Tag Archives: ELA

Infantilismoa aitzakia gisa?

Edu Apodakak, Lenin gogora ekarriz, ezkerraren infantilismoaren arriskuaz idatzi du Garako artikulu batean, eta “errealismo eta pragamatismoaren konpromiso iraulzailea”ren aldeko aldarria egin du. “Ziurtasun absolutua ezabatu behar dugu geure burutik”; “utopiak eta konpromiso praktikoak kontrajartzea baino erreakzionagorik ez dago”; “garaipena beti aurrerago dagoela sinistea inoiz ez garaitzeko desioa baino ez dela ahaztu barik”. Bat nator berarekin. Horregatik harritu nau infantilismo hori ELAri egokitu dionean, hain justu, ELAren jarduna errealismoan eta pragmatismoan oinarritzen denean.

ELA Hego Euskal Herriko lehen sindikatua da, alde handiarekin, ordezkaritzaren %35arekin eta 100.000 afiliaturekin. Sindikatuak emaitza horiek lortzen ditu errealitatean oinarrituta langileen beharrei pragmatismoz erantzuten dielako; erreminta baliagarria delako langileen eguneroko beharrei erantzuteko.

Garaipenak lortzen ditugu, azkena Beasaingo Antzibar kiroldegian. Ez dute soldatapeko esplotazioarekin amaitu, ez dute sozialismoa lortu, baina beren lan baldintzak hobetu dituzte.

Garaipen hauek, ospatu eta zabaldu egiten ditugu, antzeko egoeran dauden beste zentroetako langileak ere helburu zehatzen bila antola daitezen eta borrokatu dezaten. Eta emaitzak lortzen ditugu.

Ekonomia soial eraldatzailearen alde ere egiten dugu. EHko Laborantza Ganbaran, Euskoa moneta sozialean, I-Enerren, Goienerren, Fiaren, Koop57-n… parte hartzen dugu. Alternatiba “txiki” hauek zabaltzeko Alternatiben herria antolatu genuen Bilbon EHko Eskubide Sozialen Kartaren baitan, eta aurten Iruñean egingo dugu ekainaren 2an.

Sistema aldatzen dute alternatiba hauek? Ez. Baina eguneroko bizitzan sistemaren logikatik aparte bizitzeko, urrats zehatzak emateko, aukera eskaintzen digute eta indarra metatzeko, jendea erakartzeko, proiektu garrantzitsuak dira.

Bai negoziazio kolektiboan, bai EHko Eskubide Sozialen Kartan, bai ekonomia sozial eraldatzailean, bai greba feministan… utopiak eta konpromiso praktikoak uztartzen ditugu.

Apodakak dio, ere, Ezker Abertzaleak “kontrabotere hutsean jarrai dezala” nahi dugula. Ezker Abertzaleaz ari denean alderdi politikoaz edo hautes-koalizioaz ari bada, alderdi edo hautes-koalizioen helburua hauteskundeak irabazi eta gobernatzea dela jakinda, esaten duenari ez diot zentzu handirik aurkitzen. Beste kontu bat da, irabazteko asmoz, aukeratutako estrategiarekin bat gatozen edo ez. Hori beste kontu bat da.

Ostegunean Tuteran izan nintzen bertako ELAko 20 ordezkari berriri ikastaroa ematen (Erriberan %21eko ordezkaritza dugu). 20 horietatik hiru migranteak ziren. ELAren autonomia politikoaz ari nintzela, esan nien “hemen galdezka hasiko banintz, bakoitzak agian alderdi politiko desberdin bati eman dio bozka”, eta afrikar jatorriko batek esan zuen “edo agian ez dio inori bozka eman”. Pertsona horrek ez du topatu bere behar edo interesei erantzuten dion alderdi edo hautes-koaliziorik. Zein hautesle mota bilatzen du EH Bilduk irabazteko?

Suposatzen dut Apodakaren artikulua Ezker Abertzaleko barne eztabaidetan-edo kokatu behar dela. Agian bere asmoa eztabaida horretan hausnarketan sakondu eta bide bat marraztea izan da. Baina niri behintzat, artikuluaren lehen irakurketaren ondoren, soilik hiru gauza gelditu zaizkit buruan: Lenin, infantilismoa eta ELA. Agian hori ere zen bere intentzioa: “ELAren sirena kantu” horiek gainetik kentzeko sindikatua infantilismoarekin lotzea. Agian.

Advertisements

Gasteizko udaltzaingoa, PL2 eta ELA

euskarazBiziNahiDutBigarren aldia da berbera gertatzen dela. Orain dela hilabete edo urte gutxi batzuk, elur bolatxo bera bultzatu zuen maldan behera  norbaitek, interesatuki, bueltaka-bueltaka erraldoi bihurtu eta, jendearen nahasmenaren artean, ELAren lokalaren kontra jo zezan.

Kontua oso sinplea da, eta horregatik hemen azalduko dut, asmo oneko jendeak istorioa erraz uler dezan, benetan erraza baita:

Gasteizko udaltzainen artean mugikortasun prozesu bat abiatzen da. Eskaintza ateratzen denean, ez da zerbitzu guztietan euskara eskatzen. Arbitrarioki  hautatutako zenbait postutan soilik eskatzen da euskara.  Guk esaten dugu hori ezin dela izan. Udaltzaingoko zerbitzu guztietan eskatu behar dela euskara, herritarrei arreta euskaraz bermatu ahal izateko. Nola konpon daiteke hori? Nola lor daiteke euskarazko arreta Gasteizko Udaltzaingoan postu gutxi batzuetara ez mugatzea? Aurreko eskaintzari demanda bat jarriz. Eta horixe izan zen egin genuena, eta horixe izan da orain irabazi duguna (udalak eta udaltzaingoko jefaturak gauzak gaizki egin zituztelako).

Zer esan nahi du horrek? Horrek esan nahi du aurreko eskaintza bertan behera gelditzen dela, eta eskaintza berria egin behar dela, udaltzaingoko zerbitzu guztietan euskara bermatuz. Hau da, erabakia ona da euskaraz bizi nahi duten Gasteizko biztanleentzat, eskaintza berrian arreta euskaraz jasotzeko aukera zerbitzu guztietara zabalduko baita.

Zer gertatzen da? Epaia sartzean mugikortasun prozesu hori hasi aurretiko egoerara itzuli behar luketela udaltzainek (horrek ekarriko luke arreta zerbitzu zentralera PL2 gabekoak itzultzea). Dena den, anabas handiegia ez sortzearren, saiatuko da eskaintza berria azkar egin eta udaltzainak zuzenean postu berrira pasatzen, lehengo lekura itzuli gabe. Horregatik ari gara epaia urtarrilean indarrean sar dadin saiatzen (printzipioz irailean sartuko litzateke), ez daitezen udaltzainak eskaintza aurreko postura itzuli, ondoren eskaintza berriko postura pasatzeko; eta bide batez, arreta zerbitzu zentralean ez gaitezen itzuli, epe laburrerako bada ere, zerbitzua euskara bermatu gabe ematera.

Gauzak hala izanda, irakurri orain Noticias de Alavan larunbatean argitaratu zuten albistea. Zer iradokitzen dizue? Balirudike ELAk udaltzainei euskara exijitzearen kontra egiten duela, hain justu egia alderantzizkoa denean. Jakina, behin albiste hori eskura izanda, estima handirik ez digun jendeak badauka munizioa gure kontra kargatzen jarraitzeko, hain da jolas erraz eta bihotz-altxagarria!

ELA euskararen aldeko agente aktibo bat da, eta halaxe izaten jarraituko du, azken kongresuan onartu genuen “EUSKARAZ LAN EGITEKO ESKUBIDEAREN ALDE
ASIMILAZIO KULTURALAREN KONTRA” ebazpenak dioen moduan.

PL2NoticiasAlava

Akordio Interprofesionala EAEn: zergatik orain?

Aspaldi ez bezalako oihartzuna izan zuen azaroaren 30eko bilerak: Confebask, CCOO, UGT, LAB eta ELA mahai baten inguruan eserita akordio interprofesional bat adosteko. Jakina, halako gauza bat hedabideek hain entzutetsu egiten dutenean, zerbaiten bila dabiltza. Gauzak horrela, gertatzen ari denaren diskurtso eta errelatoak berebiziko garrantzia hartzen du, baina bakoitzak bere kontakizuna du.

Agertzen ari diren errelato guztiak azaldu aurretik, komeni da gogoratzea aurretik halako akordio bat sinatzeko beste bi saiakera izan zirela.

Lehena 2012ko otsailaren 8an:

ai2012elcorreo

Bigarrena 2013ko uztailaren 5ean:

ai2013elcorreo

Prentsan argi azaldu zen moduan, bi saio hauek porrot egin zuten Patronalak ez zuelako sinatu nahi izan, bere baldintzak onartzen ez ziren bitartean.

ai2013elaBigarren porrotaren ondoren agiri batean (Ez da posible 2013ko uztailaren 5ean konturatzea Patronala nolakoa den) gure ikuspuntua argitzen saiatu ginen. Mahai horietan ez ginen eseri ere egin patronalak malgutasun gehiago eta ekintza sindikala murriztea (bake soziala) eskatzen zuelako.

Aurreko bi porroten ostean badirudi aukera berri bat sortu dela, Confebask presta azaltzen dela sinatzeko eta ELA ere prest dela. Zer dela eta aldaketa hau? Eragile bakoitzak bere errelatoa dauka.

Guztia sinatzen duten sindikatuek diote uztailaren 22an elkarrizketa sozialerako mahaian sinatu zuten akordioak bultzatu duela bilera historikoa. Hori esanda, ez dute argitzen zergatik dagoen orain prest Confebask akordioa sinatzeko, eta zergatik hartuko duen parte ELAk negoziazioan.

perrodelhortelanotxikiSinaduraz sinadura dabiltzanek, sinaduron onuren errelatoak eraiki behar dituzte, erabiltzen duten bestela okerrago izango zen horrek ez duelako balio inoiz baina okerrago daudenentzat. Horregatik diote ELAren erruz 380.000 langile daudela hitzarmenik gabe EAEn.

Hain justu, El Correok (eta DVk) ostiraleko albisteko lerroburuan iradokitzen duen moduan.

aielcorreoArgi utzi behar da akordio interprofesional hau sinatzeak ez duela ekarriko langile hauen hitzarmenen berritze automatikoa. Akordioa sinatzen bada EAEko hitzarmenek estatuko hitzarmenekiko lehentasuna izango dute (baina ez enpresetan sina daitezkeen hitzarmenekiko). Lan erreformak bere horretan jarraituko du, eta ptronalak hitzarmenak blokeatzen jarraitzen badu, 357.000 langile horiek berdin-berdin jarraituko dute.

LABen errelatoa Ainhoa Etxaidek Deian, akordio interprofesionalarekiko Confebask eta ELAre jarrera aldaketaz galdetzen diotenean, esan zuena izango da seguruenik: “Si hay un acuerdo igual al que pudo haber en 2013 no tendré claro por qué lo hay ahora y entonces no. El acuerdo que propuso el Gobierno vasco no incluía nada de paz social. Eso sí, recordaría que quien dijo que no en 2013 fue Confebask porque se ponían límites a la reforma laboral.

Hori irakurrita, bereziki harrigarria izan zen Garak abenduaren 1ean bere editorialean (Sindicatos y patronal se abren al diálogo) idatzi zuena: “Por otra parte, algunas estrategias sindicales también aportaron su granito de arena al priorizar los convenios de empresa y abandonar los convenios sectoriales. Ahora se empeñan en destacar que el paso dado es una renuncia de la patronal.” Zer bilatuko dute errelato horrekin?

Ainhoak ere dio Eusko Jaurlaritzak eskaini zuen akordioak ez zuela bake sozialik eskatzen. Gertatzen dena da akordio interprofesionala ez dela gobernuarekin sinatzen, sindikatu eta patronalaren artean baizik. Bake soziala patronalak eskatzen zuen.

Patronalaren errelatoa ez dakit zein den; berdin dio, beti zutik erortzen baitira.

Eta guk zer diogu? Bere garaian esan genuen zergatik ez genuen aurreko bi saioetan parte hartu (gorago azaldu dut), eta orain Confebaskek egiturazko akordio interprofesionala eskaintzen du bake sozialik eskatu gabe. Gu akordio horren alde gaude, bere garaian ginen moduan, eta Confebaskek aurreko saioetan egiten zituen eskaerak egiten ez dituenez, parte hartuko dugu negoziazioan eta akordiora iristen saiatuko gara.

Erantzun beharreko galdera nagusia da:
zergatik aldatu du jarrera patronalak?

Lan erreforma onartu zenean guk erabaki genuen aurre egin behar geniola. Lan erreforma baliogabetzen zuten klausulak definitu genituen, eta ordudanik saiatu gara klausula hauek dituzten hitzarmenak sinatzen ahal dugun enpresa eta sektoreetan. Baldintza hauek betetzen dituzten 400 enpresa-hitzarmenetik gora sinatu ditugu eta sektoreko 20etik gora.

Zer gertatu da 4 urte hauetan? Confebaskek (eta bere baitako patronalek) negoziazio kolektiboa (guk nahi ditugun edukiekin) blokeatuta zuenez, negoziazio mahai berriak ireki ditugula beste patronal batzuekin. Bizkaiko merlataritzan sinatu ditugun hitzarmenen adibideaz aritu nintzen aurreko post batean, gaian inork sakondu nahi badu.

Langileentzat onak ziren hitzarmen hauek baliogabe uzteko asmoz, sektore bereko estatu hitzarmenak sinatzen hasi ziren CCOO, UGT eta CEOE (Confebask CEOE da). Baina horretarako irtenbidea ere bagenuen: sinaturiko hitzarmen batzuei EAEko hitzarmenei lehentasuna ematen dieten akordio marko sektorial batzuk bultzatu genituen merkataritzan eta ostalaritzan, estaterako, eta bertan patronal desberdinak azaltzen ari dira.

Bide berean joanez gero Confebaskek ikusi du gero eta patronal gehiago ariko direla sektorez-sektore bere monopolioa lapurtzen. Horregatik horietako bilera batean hauxe bota zuen Confebaskek: zergatik ez dugu akordio interprofesional bat sinatzen, sektorez-sektore akordio marko mordo bat sinatzen joan ordez? Hor abiatu zen azaroaren 30ean egin zen bilera historikoaren ibilbidea.

Baina, zergatik komeni zaio akordio interprofesionala? Sektoretako patronal asko egon arren, ez dagoelako Confebask ez den EAE mailako beste patronal interprofesionalik. Beno, orain urte betetik hona bada bat: Garen. Eta Confebaskek kosta ahala kosta borrokatu du negoziazio mahaian tokirik gabe gelditu dadin, ez baitu EAE mailan konpetentzia egingo dion patronalik nahi.

Batzuk errelatoak sortu behar dituzte jendea erakartzeko, bozkak irabazteko. Guk, ordea, egiten duguna kontatzen dugu, berdin publikoki zein pribatuki, EKAI Centerrek maisuki esan zuen moduan, arazotxo bat baitugu: “…tienen serias dificultades para despegarse de la realidad. Como consecuencia de su propia actividad, de la sobriedad y seriedad de su gestión económica, ELA y LAB -aunque quisieran- lo tendrían muy difícil para dedicarse a “pájaros y flores” como, desgraciadamente, están haciendo grupos políticos y medios de comunicación.

Azaroaren 30aren ondoren hedabideetan sortu den zurrunbiloaren aurrean norabide argia markatu digu Villarrealek: jarrai dezatela titularretara jokatzen, besteok bitartean geureari eusten jarraituko dugu, herri honetan langileen bizi baldintzak hobetzeko borrokari, alegia. Baina komunikazioa ahaztu gabe, noski! Asko egin eta gutxi komunikatzen baitugu guk, beste batzuk gutxi eginda asko komunikatzen duten bitartean.

 

Coco explica las diferencias entre partido político y sindicato

cocoEs una pena que Barrio Sésamo haya desaparecido, ya que hoy nos vendría de fábula una de las aclaradoras explicaciones de Coco para conocer la diferencia entre lejos y cerca, arriba y abajo, partido y sindicato… Hace unos años era sobre todo la gente de Bildu la que tenía dificultades para diferenciar lo que es un sindicato y un partido. Hoy las quejas vienen más desde el PNV: ¡que ELA se presente a las elecciones! (al parlamento o a la diputación, entiendo yo). Euskaraz dakienak hobe du Zuzeu-ra joatea, bertan luze eta zabal jorratu baita gaia, eztabaida luze batean.

Como no he encontrado el vídeo en el que Coco explica esta diferencia, intento recordarlo y transcribirlo:

  • El partido político es una organización que aglutina a gente con un objetivo compartido.
  • El partido político busca el poder presentándose a elecciones, para desde el poder poner en práctica su programa (su modelo de sociedad).
  • El sindicato es una organización de trabajadores y trabajadoras (parte vulnerable de la relación salarial) que conscientes de sus intereses comunes frente a los intereses del capital (el poder)  se organizan colectivamente para defenderse del poder.
  • El sindicato se presenta a elecciones sindicales para conseguir delegados y delegadas. Ganando elecciones sindicales no se consigue el poder. Es tarea de estos y estas delegadas conseguir poder colectivo para constituirse en contrapoder del capital.
  • La legitimidad el partido la consigue con la representación obtenida en las elecciones.
  • La legitimidad el sindicato la consigue con la representación obtenida en las elecciones sindicales y con su afiliación.
  • La legitimidad obtenida por el partido la usa para intentar conseguir leyes y para crear opinión. Si el partido está en la oposición intenta desgastar al gobierno, y si está en el gobierno intenta vender lo mejor posible lo que hace.
  • La legitimidad obtenida por el sindicato la usa para intentar conseguir leyes (Negociación Colectiva) y para crear opinión e influir en las decisiones de los gobiernos. Y parece que es aquí donde puede comenzar la confusión:
  • El sindicato es una organización de clase, que como un partido, también tiene un modelo se sociedad, dado que las condiciones de trabajo y de vida de los y las trabajadoras no sólo se juegan en las empresas, si no que también se juegan en la calle. El sindicato hace una lectura de la realidad, de toda la realidad, desde la perspectiva de la clase trabajadora, y lucha por más democracia, más justicia, más igualdad, más soberanía, más sostenibilidad…
  • Repito que los partidos buscan implementar su modelo de sociedad llegando al poder, desde el gobierno.
  • El sindicato intenta organizar y movilizar un contrapoder que haga presión suficiente al gobierno (mayor presión que la que hace el capital y sus lobbys) para que las decisiones que tome, esté quien esté, sea el partido que sea, sean lo más favorable posible a la clase trabajadora.

Conclusión: los partidos y los sindicatos son dos organizaciones diferentes, ambos necesarios, que funcionan de forma diferente. Los partidos tienen legitimidad para hablar de lo que crean conveniente (incluso de empleo, negociación colectiva, salarios…), y no por eso tiene que presentarse a elecciones sindicales (por que su legitimad la obtienen en las elecciones al parlamento, o a la diputación, o al ayuntamiento…). Y los sindicatos tienen legitimidad para hablar de lo que crean conveniente (incluso de fiscalidad, grandes infraestructuras, prestaciones sociales, servicios públicos…), y no por hacerlo tienen que presentarse a elecciones; y no por hacerlo están apoyando a un partido u otro. El reto es mucho más exigente que favorecer a un partido u otro. El reto es, como he dicho, construir un contrapoder colectivo (en alianza con otros movimientos sociales y con la economía social y solidaria) que consiga un mundo mejor, en el que la sostenibilidad de la vida se ponga en el centro. Eso sólo con que llegue un partido al gobierno no se consigue.

Ortuzar, ELA eta EHBildu

20161002ortuzardeia

Igandeko Deian, Alderdi egunean, Andoni Ortuzarri egindako elkarrizketan hitz hauek letra larriz: “Lo de ELA ha sido una vergüenza. ¡Que se presenten a elecciones!”. Ez da lehen aldia. Joseba Egibarrek berbera iradoki zuen ETBko Egun on Euskadin (ederki erantzun zion Biurrunek). Ortuzarren elkarrizketako letra txikian hberriz: “seguramente Bildu acogería a Txiki Muñoz en sus listas electorales”.

Imajinatzen dut hitz hauekin, ELA Bildurekin erlazionatze horrekin, jeltzaleen artean ELA kaltetu nahi duela; baina, gu Bildurekin lotzeak ez gaitu kaltertzen; gu EAJrekin lotzeak kaltetzen ez gaituen moduan. Gu Podemosekin lotzeak edo norbaitek gu sindikatu neoliberala garela esateak, ere, ez du gugan eragin berezirik izaten.

Gu lan erreformak kaltetzen gaitu. Guri negoziazio kolektiboaren erreformak ematen digu min, estatalizazioak. Jaurlaritzak gutxiengoan sinatzen diren hitzarmenak sustatzeak (Confebask, CCOO eta UGTrekin akordioa sinatuta) egiten digu kalte. Langileak kaltetzen dituzten erabakiek kaltetzen gaituzte gu. Sindikalismoaren kontra doazen erabakiak dira kalte egiten digutenak, erabaki politikoa zehatz batzuk, nahita hartzen direnak. Bestea erretorika hutsa da.

Irailaren 20ean ez ginen EAJren kontra manifestatu. Jaurlaritzak, demokrazia gutxietsiz, gure kaltetan hartu zuen erabaki larriaren kontra baizik. Langileen kontrako erabaki horren aurka mobilizatu ginen, eta ez EAJren aurka. Manifestazioan parte hartu zuten jeltzaleak lekuko. Sindikalismo autonomo indartsuaren beharrean benetan sinisten duten jeltzaleak, ez sindikatua azpiratu, edo desagerrarazi nahi duten beste batzuk bezala.

Ulergarri izate aldera, adibide xume batekin amaituko dut: guk Erriberan ordezkarien %20a daukagu. Hauteskundeen emaitzak begiratuta, argi dago ez direla EAJkoak. Eta argi dago ez direla Bildukoak. ELAkoak dira. Eta ELAkoak dira beren lan- eta bizi- baldintzen hobekuntzan konprometitzea erabaki dutelako baliagarri eta eraginkorra zaien sindikatu batean. ELAko zerrendetan izena eman dute, hauteskunde sindikaletan aurkeztu, eta langileek aukeratu dituzte. Herriko, Nafarroako, Estatuko, Europako hauteskundeetan zer bozkatuko duten? Ez dakit. Beraiek jakingo dute. Gure erronka da langileen lan- eta bizi-baldintzak hobetzeko sindikatu zintzo, langile eta eraginkorra izaten jarraitzea. Horregatik ditugu 100.000 afiliatu. Ez EAJkoak garelako, edo Bildukoak, edo Podemosekoak, edo abstentziokoak…

Kontu handiz ibiltzeko garaiak

dantzaleku

Saiatuko naiz kontua ongi azaltzen. Ez da erraza. Oso onak dira. Zaila da kontatu nahi dudana zuri helarazteko modua aurkitzea, badakit, dantzalekuan ondokoarekin hitz egitea bezain zaila. Musika pintxatzen duen DJ-a, gainera, beraiena da: musika erraza, itsaskorra, bolumena topera, eta jende guztia dantzan. Begirada batekin, keinu batekin ulertuko bagina, ederra litzateke, baina ez da kasua: hitzak behar ditut. Garrasika has ninteke, baina orduan jende gutxiagorengana helduko nintzateke. Oihuka xehetasunak galtzen dira, eta esan nahi dudanak fintasuna eskatzen du. Esfortzua egingo dut, dena den, egin nahi dutena oso larria delako. Esango didazu amaitzen duzunean merezi izan duen edo ez.

Enpresa kultura berriaz hitz egiten dute; langileen parte hartzeaz; proiektu amankomunetaz. Nork ez du enpresa kultura berria nahi! Nork ez du langileen partaidetza sustatu nahi! Nork ez du proiektu amankomun batean parte hartu nahi! Eta ezagutzaren ekonomiaz, ekintzailetzaz, teknologiaz, lehiakortasunaz, berrikuntzaz, aldaketa etengabeaz. Eta sindikatuak traba direla. Noiz ez dira traba izan?

Sindikatuek, sortu zirenetik, gogorarazten diote kapitalari, “aizu, gu pertsonak gara, gu ez gara erreminta hutsa, ez gara makina bat; guk duintasuna dugu, eta kolektiboki antolatzeko gaitasuna, zure itsukeriari mugak jartzeko, gizatasuna mozkinen gainetik ezartzeko”. Enpresa medio bat da, bizitza helburu.

Hortaz, gure buruari egin behar diogun beste galdera da: zeinentzat da traba sindikatua? Zeinentzat da kaltegarria langileak kolektiboki antolatzea? Zeinentzat mesedegarria? Hau esaten dut hainbat enpresetan kultura berria ezartzeko, langileak behartzen dituztelako sindikatuei uko egitera; ukatu egiten zaie kolektiboki antolatzeko aukera.  Eta badakizu horrek zer esan nahi duen, ikastolako patioaz oroitu: baloiaren jabeak erabakitzen du penaltia izan den ala ez, gola izan den ala ez; burua makurtu beste erremediorik ez duzu jolasten jarraitu nahi izanez gero.

Beraz, enpresa kultura berri bat bai, langileen partaidetza bai, eta proiektu amankomunak bai, baina bermatuz, beti, langileak sindikatuetan kolektiboki antolatzeko aukera. Bestela, proposamenak, ustel usaina izan dezake.

Bada beste klabe garrantzitsu bat, esaten diren hitzak, politak eta ederrak, benetazkoak diren edo beste intentzio maltzurrago batzuk ezkutatzen dituzten jakiteko. Kontuan izan, langileen lan- eta bizi-baldintzak, beti, beti, langile mugimendu antolatuaren indarrak hobetu dituela. Sindikatuek, berek, kooperatibak zituzten bere garaian, indartsu zirenean. Orduan patronalak ez zuen hitz egiten langileen partaidetzaz, kultura berriaz, proiektu amankomunetaz. Orduan, Francok, agintea armaz hartu zuenean, sindikatuak debekatu eta kooperatibak itxi zituen, patronalak negozioa egiten jarraitu zuen bitartean.

Oraingoan, geure buruari egin behar diogun galdera da: proposamena nork eta noiz egiten du?. Patronalak egiten badu, langile mugimendua oso ahuduta dagoenean… zeren bila dabil benetan? Hori gutxi ez eta Eusko Jaurlaritzak berak bat egiten du proposamen pozoindun honekin, jabetu gabe (edo jabetuta) langileentzat ekar dezakeen arriskua. Kontu handiz ibiltzeko garaiak dira, oso indartsu daude eta!

Baina ez da hori guztia. Gainera Urkulluk esaten digu erralitatetik kanpo gaudela! Diot nik, Adegik Arantxa Tapia hezi duen bezala, Tapiak Urkulluri ere pasako ziola management berriko liburu sorta ederra. Guru guztiek diote enpresek aurrera egin dezaten, langileok dugun guztia bertan eman dezagun, ez diogula gure ametsei uko egin behar, kontrakoa, gure ametsak betetzeko jardun behar dugula buru-belarri lanean, gure gaitasun guztiak zukutuz, halaxe etorriko omen da benetako berrikuntza. Horixe bera egiten saiatzen gara gu sindikatuan, eta Urkullu ere horretan zebilela uste genuen. Baina ez, errealitatetik kanpo omen gaude. Ezin dugu amestu eta eraikitzen saiatu bizitza ekonomiaren zentruan jarriko duen eredu bat; langileak pertsona duin gisa tratatuko dituena, gizon eta emakumeak berdintasunean biziko diren bidezko mundu iraunkor bat helburu. Imajina dezaket Urkullu, aurreko mende amaieran Steve Jobs-i esanez “ordenagailua, telefonoa, eta argazki/bideo kamera poltsikoan eramango dugula hemendik urte batzuetara?” Edo Artur Masi esanez, Zapatorerokin estatutua ezkutuan cepillatzen ari zenean, “2017an independentzia lortzear izango zaretela?” Edo Uxue Barkosi berari ETBko aurkezle lanetan zebilenean, “Nafarroako lehendakari izango zarela?” Zatozte errealitatera!

Kontua da garrantzitsuena borondatea dela gauzak aldatzeko orduan, erabakimena. Ez da nahikoa, badakit, baina ezinbestekoa bai. Esan dezakegu bi taldetan bereiz ditzakegula gizarte eta eragileak: gauzak beste era batera egin daitezkeela sinisten dugunak, eta gauzak ezin aldatu direnez dagoena onartzera behartutak gaudela uste dutenak (edo interes ezkutu batzuk tarteko hori diotenak). Badira langile mugimendua aliatutzat duten kooperatiba eta ekintzaileak, langile klase kontzientziatik, lan eta ekintza kolektiboaz kapitalismoa gainditu nahi dutenak, ekonomia sozial eraldatzailearen eta solidarioaren inguruan adibidez. Eta badira ekintzaile eta kooperatibak, sindikatu eraldatzaileak etsaitzat jotzen dituztenak, patronalaren kontzientzia dutenak, eta sistema kapitalistan, bertan, lehiakorrak izatea (ez da gutxi) beste helbururik ez dutenak.

Guk, nola ez, lehen ereduarekin egiten dugu bat, eta dugun erronka elkarlan hori lantzen joatea da. Iazko Alternatiben Herrian hortan saiatu ginen. Jaurlaritza bigarren taldean kokatu da. Patronalaren enpresa berriaren diskurtso tranpatia bere egin du, eta bide horretan traba egiten dien sindikatuak desagerrarazi nahi ditu. Hortxe kokatu behar da uztailaren 22an “Elkarrizketa sozialeko” mahaian sinatu zuten akordioa. Diote lan erreformaren aurka daudela. Negoziazio Kolektiboa blokeatua dago patronalak ez dituelako sinatu nahi lan erreforma mugatzen saiatzen diren klausulak dituzten hitzarmenak. Hori konpontzeko erabaki dute gutxiengoan sinatzen diren hitzarmenak, erreforma mugatzeko klausula gabekoak, hau da, lan erreforma onartzen dutenak, sustatzea, langileek hauteskundeetan aukeratu dutena mespretxatuz. Hau da, gutxieneko arau demokratikoak urratzeaz gai, aurka omen dauden lan erreforma zabalduko dute Euskal Autonomi Eskidegoan.

Ez dakit jabetu diren sinatu dutenaren larritasunaz. Badirudi ezetz, hemen ezer gertatuko ez balitz bezala dabiltza guztiak. Baina kontua oso, oso larria da. Honi gehitzen badiogu enpresetan patronalaren ikuspuntuko “kultura berria” ezartzeko lana egingo dutela buru belarri, oso kontuz ibiltzeko garaiak dira. Garai larriak benetan.

Ez dakit langileok bizi dugun arriskua ongi azaltzen lortu dudan. Saiakera, behintzat, egin behar nuen. Esango didazu lortu dudan…

Abertzaletasuna, estatugintza eta demokratizazioa

Donostia m30

“Estaturik gabeko naziotik naziorik gabeko estatura”. “Abertzaletasunak independentismoa mugatzen du”. “Eztabaida ez da nazio izan edo ez izan, demokrata izan nahi dugun edo ez baizik”. Indar berezia duten esaldiak. Are, bertigoa ematera iristen direnak. Ikusi bestela Joxe Manuel Odriozola (Nazio-identitatea merke-zurrean), Eneko Bidegain (Identitateaz) eta Hasier Etxeberriaren (Abertzaletasunaz eta aeronautikaz) erantzunak. Amildegi ertzetik behera begiratu eta amaierarik ez ikusi; harritxo bat bota eta soinurik ez entzun, haizearen hotsa soilik. Orain arte eusten gintuen zorua utzi eta salto egin?

Ez dut uste Imanol Galfarsoro, Unai Apaolaza eta Jule Goikoetxeak egoera hain dramatikoan jarri nahi gaituztenik. Ni, behintzat, identifikatuta sentitzen naiz diotenarekin, ikusten baitut zer egiten duten Diario de Navarrak eta El Correok sistematikoki: sindikatuak abertzaletasunaren ardatzaren arabera polarizatu (ez gu indartzeko, jakina).

Guk beti azpimarratzen dugu CCOO eta UGTgandik aldentzen gaituena ez dela abertzaletasuna, eredu sindikala baizik: Autofinantzatutako konfrontazio-sindikatua gara gu eta gobernuek finantzatutako kontzertazio-sindikatua beraiek. Baina bost axola, egunkari horietan beti irakurriko duzu “los sindicatos nacionalistas”, langile ez abertzaleek ez dezaten gurekin bat egin; gure hazkundea mugatzeko asmoz hain zuzen ere.

Horregatik jarraitzen dut interes handiz Galfarsoro, Apaolaza eta Olariagak Lapiko Kritikoan eta hAUSnART aldizkarian abiatu zuten lana. Gomendagarriak dira, zentzu horretan, Independentzia Helburu liburua, Apaolazaren Hegemonia eta estrategia independentista eta Bilgarria artikuluak, zein Jule Goikoetxeak Apaolaza berari OTORDUAKen egiten dion elkarrizketaren bideoa.

Jule Goikoetxeak berak, OTORDUAKen Apaolazak egiten dion elkarrizketan azpimarratzen du independentzia prozesuak ez duela aberrian oinarritu behar, baizik eta demokratizazio prozesu bat izan behar duela: Euskal demokrazia sortzeko estatugintza prozesua. Beraz, kontua litzateke demostratzea jende ez abertzaleari Euskal demokrazia maila gorena ezinezkoa dela Espainiar Estatu barnean, ezinbestekoa dela Euskal Estatua sortzea eskatzen dugun demokrazia maila sakonera iritsi ahal izateko. Eta hori lortu behar da diskurtso eta ekintzekin, praktikekin; estatugintza praktika horiekin lotzen dut. 2011n idatzi nuen gai hauen inguruan (Atzerri egunetik abegi egunera) gure eguneroko esperientziea oinarritzat hartuz.

Burujabetza prozesua balio unibertsalekin lotzean dago gakoa, eta ideia potentea iruditzen zait. Horregatik harritu ninduen bapatean (17:49 min) Jule entzutea, PNVtaz ari zela, “zuek espainiar estatugintza egiten ari zarete, ez euskal estatugintza”, iruditzen zaidalako berriro nazio kontuetan sartzen dela. Hau da, estatugintza demokratizazioarekin lotzen badugu, demokratizazioan sakontzen duen estatugintza oro izango da ona. Ez abertzale bati espainiar estatugintza edo euskal estatugintza moduan planteatzen badiozu auzia, espainiar estatugintza hartuko dizu lehen aukera gisa, demostratzen ez diozun bitartean espainiar estatugintzak ezin duela iritsi bere nahi demokratikoak asebetetzera, hori lortzeko modu bakarra Euskal Estatua sortzea dela. Eta hori diskurtsoz eta praktikaz demostratu beharko diozu, jakina.

Harrituta nengoen, beraz, berriro urrats bat atzera ematea modukoa iruditzen baitzitzaidan. Akaso nire interpretazio txar bat izan zitekeen, baina Galfarsoro irakurtzean ikusi nuen halako gaizki ulertuak saihesteko berak baduela formula bat: “Horregatik niri “euskal estatua” baino atseginagoa egiten zait “Estatua Euskal Herrian” esatea” (Independentzia Helburu, 309 orr.).

Amaitzeko, burujabetzara bidean unibertsalen balioa azpimarratzen duten lan akademiko hauen adibidetzat dudan gure praktika partikularraren zertzelada batzuk eman nahi nituzke. Esaterako Nafarroako Erriberan hauteskunde sindikaletan %20a dugu. Emaitza hau ez da izan abertzaleak garelako. Emaitza hau ez du gure diskurtsoak ekarri. Emaitza hau egiten dugun lanak eman digu: Erriberako langile askori demostratu diogu beraien lan baldintzak hobetzeko erreminta egokia garela. Beraien behar konkretuei erantzuten asmatu dugu.

Diskurtsoak badu garrantzia, baina ez langileak sindikatura erakartzeko lehen momentuan. Lehen momentuan praktikak dira langileak erakartzen dituena. Behin langileak ELAn daudela hartzen dute indarra gure diskurtso eta trebakuntzek. Langilearen bizi baldintzak ez direla soilik enpresan jokatzen,  enpresatik kanpo ere langileak garela, gizarte eredua eta politika publikoek berebiziko garrantzia dutela eta antolatu eta mobilizatu ezean, kontrabotere indartsu bat osatuz, langile klasearen kontrako politikak ezarriko dituztela. Langile borrokak eta beste mugimendu batzuen borrokek ekarri dituztela ditugun eskubide demokratikoak. Langileok ezin besteko dugula kalitatezko demokrazia, eta hau etengabe borrokatu behar den demokratizazio prozesu bat dela, indarra galtzean demokraziak atzerantz egiten baitu.

Ikuspegi horretatik da garrantzitsua langileon bizi baldintzentzat burujabetza prozesua, demokratizazio prozesu bat baita. Baina ez soilik hori: Euskal Herriko langileek gure lan- eta bizi-baldintzak Euskal Herrian bertan borrokatu eta erabakitzea hobea da langile klasearentzat indar-harreman hobea dugulako. Euskal Herrian sindikatuak ez daude salduak eta borrokarako prest dira. Espainiako sindikatuak, aldiz, gobernuen eta enpresarien esanetara daude, Frankismo ondoren hartu zuten eredu sindikalaren ondorioz. Eta hori langile askok zuzenean esperimentatzen dute izan estatuko hitzarmen bat aplikatzen diotelako, izan Estatu mailako enpresa batekoak izanda ikusi dutelako Madrileko enpresa batzordean langileak saldu egiten dituztela, eta hemengo lan zentroan lan baldintzak hobetzeko, hemen bertan antolatu eta borrokatzea beste biderik ez dutela. Esperientzia hori bizi duenak erraz estrapolatu dezake borroka horretan atera dituen ondorioak arlo politikora, sindikatuaren diskurtso eta trebakuntzaren bitartez.

Hemen gizarte eredua aldatu eta burujabetza lortu nahi badugu, abertzale eta ez abertzaleak antolatu eta borrokara bideratu behar ditugu. Ez abertzaleak burujabetzara eraldaketarako borrokak erakarriko ditu eta abertzaleak burujabetzarako borrokak erakarriko ditu eraldaketara. Bi borrokak batera eginez lortuko dugu biak gauzatzeko behar ditugun gehiengoak.