Tag Archives: gure esku dago

Zure begiradak dena esaten du

Landeiarako idatzi nuen artikulua urriaren 6an. Susmoa nuen Katalunian gauzak aldatuko zirela, dena den, idatzi nuen moduan uztea erabaki dut.

Zenbat alferrikako hitz. Zenbat argumentu, esplikazio, arrazoi. Zenbat lan burutik ahora eraman beharrak eraikitzen, besarkada batekin nahikoa denean. Askotan keinu batek gehiago esaten du klase magistral batek baino; luzatutako esku ireki batek, begirada batek. Horregatik, bizi dugun garai politiko nahaspilatu hau begiraden bitartez aztertuko dut.

Hasteko gora begiratuko dut, Eskoziara. Mende batzuk dituen sistema demokratikoa, eta, zergatik ez esan, Espainiako agintariak baina azkarragoak diren gobernuburuak. Cameronek independentziarako erreferenduma egiteko baimena eman zien Eskoziarrei, ezetzak aise irabaziko zuela ziurtzat jota. Zerk bihurtu zuen ustea ustel? Zer gertatu zen erreferendum bezperatan establishment-a dardarka jartzeko? Baietzaren aldekoek ezkerrera begiratu zutela. Ingalaterra neoliberalaren aurrean, Eskozia sozialdemokrata aldarrikatu zuten: ekonomia produktiboa indartsua, sistema publiko sendoa, zerga sistema progresiboa…

Kontua da hori ez zela nahikoa izan. Gutxigatik ezezkoa izan zen garaile, eta bertako batek dioenez “ez gara %51era iritsi eskoziarrei pentsioa zenbatean geldituko zitzaien esatea ahaztu zitzaigulako”. Argi uzten du honek, erabakiak hartzerako orduan, jateko gauzek duten garrantzia. Gizarte eredua funtsezkoa da herritarrak erakartzeko.

Gertatzen dena da guri ez digutela erabakitzen uzten. Gu bizi garen Estatuan demokrazia, mendeak izan ordez, jaioberria da (apur bat zorrotz jarriz gero, oraindik jaiotzear dela ere esan liteke) eta horrek gauzak oso desberdin egiten ditu, eskuinera begira jartzen gaitu horrek. Eta zer topatzen dugu han? Katalunia.

Nora begira daude kataluniarrak? Beraien legebiltzarrera. Gertutik zaintzen ari dira herriak kalean eskatu duena legebiltzarrak betetzen duela, hainbat urtez luzatzen ari den mobilizazio indartsu etengabeaz. Eta galdeketaren alde dauden alderdiak nora begira daude? Kalera. Kaleak batasuna eskatzen die eta erabakimena, alderdiak erakusten ari direna bestalde. Madrilek bere jarrera gogorrarekin seguruenik hori bilatzen du, subiranisten batasunaren haustura. Baina, askok kontrakoa pentsatzen bazuten ere, alderdiek batuta darraite, kalean dagoen indarrak bultzatuta, dudarik gabe.

Begiratu dugu gora, begiratu dugu ezkerrera, begiratu eskuinera eta dena da inbidia, dena da “eta gu zer?”. Nora begira dago EAEko lehendakaria? Behera, Madrilera. Begiradak dena esaten du. Baina gu ez gara lehendakaria soilik. Gu askoz gehiago gara, gure kabuz ere begiratu dezakegu.

Behera begira jar gaitezke gu ere, baina ez mapan, gorputzean baizik. Eta zer ikusten dugu? Eskuak. Eskuak ezker eskuin, itxaropenaren iturri.

Hauteskunde zurrunbilotan sartzear garen honetan Gure Esku Dago indartu ezean jai daukagu. Kaleak behartuko ditu alderdiak erabakitze eskubidea den ariketa demokratikoan martxan jartzen. Ateratzen dugun zaratak, lortzen dugun indarrak behartuko ditu begirada guregana zuzentzen.

Erabakitzeko giza-katetik giza-sarea erabakitzera

gureeskudago

Argazkia goiena.net-etik hartua

Norabidea blogerako idatzia

Gozatu egiten du amaginarrebak Aimar Olaizolak irabazten duenean. Askoz gehiago gozatzen du, ordea, garaipen horren irudiak behin eta berriz ikusita.Nik esango nuke garaipenaren gozamen iheskorra iraunarazteko modu bat dela. Eta halaxe gabiltza guztiok igandeko giza-kateko irudiekin, axolagabetasun zein amorrutik estasira doan eskal batean: Gure Esku Dagon parte hartu ez zutenetatik Gure Esku Dago antolatzen gehien inplikatu zirenetara.

Ez da alperrik azpimarratzen gaur egun irudiek eta komunikazioak duen garrantzia. Hor ibiltzen gara argazkiak, bideoak, eta txioak sarean partekatzen, ikusten, irakurtzen. Lagun katalan batek arazoak zituen 150 karakteretan #EstaEnNuestrasManos-ekin txio bat osatzen, luzeegia suertatzen zitzaion. Jar ezazu #podemos, bota nion.

Sinesmen horrekin, gure esku dagoela, ahal dugula, lor dezakegula, igandean eskua luzatu nionean bota zidan gezia alabak: zertarako emango dizut eskua ez du ezertarako balio eta!

Horixe bera esango zuen jendeak M25-ko hauteskunde aurretik ere, eta begira zer lortu duen Podemos-ek: Juan Carlos Borboiak ospa egitea. Hori bai, garaipen hori lortuta orain erronka handiena datorkio: antolakuntza, finantzazio-eredua eta estrategia definitzea.

Halaxe irudikatzen dut Gure Esku Dago ere, lan bikainaren fruitu den arrakastaren ondoren erronkarik zailenaren aurrean: nor gara, zer gara, zer egin eta nola. Egina dago giza katea, orain herritarren sarea, presarik gabe, Kataluniarrei kopuruak eta zeharkakotasuna ere kopiatzera iristeko. Lasai, Madrileko alderdi sistemikoek lagunduko digute.

Beraz, ez da lan makala falta zaiguna, igandeko mobilizazioak eta irudien gozamenak indarberrituta errazagoa izango zaigun arren. Gainera, alabak bota zidan geziari nire lagun katalanak jarri dio ukendua: Duran botatzea lortu duzue! Proposatu nion #podemos hura ez zitzaiola gustatu eta #Durango jarri zuela. Alderdi batzuk elebitasuna saihesteko ingelesa erabiltzeko joeraren ajeak…

Ah! Eta ez dizuet esan, baina igandean telebista kamera zekarren motoa gerturatzen ikusi zuenean, alabak gogor estutu zidan eskua. Irudiaren indarra.

Fardapollas burujabeak

30k6oie

Ez zinen igerilekura bainujantzi horrekin joango ezta? Fardapollas bustia esekitzen ari nintzen, ezezkoak ez zuen balio. Arrazoia zuen funtsean, halako arropa nik ez daukadan gorputza dutenek eraman dezakete soilik. Nork esan behar zidan niri auzokideen aurrean halako piurekin ibiltzen ausartuko nintzenik?

Frantziako kanpinean behartzen zutelako irribarre lotsati batekin erosi nuenean, ziurtzat nuen soilik eta bakarrik, inork ezagutzen ez ninduen kanpaleku galiarretan erabiliko nuela. Oraindik gogoan dut kanpineko igerilekuan galtza motzak kendu eta slip haiekin biluzik gelditu nintzenean. Ezin nuen begirada altxa, bizkarra ohi baina makurtuago, begirada guztiak izainak bezala itsasten zitzaizkidan gorputz osoan. Eta begira, igeriketa teknika berritzaileak irakasten dituen talde batean nabil orain pitopiscinas-arekin, etxe ondoan.

Hasieran puntako kirolariak zebiltzan ikastaro honetan. Matxakiak, kirola egin ondoren kirol gehiago egiten duten horiek. Denborak, sailkapenak eta gorputza mimoz zaintzen dituztenak. Pozik zebiltzan, baina haiek beste erreinu batekoak ziren.

Taldea hazten joan zen, ordea. Fenomeno berezia bihurtu zen. Jende gehiagoz osatutako geroz eta talde ugariago.Triatloilariak apuntatu ziren, Duatlolariak gero, eta pozik zebiltzan ere. Monotloilariak apuntatu ziren azkenik, gustura hauek ere.

Aizu, honek egiten badu zuk zergatik ez duzu egingo? Halaxe zen, nire mailako jendea ikusten nuen. Denborarik ez dut, baina horiek egin badezakete nik ere. Eta hantxe azaldu nintzen nire mikrobainujantzi galiar sekretuarekin.

Azalpen hau bi mekanismotan laburbilduko lukete zientzia politikoetan: Antzekotasun esleipena (ikastaroan dabiltzanak ni bezalakoak dira) eta Emulazioa (nik ere ikastaroa egingo dut fardapollasarekin).

Amerika, Asia eta Afrikako herrialde kolonizatuak hasi ziren independizatzen. Beste mundu bat ei zen hura. Europako herrialdeek jarraitu zieten. Gurearekin ez omen zuten zerikusirik. Kataluniako herri mugimenduak kontsultarako galdera eta data lortu ditu, besteak beste Katalunia iparretik hegora eskuz esku lotu ondoren. Guk igandean Durango eta Iruñea lotuko ditugu. Antzekotasun esleipena eta Emulazioa.

Ai, ez dakigu ongi nolako garrantzia duen Kataluniako prozesuaren arrakastak gure etorkizunean! Independente garenean katalanek erabiltzen dituzten bainujantziak gomendatuko ditugu kanpinetan.

Alferrik da eskatu eta eskatu ibiltzea behartzen ez ditugun bitartean

Irudia

Gora-beheraz betetako gure orografia eta biografietan, ezinbestekoa zen igotzeko bezainbeste modu asmatzea jaisteko ere. Hori bai, jaitsiera natural eta bizkorrena da, marrazki bizidunek erakutsi diguten moduan, arriskutsuena. Halere denek igo nahi, akaso marrazkiak umekeriak iruditzen zaizkigulako, ahaztuta, askotan, gehiago gerturatzen direla errealitatera dokumentalak baino, paradoxikoa izan arren.

Dena den, ikusten da baduela zerbait kitzikagarria besteei goitik behera begiratzeak, batez ere burua makurturik bizitza gorantz begira pasa duenarentzat. Gure azpian denari lepaldean maite-maite egiteko beharra geneetan eramango dugu, igotzea ez baita pagotxa “zenbat eta gorago eskuak lotuago” esaten baitzaigu. Beste paradoxa bat, boterean denak “ezin dugu besterik egin” diosku.

“Ez dago gure esku zerga politika aldatzea, ez dago gure esku zerbitzu publikoak garatzea, ez dago gure esku gure lanaren aurrezkiak gure esku mantentzea gure beharrei erantzun eta gure ehun produktiboan inbertitzeko, ez dago gure esku enplegua sortzea, ez dago gure esku lan-harremanak hobetzea, ez dago gure esku desberdintasun sozialak apaltzea, ez dago gure esku pobrezia murriztea. Beharrak handitu dira, bai, baina guk ezin dugu ezer egin, zorra ordaindu behar da lehenik”. “Ez dago gure esku” dio goian denak, determinismoak jotako liberalak, eta berehala gehitzen du “zure esku dago”.

Kontua da, behean zaudenean gauzak errazak diruditen arren gora iristean konplikatu egiten direla. Han goitik ezin omen dira gauzak aldatu, “Guk ezin dugu besterik egin” esaten digute goitik, “baina zuk bai”. Eta Hollywood-eko filma guztiekin elikatzen dute amets amerikarra: Aldirietako txabola pobre batean jaiotako emakume beltza Estatu Batuetako presidente izatera iritsi daiteke. “Saiatu gogor, ikasi eskolan, politeknikoan, unibertsitatean, doktoretza egin, masterra, ikasi eta buelta, segi ikasten, eta azalduko zaizu aukeraren bat”.

“Izan ausarta, ez mugatu zure burua, eraiki ezazu nahi duzun hori, eman bidea sormenari, ekintzaile izan. Ez dago gure esku, zure esku dago”.

Behekoei maitekiro begiratu eta adorea ematea lehen urratsa baino ez da. Berehala dator hurrengo: “Langabe zaudela? Nahikoa saiatu ez zaren seinale. Etxea kendu dizutela? Etxe garestiegia erosi zenuen seinale. Langabezia saria amaitu zaizula? Botikak ordaindu behar dituzula? Etxean gasa itxita daukazula? Zerbait gaizki egin duzun seinale”.

Eta jakina, behin jendea epaitzen hasita, eta jabetuta behekoak nolako ganoragabeak garen, ekidin ezina da amorruak hartuta sutan purrustadaka ez hastea. “Eskatzen, eskatzen, behetik gora eskatzen beti; ilargia eskatzen, eguzkia eskatzen. Zer uste duzue? Inozo batzuk zarete, inuzente hutsak. Demokrazia, justizia, askatasuna, maitasuna eskatzen. Ameslariak, umeak. Ez dizuegu ezer emango”. Behin haserreak jota, hitzek iragazkitik pasa gabe egiten dute ihes, ezin dugu besterik egin, ezin dizuegu eman-etik, ez dizuegu emango-ra. “Baina segi, segi zuek eska, eska, eska, Jamaika eska. Eskatzen duzuen bitartean, gu hemen eta zuek han”.

Gauzak garbi, beraz. Zure esku dago kotxe urdina edo gorria erostea, smartphone-a edo iPad-a. Zure esku dago Athletic, Reala edo Osasuna animatzea, Avyron edo BO, Madrid edo Barça. Zure esku Telecinco, Divinity, Cuatro, Siete edo La Sexta ikustea. Zuen esku ez dago, ordea, demokrazia, justizia, askatasun eta maitasun gehiago eskuratzeko elkar antolatu eta borrokatzea. Mugak garbi, horretarako dauzkagu segurtasun indarrak eta legea.

Giza kate motzean

Erraza da jaistea, grabitateak ez du barkatzen; igotzea ordea, ez da hain erraza. Goitik behera gurasokeriaz, zorroztasunez eta amorruz hitz egiten digunak, bi modutara heldu ahal izan du gora, eta bai batak zein besteak kateatzen dizkio eskuak, baina modu desberdinetan.

Bada igotzeko modu formal bat, eta bada igotzeko modu erreal bat. Lehenak eskuak kateatzen ditu modu desatseginean, bigarrenak marrubi finezko lurrin artean. Lehena umekeria bat da, bigarrena gizon serioen, arrazionalen, pragmatikoen kontua: “Baduzu zure kabuz bidaia ordaintzeko adina? Nik emango dizut”. Eta hortxe hasten da bidaia fin-fina, kotoiz inguratua. Geroz eta urrunago behekoak, geroz eta txikiagoak. “Zergatik gauzak aldatu, hemen hain ongi egonda?” Ordaintzen dutenen esanetara, gustura.

Baina formak gorde behar dira, eta gustuko izan ez arren, noizean behin hitza eman behar zaio jende urrun hari. Eta hauxe da goikoei eskuak kateatzeko gure esku dagoen modua. Boza eman bai, baina boza eman ondoren kate-begi bihurtu. “Guk honetarako eman genizun boza, ez ahaztu”. Bozka dezakezu A, bozka dezakezu B, baina behean bizi zara, inozoa zara, inuzentea, ume bat. Zuk eta ingurukoek nahiak eta beharrak dituzue, inguruan beldurra eta kezka zabaltzen sumatzen duzue, okerrera zoazte goikoek hartzen dituzten erabakiekin, panorama kaxkarra da, baina segitzen duzue pentsatzen beste Euskal Herri bat posible dela, beste Euskal Herri bat beharrezkoa dela.

Goikoek beste lehentasun batzuk dituzte. Guk jarrai dezakegu eskatzen eta eskatzen, baina ez dugu ezer lortuko baldin eta ez ditugun behartzen. Gure esku dago, bai, gora igo ditugunen eskuak lotuko dituen giza kate sendoa eraikitzen joatea kate-begiz kate-begi, banan-banan. Eskuak lotu ordaintzen dutenen interesen alde lan egin ordez, herri hau osatzen dugunon beharrei erantzun diezaien.

Gora-beheraz betetako gure orografia eta biografietan, ezinbestekoa zen igotzeko bezainbeste modu asmatzea jaisteko ere. Hori bai, jaitsiera natural eta bizkorrena da, marrazki bizidunek erakutsi diguten moduan, arriskutsuena. Halere denek igo nahi, akaso marrazkiak umekeriak iruditzen zaizkigulako, ahaztuta, askotan, gehiago gerturatzen direla errealitatera dokumentalak baino, paradoxikoa izan arren.

Dena den, ikusten da baduela zerbait kitzikagarria besteei goitik behera begiratzeak, batez ere burua makurturik bizitza gorantz begira pasa duenarentzat. Gure azpian denari lepaldean maite-maite egiteko beharra geneetan eramango dugu, igotzea ez baita pagotxa “zenbat eta gorago eskuak lotuago” esaten baitzaigu. Beste paradoxa bat, boterean denak “ezin dugu besterik egin” diosku.

“Ez dago gure esku zerga politika aldatzea, ez dago gure esku zerbitzu publikoak garatzea, ez dago gure esku gure lanaren aurrezkiak gure esku mantentzea gure beharrei erantzun eta gure ehun produktiboan inbertitzeko, ez dago gure esku enplegua sortzea, ez dago gure esku lan-harremanak hobetzea, ez dago gure esku desberdintasun sozialak apaltzea, ez dago gure esku pobrezia murriztea. Beharrak handitu dira, bai, baina guk ezin dugu ezer egin, zorra ordaindu behar da lehenik”. “Ez dago gure esku” dio goian denak, determinismoak jotako liberalak, eta berehala gehitzen du “zure esku dago”.

Kontua da, behean zaudenean gauzak errazak diruditen arren gora iristean konplikatu egiten direla. Han goitik ezin omen dira gauzak aldatu, “Guk ezin dugu besterik egin” esaten digute goitik, “baina zuk bai”. Eta Hollywood-eko filma guztiekin elikatzen dute amets amerikarra: Aldirietako txabola pobre batean jaiotako emakume beltza Estatu Batuetako presidente izatera iritsi daiteke. “Saiatu gogor, ikasi eskolan, politeknikoan, unibertsitatean, doktoretza egin, masterra, ikasi eta buelta, segi ikasten, eta azalduko zaizu aukeraren bat”.

“Izan ausarta, ez mugatu zure burua, eraiki ezazu nahi duzun hori, eman bidea sormenari, ekintzaile izan. Ez dago gure esku, zure esku dago”.

Behekoei maitekiro begiratu eta adorea ematea lehen urratsa baino ez da. Berehala dator hurrengo: “Langabe zaudela? Nahikoa saiatu ez zaren seinale. Etxea kendu dizutela? Etxe garestiegia erosi zenuen seinale. Langabezia saria amaitu zaizula? Botikak ordaindu behar dituzula? Etxean gasa itxita daukazula? Zerbait gaizki egin duzun seinale”.

Eta jakina, behin jendea epaitzen hasita, eta jabetuta behekoak nolako ganoragabeak garen, ekidin ezina da amorruak hartuta sutan purrustadaka ez hastea. “Eskatzen, eskatzen, behetik gora eskatzen beti; ilargia eskatzen, eguzkia eskatzen. Zer uste duzue? Inozo batzuk zarete, inuzente hutsak. Demokrazia, justizia, askatasuna, maitasuna eskatzen. Ameslariak, umeak. Ez dizuegu ezer emango”. Behin haserreak jota, hitzek iragazkitik pasa gabe egiten dute ihes, ezin dugu besterik egin, ezin dizuegu eman-etik, ez dizuegu emango-ra. “Baina segi, segi zuek eska, eska, eska, Jamaika eska. Eskatzen duzuen bitartean, gu hemen eta zuek han”.

Gauzak garbi, beraz. Zure esku dago kotxe urdina edo gorria erostea, smartphone-a edo iPad-a. Zure esku dago Athletic, Reala edo Osasuna animatzea, Avyron edo BO, Madrid edo Barça. Zure esku Telecinco, Divinity, Cuatro, Siete edo La Sexta ikustea. Zuen esku ez dago, ordea, demokrazia, justizia, askatasun eta maitasun gehiago eskuratzeko elkar antolatu eta borrokatzea. Mugak garbi, horretarako dauzkagu segurtasun indarrak eta legea.

 

Giza kate motzean

Erraza da jaistea, grabitateak ez du barkatzen; igotzea ordea, ez da hain erraza. Goitik behera gurasokeriaz, zorroztasunez eta amorruz hitz egiten digunak, bi modutara heldu ahal izan du gora, eta bai batak zein besteak kateatzen dizkio eskuak, baina modu desberdinetan.

Bada igotzeko modu formal bat, eta bada igotzeko modu erreal bat. Lehenak eskuak kateatzen ditu modu desatseginean, bigarrenak marrubi finezko lurrin artean. Lehena umekeria bat da, bigarrena gizon serioen, arrazionalen, pragmatikoen kontua: “Baduzu zure kabuz bidaia ordaintzeko adina? Nik emango dizut”. Eta hortxe hasten da bidaia fin-fina, kotoiz inguratua. Geroz eta urrunago behekoak, geroz eta txikiagoak. “Zergatik gauzak aldatu, hemen hain ongi egonda?” Ordaintzen dutenen esanetara, gustura.

Baina formak gorde behar dira, eta gustuko izan ez arren, noizean behin hitza eman behar zaio jende urrun hari. Eta hauxe da goikoei eskuak kateatzeko gure esku dagoen modua. Boza eman bai, baina boza eman ondoren kate-begi bihurtu. “Guk honetarako eman genizun boza, ez ahaztu”. Bozka dezakezu A, bozka dezakezu B, baina behean bizi zara, inozoa zara, inuzentea, ume bat. Zuk eta ingurukoek nahiak eta beharrak dituzue, inguruan beldurra eta kezka zabaltzen sumatzen duzue, okerrera zoazte goikoek hartzen dituzten erabakiekin, panorama kaxkarra da, baina segitzen duzue pentsatzen beste Euskal Herri bat posible dela, beste Euskal Herri bat beharrezkoa dela.

Goikoek beste lehentasun batzuk dituzte. Guk jarrai dezakegu eskatzen eta eskatzen, baina ez dugu ezer lortuko baldin eta ez ditugun behartzen. Gure esku dago, bai, gora igo ditugunen eskuak lotuko dituen giza kate sendoa eraikitzen joatea kate-begiz kate-begi, banan-banan. Eskuak lotu ordaintzen dutenen interesen alde lan egin ordez, herri hau osatzen dugunon beharrei erantzun diezaien.

Demokrazia, justizia, askatasun eta maitasun gehiago nahi dugu. Eskatu eguzkia, eskatu ilargia, eta izan Gulliver lotuko duen liliputiarren giza katea. Eman nahi ez duena derrigorrezkoa da behartzea. Zenbat egia ume, ipuin eta marrazki bizidunetan!

– See more at: http://norabidea.info/2014/04/28/alferrik-da-eskatu-eta-eskatu-ibiltzea-behartzen-ez-ditugun-bitartean/#sthash.5pnHkB0P.dpuf

Gora-beheraz betetako gure orografia eta biografietan, ezinbestekoa zen igotzeko bezainbeste modu asmatzea jaisteko ere. Hori bai, jaitsiera natural eta bizkorrena da, marrazki bizidunek erakutsi diguten moduan, arriskutsuena. Halere denek igo nahi, akaso marrazkiak umekeriak iruditzen zaizkigulako, ahaztuta, askotan, gehiago gerturatzen direla errealitatera dokumentalak baino, paradoxikoa izan arren.

Dena den, ikusten da baduela zerbait kitzikagarria besteei goitik behera begiratzeak, batez ere burua makurturik bizitza gorantz begira pasa duenarentzat. Gure azpian denari lepaldean maite-maite egiteko beharra geneetan eramango dugu, igotzea ez baita pagotxa “zenbat eta gorago eskuak lotuago” esaten baitzaigu. Beste paradoxa bat, boterean denak “ezin dugu besterik egin” diosku.

“Ez dago gure esku zerga politika aldatzea, ez dago gure esku zerbitzu publikoak garatzea, ez dago gure esku gure lanaren aurrezkiak gure esku mantentzea gure beharrei erantzun eta gure ehun produktiboan inbertitzeko, ez dago gure esku enplegua sortzea, ez dago gure esku lan-harremanak hobetzea, ez dago gure esku desberdintasun sozialak apaltzea, ez dago gure esku pobrezia murriztea. Beharrak handitu dira, bai, baina guk ezin dugu ezer egin, zorra ordaindu behar da lehenik”. “Ez dago gure esku” dio goian denak, determinismoak jotako liberalak, eta berehala gehitzen du “zure esku dago”.

Kontua da, behean zaudenean gauzak errazak diruditen arren gora iristean konplikatu egiten direla. Han goitik ezin omen dira gauzak aldatu, “Guk ezin dugu besterik egin” esaten digute goitik, “baina zuk bai”. Eta Hollywood-eko filma guztiekin elikatzen dute amets amerikarra: Aldirietako txabola pobre batean jaiotako emakume beltza Estatu Batuetako presidente izatera iritsi daiteke. “Saiatu gogor, ikasi eskolan, politeknikoan, unibertsitatean, doktoretza egin, masterra, ikasi eta buelta, segi ikasten, eta azalduko zaizu aukeraren bat”.

“Izan ausarta, ez mugatu zure burua, eraiki ezazu nahi duzun hori, eman bidea sormenari, ekintzaile izan. Ez dago gure esku, zure esku dago”.

Behekoei maitekiro begiratu eta adorea ematea lehen urratsa baino ez da. Berehala dator hurrengo: “Langabe zaudela? Nahikoa saiatu ez zaren seinale. Etxea kendu dizutela? Etxe garestiegia erosi zenuen seinale. Langabezia saria amaitu zaizula? Botikak ordaindu behar dituzula? Etxean gasa itxita daukazula? Zerbait gaizki egin duzun seinale”.

Eta jakina, behin jendea epaitzen hasita, eta jabetuta behekoak nolako ganoragabeak garen, ekidin ezina da amorruak hartuta sutan purrustadaka ez hastea. “Eskatzen, eskatzen, behetik gora eskatzen beti; ilargia eskatzen, eguzkia eskatzen. Zer uste duzue? Inozo batzuk zarete, inuzente hutsak. Demokrazia, justizia, askatasuna, maitasuna eskatzen. Ameslariak, umeak. Ez dizuegu ezer emango”. Behin haserreak jota, hitzek iragazkitik pasa gabe egiten dute ihes, ezin dugu besterik egin, ezin dizuegu eman-etik, ez dizuegu emango-ra. “Baina segi, segi zuek eska, eska, eska, Jamaika eska. Eskatzen duzuen bitartean, gu hemen eta zuek han”.

Gauzak garbi, beraz. Zure esku dago kotxe urdina edo gorria erostea, smartphone-a edo iPad-a. Zure esku dago Athletic, Reala edo Osasuna animatzea, Avyron edo BO, Madrid edo Barça. Zure esku Telecinco, Divinity, Cuatro, Siete edo La Sexta ikustea. Zuen esku ez dago, ordea, demokrazia, justizia, askatasun eta maitasun gehiago eskuratzeko elkar antolatu eta borrokatzea. Mugak garbi, horretarako dauzkagu segurtasun indarrak eta legea.

 

Giza kate motzean

Erraza da jaistea, grabitateak ez du barkatzen; igotzea ordea, ez da hain erraza. Goitik behera gurasokeriaz, zorroztasunez eta amorruz hitz egiten digunak, bi modutara heldu ahal izan du gora, eta bai batak zein besteak kateatzen dizkio eskuak, baina modu desberdinetan.

Bada igotzeko modu formal bat, eta bada igotzeko modu erreal bat. Lehenak eskuak kateatzen ditu modu desatseginean, bigarrenak marrubi finezko lurrin artean. Lehena umekeria bat da, bigarrena gizon serioen, arrazionalen, pragmatikoen kontua: “Baduzu zure kabuz bidaia ordaintzeko adina? Nik emango dizut”. Eta hortxe hasten da bidaia fin-fina, kotoiz inguratua. Geroz eta urrunago behekoak, geroz eta txikiagoak. “Zergatik gauzak aldatu, hemen hain ongi egonda?” Ordaintzen dutenen esanetara, gustura.

Baina formak gorde behar dira, eta gustuko izan ez arren, noizean behin hitza eman behar zaio jende urrun hari. Eta hauxe da goikoei eskuak kateatzeko gure esku dagoen modua. Boza eman bai, baina boza eman ondoren kate-begi bihurtu. “Guk honetarako eman genizun boza, ez ahaztu”. Bozka dezakezu A, bozka dezakezu B, baina behean bizi zara, inozoa zara, inuzentea, ume bat. Zuk eta ingurukoek nahiak eta beharrak dituzue, inguruan beldurra eta kezka zabaltzen sumatzen duzue, okerrera zoazte goikoek hartzen dituzten erabakiekin, panorama kaxkarra da, baina segitzen duzue pentsatzen beste Euskal Herri bat posible dela, beste Euskal Herri bat beharrezkoa dela.

Goikoek beste lehentasun batzuk dituzte. Guk jarrai dezakegu eskatzen eta eskatzen, baina ez dugu ezer lortuko baldin eta ez ditugun behartzen. Gure esku dago, bai, gora igo ditugunen eskuak lotuko dituen giza kate sendoa eraikitzen joatea kate-begiz kate-begi, banan-banan. Eskuak lotu ordaintzen dutenen interesen alde lan egin ordez, herri hau osatzen dugunon beharrei erantzun diezaien.

Demokrazia, justizia, askatasun eta maitasun gehiago nahi dugu. Eskatu eguzkia, eskatu ilargia, eta izan Gulliver lotuko duen liliputiarren giza katea. Eman nahi ez duena derrigorrezkoa da behartzea. Zenbat egia ume, ipuin eta marrazki bizidunetan!

– See more at: http://norabidea.info/2014/04/28/alferrik-da-eskatu-eta-eskatu-ibiltzea-behartzen-ez-ditugun-bitartean/#sthash.5pnHkB0P.dpuf

Gora-beheraz betetako gure orografia eta biografietan, ezinbestekoa zen igotzeko bezainbeste modu asmatzea jaisteko ere. Hori bai, jaitsiera natural eta bizkorrena da, marrazki bizidunek erakutsi diguten moduan, arriskutsuena. Halere denek igo nahi, akaso marrazkiak umekeriak iruditzen zaizkigulako, ahaztuta, askotan, gehiago gerturatzen direla errealitatera dokumentalak baino, paradoxikoa izan arren.

Dena den, ikusten da baduela zerbait kitzikagarria besteei goitik behera begiratzeak, batez ere burua makurturik bizitza gorantz begira pasa duenarentzat. Gure azpian denari lepaldean maite-maite egiteko beharra geneetan eramango dugu, igotzea ez baita pagotxa “zenbat eta gorago eskuak lotuago” esaten baitzaigu. Beste paradoxa bat, boterean denak “ezin dugu besterik egin” diosku.

“Ez dago gure esku zerga politika aldatzea, ez dago gure esku zerbitzu publikoak garatzea, ez dago gure esku gure lanaren aurrezkiak gure esku mantentzea gure beharrei erantzun eta gure ehun produktiboan inbertitzeko, ez dago gure esku enplegua sortzea, ez dago gure esku lan-harremanak hobetzea, ez dago gure esku desberdintasun sozialak apaltzea, ez dago gure esku pobrezia murriztea. Beharrak handitu dira, bai, baina guk ezin dugu ezer egin, zorra ordaindu behar da lehenik”. “Ez dago gure esku” dio goian denak, determinismoak jotako liberalak, eta berehala gehitzen du “zure esku dago”.

Kontua da, behean zaudenean gauzak errazak diruditen arren gora iristean konplikatu egiten direla. Han goitik ezin omen dira gauzak aldatu, “Guk ezin dugu besterik egin” esaten digute goitik, “baina zuk bai”. Eta Hollywood-eko filma guztiekin elikatzen dute amets amerikarra: Aldirietako txabola pobre batean jaiotako emakume beltza Estatu Batuetako presidente izatera iritsi daiteke. “Saiatu gogor, ikasi eskolan, politeknikoan, unibertsitatean, doktoretza egin, masterra, ikasi eta buelta, segi ikasten, eta azalduko zaizu aukeraren bat”.

“Izan ausarta, ez mugatu zure burua, eraiki ezazu nahi duzun hori, eman bidea sormenari, ekintzaile izan. Ez dago gure esku, zure esku dago”.

Behekoei maitekiro begiratu eta adorea ematea lehen urratsa baino ez da. Berehala dator hurrengo: “Langabe zaudela? Nahikoa saiatu ez zaren seinale. Etxea kendu dizutela? Etxe garestiegia erosi zenuen seinale. Langabezia saria amaitu zaizula? Botikak ordaindu behar dituzula? Etxean gasa itxita daukazula? Zerbait gaizki egin duzun seinale”.

Eta jakina, behin jendea epaitzen hasita, eta jabetuta behekoak nolako ganoragabeak garen, ekidin ezina da amorruak hartuta sutan purrustadaka ez hastea. “Eskatzen, eskatzen, behetik gora eskatzen beti; ilargia eskatzen, eguzkia eskatzen. Zer uste duzue? Inozo batzuk zarete, inuzente hutsak. Demokrazia, justizia, askatasuna, maitasuna eskatzen. Ameslariak, umeak. Ez dizuegu ezer emango”. Behin haserreak jota, hitzek iragazkitik pasa gabe egiten dute ihes, ezin dugu besterik egin, ezin dizuegu eman-etik, ez dizuegu emango-ra. “Baina segi, segi zuek eska, eska, eska, Jamaika eska. Eskatzen duzuen bitartean, gu hemen eta zuek han”.

Gauzak garbi, beraz. Zure esku dago kotxe urdina edo gorria erostea, smartphone-a edo iPad-a. Zure esku dago Athletic, Reala edo Osasuna animatzea, Avyron edo BO, Madrid edo Barça. Zure esku Telecinco, Divinity, Cuatro, Siete edo La Sexta ikustea. Zuen esku ez dago, ordea, demokrazia, justizia, askatasun eta maitasun gehiago eskuratzeko elkar antolatu eta borrokatzea. Mugak garbi, horretarako dauzkagu segurtasun indarrak eta legea.

 

Giza kate motzean

Erraza da jaistea, grabitateak ez du barkatzen; igotzea ordea, ez da hain erraza. Goitik behera gurasokeriaz, zorroztasunez eta amorruz hitz egiten digunak, bi modutara heldu ahal izan du gora, eta bai batak zein besteak kateatzen dizkio eskuak, baina modu desberdinetan.

Bada igotzeko modu formal bat, eta bada igotzeko modu erreal bat. Lehenak eskuak kateatzen ditu modu desatseginean, bigarrenak marrubi finezko lurrin artean. Lehena umekeria bat da, bigarrena gizon serioen, arrazionalen, pragmatikoen kontua: “Baduzu zure kabuz bidaia ordaintzeko adina? Nik emango dizut”. Eta hortxe hasten da bidaia fin-fina, kotoiz inguratua. Geroz eta urrunago behekoak, geroz eta txikiagoak. “Zergatik gauzak aldatu, hemen hain ongi egonda?” Ordaintzen dutenen esanetara, gustura.

Baina formak gorde behar dira, eta gustuko izan ez arren, noizean behin hitza eman behar zaio jende urrun hari. Eta hauxe da goikoei eskuak kateatzeko gure esku dagoen modua. Boza eman bai, baina boza eman ondoren kate-begi bihurtu. “Guk honetarako eman genizun boza, ez ahaztu”. Bozka dezakezu A, bozka dezakezu B, baina behean bizi zara, inozoa zara, inuzentea, ume bat. Zuk eta ingurukoek nahiak eta beharrak dituzue, inguruan beldurra eta kezka zabaltzen sumatzen duzue, okerrera zoazte goikoek hartzen dituzten erabakiekin, panorama kaxkarra da, baina segitzen duzue pentsatzen beste Euskal Herri bat posible dela, beste Euskal Herri bat beharrezkoa dela.

Goikoek beste lehentasun batzuk dituzte. Guk jarrai dezakegu eskatzen eta eskatzen, baina ez dugu ezer lortuko baldin eta ez ditugun behartzen. Gure esku dago, bai, gora igo ditugunen eskuak lotuko dituen giza kate sendoa eraikitzen joatea kate-begiz kate-begi, banan-banan. Eskuak lotu ordaintzen dutenen interesen alde lan egin ordez, herri hau osatzen dugunon beharrei erantzun diezaien.

Demokrazia, justizia, askatasun eta maitasun gehiago nahi dugu. Eskatu eguzkia, eskatu ilargia, eta izan Gulliver lotuko duen liliputiarren giza katea. Eman nahi ez duena derrigorrezkoa da behartzea. Zenbat egia ume, ipuin eta marrazki bizidunetan!

– See more at: http://norabidea.info/2014/04/28/alferrik-da-eskatu-eta-eskatu-ibiltzea-behartzen-ez-ditugun-bitartean/#sthash.5pnHkB0P.dpuf