartzea, elkarren arteko errespetu zainduz. Hala, sakontze demokratiko horren aldeko borrokan elkarrekin aritzeak, emaitza zehatzak lortzen joateak, zailtasun eta sariak partekatzeak, ekarri dezake geroz eta jende gehiago sentitzera independentzia demokrazia eta gizarte justizia gehiago dela.

Permachek ELAri luzatutako eskuaz

Ez dakit elkarlana eskaintzeko modurik egokiena bloga den. Harritu egiten nau ere izenburuan eta azken pasartean elkarlana eskainita, tartean idatzita azaltzen denak. Nik behintzat elkarlan eskaintza batean beste tonu bat erabiliko nuke, beste gauza batzuk esango nituzke. Izaera kontua izango da agian. Dena den, eta Permachen blogeko azken posta elkarlanerako lehen urrats bezala hartuta ere, pare bat gauza erantzun nahi nituzke.

1. Garrantzitsuena helburua finkatzea dela dio. Halaxe da, burujabetza prozesuan helburuak, urratsak eta egutegiak adostu behar dira burujabetzaren aldeko indar guztien artean. Lizarra-Garazi aipatzen du ere. Halaxe da. Baina, tamalez, ez gaude Lizarra-Garazin. Orain arte, nire ustez, EHBilduren helburu bakarra hauteskundeetako emaitzak izan dira: foru eta udal hauteskundeak, Madrileko hauteskundeak, EAEko hauteskunde autonomikoak, eta, orain, Nafarroako hauteskundeak.

2. Eraldaketa sozialerako borrokaz eta burujabetzarako borrokaz hitz egiten du ere, bi borroka desberdin balira bezala. Niretzako borroka bat eta bera da eraldaketa soziala eta burujabetza. Murrizketak eta politika neoliberalak Espainiak inposatzen dituen bezala, marko autonomikoa, ere, Espainiak inposatzen du. Murrizketak Espainiak inposatzen dituelako justifikatzen badira, berdin berdin justifikatu beharko genuke marko autonomikoa. Kontua ez da esatea burujabetza gabezia dela arazoa, baizik eta nola demontre lortuko dugun burujabetza hori.

Indar harreman kontua da. Ez digute ezer oparituko. Eta desobedientziaz hitz egiten denean esan nahi da jai egunetan EAEn dendak ez irekitzea burujabetzan urrats bat ematea dela. Lan erreforma enpresetan ez sartzea lortzea, burujabetzan urrats bat ematea dela. Euskal Herriko kontrabotere sindikatuek eragile sozialekin batera agenda propioa izatea burujabetzan urrats bat ematea dela.

Beraz, hemen burujabetzarantz urratsak emango ditugu politika ALTERNATIBOAK exijitu eta ezartzeko gai garen heinean. Zentzu horretan, Espainiatik inposatzen dituzten murrizketak ez aplikatzea burujabetzan  urrats bat da (Gipuzkoako Diputazioak 14. pagarekin egin duen gisan), eta fiskaltasunean benetako aldaketak exigitu eta egitea, ere, burujabetzan urrats bat gehiago da.

Zaila da. Ezinezkoa kontraboteretik soilik. Ezinezkoa, ere, instituzioetatik soilik. Geroz eta jende gehiago behar dugu kalean. Pedagogia asko dago egiteko. Helburuak finkatu behar dira. Urratsak adostu. Egutegiak ezarri. Baina hori ez da blog bidez lortzen. Hori soilik lortzen da hitz eginez, eta hitz eginez. Elkarlan eskaera benetakoa bada, badakizu ELA non dagoen, eta badakizu ere, horretarako prest dagoela.