Tag Archives: Donostia

¿Por qué esa saña de la policía con la #NuitDebout de Gipuzkoa?

GipuzkoaZutik

Estamos ante una emergencia climática. Si la temperatura media de la tierra sube más de 2 ºC las consecuencias serán dramáticas e irreversibles. Los estados llegaron en diciembre a un acuerdo en la COP21 de París para abordar este reto. Cuando la vida a medio y largo plazo está en peligro se hacen sugerencias. Cuando lo que peligran a corto plazo son los beneficios de la banca o de las grandes multinacionales se toman decisiones vinculantes. La Troika, el TTIP, el CETA obligan. La COP21 recomienda.

El ayuntamiento de Donostia está definiendo la Estrategia Clima DSS 2050, el compromiso de Donostia frente al cambio climático, para dar cauce a esas recomendaciones de la COP21. No sé si en esa estrategia se hablará sobre la incineradora de Zubieta. En el folleto que han sacado, al menos, no lo he visto.

El tema es que, al hablar de clima, la incineradora no es un tema residual o sectorial. La incineración es una vuelta de tuerca más al modelo de desarrollo consumista, derrochador e individualista, que repercute en la utilización de recursos naturales, en la producción, en la distribución, en el consumo… Empeñarse en hacer la incineradora es favorecer el cambio climático, ya que de este modo se profundiza en el sistema que nos ha traído a la crisis social, climática y de cuidados que vivimos.

Mucha gente se ha dado cuenta de ello y ha decidido movilizarse a favor de la vida. Es más, ha optado por una movilización exigente, pero que está de moda en este comienzo de siglo XXI y que está, generalmente, bien vista por su carácter pacífico, democrático, participativo, inclusivo y creativo: ocupar una plaza.

Las plazas se llenan de color, reivindicaciones, relaciones, debates, concienciación, pedagogía, formación, afectos, complicidades… Es un lujo que suceda esto en tu ciudad, dado que es justo lo que necesita un ayuntamiento para poder acometer con éxito el reto climático: gente concienciada y dispuesta a participar en una estrategia para cumplir los objetivos marcados por la COP21.

En todo el mundo se han tomado plazas: Madrid, París, Atenas, El Cairo, Wall Street… hasta en Donostia, hace cinco años. En todas ellas la gente ha podido estar de forma tranquila durante semanas o meses. En Donostia, hace 5 años, también. Pero ahora no.

A los tres días de ocupar la Plaza de Gipuzkoa, la acampada #GipuzkoaZutik fue desalojada. Se consiguió ocuparla de nuevo el mismo día, pero a la semana volvió a ser desalojada. Se pasó al Boulevard, y allí la policía volvió a intentar su desalojo, y ¡con qué formas! Identificaciones, detenciones, violencia, confiscación y rotura de bienes… ¿Por qué tanta saña en contra de un grupo de personas que ha optado por actuar en todo momento de forma no violenta?

Algunos sonríen ante esta actitud de la policía, “no se dan cuenta que lo que hacen es reforzar el movimiento…”. Pero ¿es así? El martes vi una pancarta en el Boulevard que decía: “Zuen biolentziak indartzen gaitu” (vuestra violencia nos refuerza). Pero ¿es cierto?

El potencial de una plaza ocupada es activar a gente que previamente no se ha movilizado. El objetivo es crear un ambiente propicio, una atmósfera agradable, de forma que la gente se vaya acercando e incorporando al movimiento. Gente de diversas edades, diferentes ideologías, procedencias varias… Esa es la virtud principal de esta forma de movilización. Conseguir eso se dificulta enormemente si hay una continua presencia policial amenazante, desalojos, identificaciones y detenciones.

Yo creo que es eso lo que buscan, que la gente que participe en la plaza sea monocolor, gente que, de alguna manera, esté más acostumbrada a esa tensión, para que puedan decir “mira ahí están los violentos de siempre”. Basta con mirar como trata al movimiento, por ejemplo, el Diario Vasco: “El grupo de jóvenes instalados para protestar en contra de la incineradora”. Jóvenes-contra-incineradora. Y lo que dijo el diputado de Medio Ambiente José Ignacio Asensio: “estas formas de protesta nos retrotraen a tiempos pasados”. ¿A tiempos pasados? ¿Es lo mismo gente sentada frente al cordón policial diciendo “hemen gaude bizitzaren alde” (estamos aquí en favor de la vida), o bailando, o cantando canciones populares como “Ixil-ixilik dago”, que autobuses cruzados, contenedores ardiendo, jóvenes lanzando piedras o cócteles Molotov, rompiendo marquesinas y escaparates? ¿Es lo mismo? En absoluto.

Ante esta estrategia del ayuntamiento de Donostia, de la Diputación de Gipuzkoa y del Gobierno Vasco, lo único que se puede hacer es redoblar esfuerzos para generar en la plaza el ambiente más distendido e inclusivo posible, para ir tejiendo redes entre diferentes, para atraer a gente de diversas edades, ambientes e ideologías… gente corriente que no se ha movilizado hasta ahora, pero que simpatiza, por ejemplo, con los retos del cambio climático.

Ante la emergencia social y climática que vivimos, queremos luchar en favor de la vida. No entendemos la saña de la policía en contra nuestra, ya que, como dicen los y las activistas de ANV-COP21 (Acción No Violenta-COP21) “también luchamos por la vida y el futuro de los y las hijas de los policías”. Y también luchamos por el futuro, por la vida, de los hijos e hijas de los políticos que mandan a desalojar la plaza a los policías. Por que la vida es lo más grande. Bizitza da handiena. Una vida que merezca la pena ser vivida, tal y como dice Amaia Pérez-Orozco.

Nire auzoan: ¿eres de fuera?

Berria20160331

Gauza bitxia gertatu zitzaidan atzo goizean. Zuri gelditu nintzen. Zer esan, zer pentsa jakin gabe. Nire auzoan bertan izan zen, etxetik metro gutxira. Munduko herrialde euskalduneneko hiri euskaldunenean. Donostian; ez Honolulun edo Ouaagadougoun.

Egia esan, goizeko 7ak ziren. Ilun zegoen, giro txarra, eta bakarrik ginen autobus geltokian. Bera eta ni. Berrogeita hama hirurogei urte inguruko emakumea. Ez dakit. Agian Donostia 2016 izango da, aste santuaren amaiera, turismoaren gailurra, bisitarientzat bizi garela… baina indarge gelditu nintzen.

Joan Mari Torrealdaik harribitxi asko utzi izan dizkigu (harribitxi bat izan da, eta da, bera, egia esan), eta Berrian egin zioten elkarrizketa batean erantzun honek arreta deitu zidan:

“Euskal mundua unibertso bat da, ez eranskin edo zatitxo bat. Osotasun bat badago hor, baina ez da ezagutzen. Orain esaten da bi kultura —erdal kultura eta euskal kultura— bizkar emanda egon direla. Ez da egia. Gu erdal kulturaren barruan ere bagaude; haiek daude gugandik aparte. Beraz, planteamendua egiten badugu era horretara, sekula ez gara iritsiko gauzak ondo analizatzera. Gure tragedia da subsumituta gaudela erdal munduan: edo euskara ez dakitelako edota euskara jakinda ere beren erreferentzia mundua kanpoan dagoelako, gure mundua ezezaguna da haientzat. Eta ezagutzen ez dutenez, gero bihurtzen da bigarren mailakoa, interesik gabea… Ezagutu ere egin gabe.”

Bada, atzo hitzok haragi bihurtu ziren.

Markesina azpian postontzitik hartu berri nuen egunkaria ari nintzen irakurtzen: Hollandek atzera egin duela, harrituta, ea lan araudiaren aldaketan egin ote zuen atzera, eta ez, konstituzio aldaketan egin omen zuela atzera… eta orduan iritsi zen galdera. Egunkarira begira zegoen, harridura aurpegiarekin. “¿Eres de fuera?” “No, soy de aquí” atera zitzaidan eta plof gelditu nintzen. “No, como he visto que estabas con esos papeles… suele haber gente de fuera por aquí, que no sabe qué autobus coger, que andan un poco perdidos… por ayudar… como hay un hotel ahí al lado…”

Lagun batek zioen moduan: bi mundu!

Mila aukera edo bat

AlternatibenHerrixka

Eguraldia ez dute beti asmatzen. Egia da, bai, bizpahiru egun lehenago jakin dezakegula zer eguraldi egingo duen fidagarritasun handiz, baina ez beti. Ikusgarriak dira tifoiak edo hurakanak Estatu Batuetara gerturatzen erakusten dituzten irudiak. Kostaldera iritsi arteko ibilbidea marrazten dute detaile guztiekin, hirigunera noiz eta zer indarrarekin iritsiko diren zehaztasun osoz iragarriz. Horrela, ebakuazio planak jar daitezke martxan hondamendia gertatu aurretik.

Asko aurreratu da, tifoi edo hurakanen nondik norakoak kontrolatzen ditugu, baina hurakanaren sorrera ez (apur bat ekonomiarekin gertatzen den moduan). Esan beharrik ez dago, hurakanen zein lurrikaren ondorioak oso desberdinak direla herrialdetik herrialdera. Estatu Batuetan edo Japonian eragin dezaketen kalteak ez du zerikusirik Haitin, demagun, eragin dezaketen triskantzarekin. Desberdinatsun hori ez da naturala, gizakiok eragin dugu, eta hurakanak, ere bai. Klima aldaketa geu ari gara eragiten.

Gogoratzen duzue aukera bakarra, edo asko jota bi, genuen garaia? Ez, ez naiz ari frankismoaz, edo bipartidismoaz. Telebista zuribeltzeko katea aldatzeko besaulkitik jaiki behar ginenekoaz baizik (VHF ala UHF). Edo kafetegian, infusioa eskatzean, kamamila ateratzearekin batera “gaizki zaude?” galdetzen ziguten garaiaz. Orain infusioa eskatzen baduzu, mila eta bat gauko lurrinez beteriko menu bat jartzen dizute esku artean. Okindegian, ere, ogi handiak edo txikiak besterik ez zeuden.

Liluragarria da. Aukerak biderkatu dira, supermerkatura, okindegira, izoztegira sartzea besterik ez dago hortaz jabetzeko. Telebista kateak, telefono konpainiak, ginebra markak… Mila eta bat aukera dauzkagu, bai, baina golik ez dugu sartzen.

Kutsatu dezakegu jantzita daramagunarekin, kutsatu dezakegu jaten dugunarekin, kutsatu dezakegu erabiltzen ditugun trasteekin. Gure arropek, elikagaiek eta aparatuek kilometroak eta kilometroak pilatzen dituzte, travell club txartela bailiran. Zaborra ere bost edukiontzitan banatzen dugun arren, petrolioa botatzen dugu edukiontzi urdinera, petrolioa horira, petrolioa edukiontzi marroira. Petrolioa janzten dugu, petrolioa jaten dugu, petrolioz betea dugu etxea. Zer egingo dugu petrolio merkearen garai amaitu den honetan?

Etengabea izan da gizakiak natura menderatzeko egin duen borroka. Bide horretan eraginkorragoak izateko gizaki gehienak esplotatzera iritsi da sistema, natura gehiago esplotatu ahal izateko. Hala, urtaroekin amaitzea lortu dugu. Meloia jan dezakegu neguan, eskiatzera joan udan. Inoiz baina elikagai gehiago ekoizten da, eta inoiz baino gosetu gehiago dago. Harritzekoa da. Geroz eta gehiago esplotatu behar da natura, geroz eta jende gehiago esplotatu behar da, sistemak naturaren gainetak aurrera egin dezan. Geroz eta desberdintasun handiagoak daude, geroz eta tenperatura altuagoak. Gutxi batzuen ametsak gehiengoen amesgaizto bihurtzen ari dira. Erne! Atzeraezina izan daitekeen aldaketa baten arriskuan egon baikaitezke. Uste dugu natura garaitzear garela, baina, gu ere ez al gara natura?

Jarraituko dute esaten libre garela, eta egun baina aukera ugariago ez dugula inoiz izan. Arrazoi dute, libreak gara, baina aukera bi besterik ez ditugu: ezer gertatuko ez balitz bezala jarraitu, gure kontsumoak pertsonengan zein ingurumenean eraginik izango ez balu bezala, ala kontsumo konszientea eta arduratsua egin, hartzen dugun erabaki bakoitza mundu hobea eraikitzen duen adreilu bihurtuz.

Gauzak dauden bezala egonda, azken finean, aukera bakarra dugu, baina aurkera hori egunero jarri behar dugu praktikan. Ekainaren 6an Donostiako Antigua auzoan ospatuko dugun Alternatiben herrixkan asko ikasiko dugu horretaz, planetaren mugak errespetatuz eta klima aldaketa apalduz mundu hobea eraikitzen joateko egunero har ditzakegun erabakietaz, bizitza ez baitago aukeraz beteta, bizitza da aukera bakarra.

Euskal Herria, Alternatiben herria

alternatibaBaiona

Baionan hasi zena ez da Bilbon amaituko. Ez da egun bat, ez dira bi, prozesu bat baizik. Baionatik Zokoara, Zokoatik Donostiara, Donostiatik Barnekaldera, Barnekaldetik Bilbora, eta segi aurrera! Klima aldatu ordez sistema aldatzeko gurariz abiatutako bidea da, Alternatibak josiz.

2013an jarri zuten mugarria Bizi!-ko lagunek. Egun batez Baiona alternatiben herrixka bat bihurtu zuten. Natura eta gehienon bizitza hondamendira daraman kapitalismoari eguneroko erabakien bidez aurre egiteko moduak erakutsi zizkiguten Baionan: zer jan, nola ekoitzi, dirua nola erabili, non gorde, nola sortu txanpon soziala, nola mugitu, nola sortu eta eskuratu energia garbia, aberastasunaren eta lanaren banaketa bidezkoa nola egin, kontsumo arduratsua praktikan jartzeko aukerak, zero zabor sortzeko moduak, bertako ekonomiak dituen aukerak, pertsonen arteko harreman eta zaintzaren garrantzia…

AlternatibaZokoaHori guztia, eta gehiago, festa giroan (bazkari, edari, dantza, kontzertu, txosna, antzerki eta abarrekin) eta gauzak ulertzen lagundu ziguten mahai inguru eta hitzaldiekin josia. Sistema kapitalistaren ezaugarrietan sakondu eta aldaketan nondik eta nola etor daitekeen ikasi genuen modu teoriko-praktikoan. Ikasgai zentrala: bizimodu hobea eta zoriontsuagoa dakar eguneroko erabakiak kontzienteki hartzeak, betiere merezi duen bizitza iraunkorra gogoan. Sistemak behar duen homo economicus-a barnean ere daramagun pertsona kooperatiboarekin gainditu.

Baionako Alternatiba hark ez zuen lau orriko hirusta bakana izan nahi, biderkatzen diren perretxikoa baizik. Abendu hasieran Parisen ospatuko de COP-21 gailurrera begira, Europan zehar Alternatiba mordoxka eragin nahi zituzten, jendea ez dadin etsi komeni zaizkigun erabakiak hartzeko gogo edo ausardiarik ez duten agintariekin. Borrokan jarraitu behar dugu, eta baditugu alternatibak gure esku goikoen zain egon gabe. Beraiek ez dute urratsik eman nahi, baina gu aurrera goaz. Nahi dugun gizarte eredu hori eraikitzen joateko dugun gaitasunak utziko ditu bere lekuan orain arteko agintariak, azken lerroetan.

alternatibaItzuliaEuropan 50 inguru Alternatiba ospatuko dira, eta hauek nolabait lotzeko Alternatiba Itzulia antolatu du Bizi!-k ekainaren 5etik irailaren 26ra, Baionatik Parisera Alternatibaren sinbolo den lauko tandemarekin. Ingurumenaren egunarekin batera aterako da itzulia Baionatik Donostiara iristeko. Antiguan egingo diogu harrera Itzuliari, eta hurrengo egunean, ekainak 6, agurtuko dugu lauko bizikleta modurik aproposenean: Antiguan bertan alternatiben herrixkatxo bat antolatuz. Alternatiba txiki bat izango da (Zokoakoaren modukoa), Bilbon urriaren 24an ospatuko den Euskal Herri mailako Alternatiba berotzeko sugarra.

alternatibaDonostiaBaionan hasi zenak Bilbon hazten jarraituko du. Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartako kolore desberdinetako alternatibak nahastu, Alternatiba agintariei eskatzeaz gain, gure esku ere badagoela ez dezagun ahaztu.

Askegune eredugarria

Aurreko astean Alemania aldean ibili nintzela-eta ezin izan nuen Donostian gertatu zena gertutik bizi. Pena bat, ze iruditzen zait aske guneko borroka hori erreferentzia ezinbesteko eta etengabea izango dela hemendik aurrera. Gazte saldoa bulebarrean eserita, bulebarrean lo, bulebarrean jolasean, kantuan, lanean, bulebarrean besoz beso helduta. Irakurri ditut testuak, ikusi ditut irudiak  eta, oso ikuspegi mugatua izanda ere, zirraragarria iruditzen zait. Zer ez zuten sentituko beltzen aurrean eserita tinko eutsi zioten gazteek!

Aurreko postan egindako galdera berbera egin diezadake nire lagunak. Alegia, “konpondu da ezer? Berdin berdin atxilotu dituzte.” Normalean halako iruzkinak egiten dizkidatenak, hain justu, mugitzen ez direna dira, gauzak gauetik egunera aldatu ahalko balira bezala. Artxila mortxila hau guztia konpondu dadila! (ni neu batere aldatu gabe gainera). Ez, badakigu gauzak ez direla horrela. Bidea luzea da, eta zaila.

Nire ustez egin beharreko galderak honokoak dira: Zein atera da indartuta ekintza honetatik? Borroka horretan parte hartu dutenak borrokan jarraitzeko pilak kargatuta atera dira ala etsituta? Bizitako esperientzia horrek borrokan gehiago engaiatzera eramango ditu ala ezkortasunean murgiltzera? Zein agertu da biolento, zein gelditu da zilegitasunik gabe? Lortu al da otsoak hortzak erakustea? hau da, otsoa otso gisa azaltzea lortu da ala otsoek ardi irudia eta ardiek otso irudia eman dute?

Bai, badakit komunikabide sistemikoek errealitateari buelta emateko gaitasun ikaragarria dutela. Baina gaitasun hau ez da mugagabea. Eta kasu honetan beren mugetara iristen ikusi ditut. Berdin alderdi sistemikoen bozeramaileak ere. Deseroso. Argudio faltan. Haatik, borrokan parte hartu dutenak harro, indartsu, argudioz beteak, zilegitasun irabaziaren kontzientziak ematen duen botereaz jabetuta. Bai jauna!

Maiatzaren 30eko greba eguna deitu denerako lagunak iruzkin bera errepikatu dit: “Ez da ezer lortuko eta!” Ez dut berriro errepikatuko. Dudak dauzkanak gora jo dezala berriro. Gazteek sormena, irudimena eta kemena erakutsi dute. Itxaropena beraiek dakarte beti, eta aurreko astean Donostian gertatuarekin sisteman arrakala bat sortu dute. Arrakala horretan sakondu behar dugu eta beste arrakal batzuk ere sortzen joan. Greba eguna aukera paregabea da horretarako.