Tag Archives: independentzia

Atzerri egunetik abegi egunera

Sormen agorra
ez da zigorra.
Aurrez idatzi altxorra,
horra bide zidorra

Landeia, 2011ko maiatza

Adela galdezka etorri zait gaur. Ekuatoriarra da, eta nahiz eta euskara ikasten ibili, badaude ulertzen ez dituen hitz asko, batez ere iparraldeko jendeari entzuten dizkionak. Eta halakoxe hitz batetaz galdezka hasi zait. “Frantsesez ari ziren batzuk entzun ditut abegi eguna gora eta abegi eguna behera. Zer da abegi?” Ziur ez nengoenez hiztegian begiratu behar izan dut. Abegi: harrera, acogida. “Non eta noiz ospatuko da egun hori? bertara joan nahiko nuke”. Hori ere ez nekien, eta hiztegian begiratu badut ere ezin izan diot erantzun.

Adelak gogor egin izan du lan, baldintza kaxkarretan ia beti, askotan zapaldu dute, baina duintasuna galtzeko zorian zenean zutitu eta aurre egin zion zapaltzaileari bere lankideekin batera. Mugitzen zebilen talde bat topatu zuen lanean, enpresaren gehiegikerien aurrean kito esan eta aurpegia emateko prest zegoena. Enpresan lanean hasi zenetik etorri zitzaion talde horretako ordezkaria babesa ematera. Bakarrik ez zegoela esan zion, langile talde majo bat zutela, eta nahi zuenean berekin kontaktuan jartzeko, edozein kezka, arazo edo beldur elkarrekin partekatzeko.

Hasieran ez zion kasu handirik egin, nahiz eta eskertu emandako harrera eta bere telefono zenbakia utzi izana. Berak lana egingo zuen bere herrira dirua bidali ahal izateko. Baina ordezkari hura noizean behin gerturatzen zitzaion, eta galdetzen zion zer moduz zihoan. Honela apurka-apurka konfiantza hartu zuen, eta bere kezka eta beharrak kontatzen hasi zitzaizkion.

Halako batean ordezkariak esan zion enpresak egiten zizkien irainei aurre egin behar ziotela, eta horretarako lankide guztiak batera aritu behar zirela. Adela horrela sartu zen talde hartan, eta langile ororen duintasuna babesteko mugimendu baten partaide bihurtu zen. Bera ez zen euskal abertzalea, baina justizia, elkartasuna, demokrazia eta askatasunaren aldeko bidea, konfiantza eta babesa eman zion ordezkariaren sindikatuarekin egin nahi zuen. Bertako partaide sentitzen zen. Bertako partaidea zen. Eta horrela ezagutu genuen elkar.

Euskal abertzale ez den jende asko dago gure sindikatuan. Gizartearen gehiengoaren nahi eta beharren araberako politiken aldarrikapenean bat egiten du, elite politiko eta ekonomikoen kontra. Kontuan izan pentsioen erreforma Espainiako legebiltzarreko %90ek babestuta onartu zela, nahiz eta gizartearen %72a kontra egon. Hori azaltzeko nahikoa da esatea Espainiako alderdiek bankuekin 144 milioi euroko zorra dutela. Elite politikoa aberats gutxi batzuen alde ari da gobernatzen, eta gizartetik geroz eta urrunago dago. Beste mundu bat posible dela sinisteak, eta beraren alde borrokatzeak batzen gaitu. Globalean pentsatu, lokalean ekin.

Baina zer da aberria? Sinismena? Sentimendua? Hizkuntza? Lurraldea? Horrela ikusita abertzale eta ez abertzaleen arteko banaketak urteak dira berdin jarraitzen duela. Batzuentzat aberria atzerria da, eta besteentzat atzerria aberri. Eta gainera, egun, aberri eguna baino azeri egunak ospatzen ditugu, abertzaleen artean zeinek nola hegemonia lortu.

Baina, zer da zuek aipatzen duzuen aberria?” galdetu izan dit Adelak. Aberria herritar oro bertako partaidetzat onartzen duen komunitatea da. Gaurko eta etorkizuneko herritar ororen eskubide eta betebeharrak segurtatzen dituen komunitatea. Produkzio, kultura eta kontsumo medioak herritarren esku eta herritarren beharrak asetzeko dituen komunitatea. Aberria da elkarrekin egiten dugun borrokaren bidez aldarrikatzen dugun gizarte justuago hori. “Aizu, ba, niri aberri hori gustatzen zait.”

Euskal Herriaren nortasuna plurala da, eta aberriaren oinarria arlo desberdinetan jar daiteke, izan euskara, lurraldea, sukaldaritza… Baina guretzat funtsezkoena gizarte justu, demokratiko eta burujabea da. Eta hori da gure abertzale izateko era; gizarte horren aldeko eguneroko borroka enpresa eta kalean, beste mugimendu sozialekin batera. Eta burujabetzaren bidean ez dugu aurrera egingo baldin eta euskal abertzale ez diren asko ez baditugu erakartzen.

Aurrera egin nahi badugu atzerri eguna abegi eguna bihurtzea baina ez dugu.

Advertisements

Beraien artean infiltratu bat dugu

Image

Ez balitz izango zortzi pertsona Guardia Zibilaren eskueta daudelako, ez balitz izango senide eta adiskideen urduritasun, sufrimendu eta kezkagatik, esango nuke ongi gabiltzala. Esango nuke lortu dugula, azkenean, beraien artean gutako bat arrakastaz infiltratzea. Larunbateko mobilitsasorako hauek tantak baldekada bihurtu dituzte.

Otsoak ardi larrua erantzi eta hortzak erakusten ditu. Lehen ere egiten zuen, baina erasotik babesteko aitzakian, biolentoetatik defendatzeko. Orain zertara dator ahotzar horretatik jaurtitzen duzun lerdea? Zerk amorratzen zaitu? Zerk ateratzen zeure onetik? Bertigoa sorrarazten al dizu Euskal Herrian abiatzen ari den mugimenduak?

Nahi duzuna egin dezakezu jada. Zugandik, jasotzen duguna besterik ez dugu espero. Guk geurea, aldebakartasuna, Kataluniarren atzetik. Atzetik? Zergatik orduan otsoaren indar erakustaldiak hemen? Zerbait ongi egiten ari garenaren seinale. Itxaropen izpi bat. Guk geurea, beraien zain egon gabe.

Eta teleberriko irudietan, otsoen ondoren, Urkullu. Rajoyren bila, oraindik. Negoziatzera, akordio bila, bilateraltasuna. Beste bat jokoz kanpo.

Ongi gabiltza. Otsoa agerian geratzen ari da. Independentista sortzeko makina bat da. Lortu dugu gutako bat beraien artean arrakastaz infiltratzea. Hori esango nuke zortzi pertsona gehiago, eta bere ingurukoak, momentu honetan sufritzen ari direla jakingo ez banu.

Eztabaida piztu nahi dut

Idatzi honekin eztabaida bat piztu nahi nuke, eztabaida zintzo bat, iritzi eta ikuspuntu desberdinen bidez prozesu demokratikoaren bidea nola eta zeintzuk ibiliko dugun marrazten joateko asmoz, kezkatuta bainago. Inozoa naiz, badakit, pertsona arrunt bat izanda idatzi hau seguruenik hemen geldituko baita. Baina, aldi berean, nodo bat naizen aldetik, nire aletxoa eman nahi dut behintzat, sareko beste nodoren batek sokari tiraka jarraituko dion itxaropenaz.

Idazterakoan metaforak erabiltzeko esan ohi dute adituek. Irudiak direla pertsonei buruan errazen txertatzen zaizkien gauzak. Hona ba nire metafora:

–         Badugu alderdi politikoen koalizio indartsu bat, neoliberalismoaren arrak usteldu gabea. Europan hau kasu bakana da.

–         Badugu gehiengo sindikal borrokalari bat, boteredunen finantzaziotik aske, neoliberalismoaren kontra gogor egiten duena. Europan hau, ere, salbuespena da.

–         Badugu herri mugimendu indartsu bat, urteak daramatzana arlo desberdinetan lanean alternatiba txikiak sortzen eta inposizio desberdinen kontra borrokan

Hau ez da metafora bat, esango didazue, baina ni zientzia gizona naiz. Sentitzen dut. Hemen doakizue bigarren irudia:

–         Trantsizio batean gaude. Trantsizio honen irteera demokrazia sakonagoa izango da edo totalitarismo handiagoa.

Badut zuentzat hirugarren irudi bat ere, pertsona eta erakunde moten inguruan:

–         Badira pertsona eta erakundeak esaten dutena ez dagoela beste biderik, Europak inposatzen dituen politikak nahitaez ezarri behar direla.

–         Bagaude beste bide bat abian jar dezakegula diogunak. Beste politika batzuk egin daitezkeela, alternatiba badagoela, ezinbestekoa dugun mundu berri hori eraiki dezakegula indar nahikoa bilduz gero.

Bizi dugun krisi, trantsizio, aukera hau prozesu demokratiko batean bihur dezakegu bigarren motako pertsona eta erakundeek. Bidea abiatu behar dugunak bigarren motako pertsona eta erakunde hauek gara. Gu soilik has gaitezke bide hori ibiltzen. Bestela totalitarismorantz goaz. Lehen motako pertsona horiek zer? Horiek, bidean aurrera egiten dugun heinean, joango dira gerturatzen.

Baina gerturatu nora? Zertara? Zer da beste mundu horretan sinisten dugunok bilatzen duguna?

–         Zer aberastasun sortu behar den demokratikoki erabakitzea, kontuan izanda planetaren mugak eta planetan bizi den pertsona oro. Ekonomia demokratizatzea, enplegu publikoa garatzea.

–         Aberastasuna, zaintza lana eta enplegua era bidezko batean banatzea.

–         Zerga politiketan errotiko aldaketa, fiskaltasun progresiboa lortzeko.

–         Gizarte gastua handitzea pertsonen beharrizanei modu egokian erantzun ahal izateko.

–         Demokrazia parte hartzaileagoa, sakonagoa, agintariekiko herritarren kontu hartze handiagoa.

–         Etxe kaleratzeen amaiera.

–          2007ra itzulera ez. Bidezkoagoa den gizarte eredua, gizarte eraldaketa.

Hau esanda laugarren irudia dakarkizuet:

–         Garrantzi handikoa izanda ere, lortu nahi duguna ezinezkoa da instituzioetatik soilik eginda.

–         Ezinbestekoa da herri pedagogia eta mobilizazio ikaragarria. Eragile sozial eta sindikalek bultzatu behar dituzte instituzioak.

Hau guztia esanda, eskatzen dugun hori aurrera eramateko estrategia eta aliantzak definitu beharko dira. Esan bezala prozesu demokratiko bihurtu nahi dugu trantsizio hau. Prozesu demokratikoa bultzatzeko urratsak zehaztu behar dira, egutegiak, bide orria.

–         Nork diseinatuko du estrategia hau? Nork definituko ditu eman beharreko urratsak, epeak? Nork epe laburrean lortu nahi diren emaitza zehatzak? Nork definituko momentu bakoitzean borrokarako eduki zehatzak? Nola egingo da?

–         Alderdi politiko batek egin behar al du? Alderdi politiko desberdinek? Herri mugimenduek alderdi horrek edo horiek definitutakoari jarraitu beharko lieke?

–         Eragile sozial eta sindikalek egin behar al dute? Herri mugimenduek bere kabuz definitu beharko lukete bidea alderdiekiko inolako harremanik gabe?

–         Aldaketa nahi duten alderdi politiko, sindikatu eta gizarte eragileen artean sortutako plataforma batek egin beharko luke?

Nire ustez hau da momentu honetan argitu behar dugun gakoa. Oraingoz, bide honetan egin den urrats transbertsal eta itxaropentsuena mugimendu sozial eta sindikalen gunea izan da, niretzat. Hasiera baino ez da baina iruditzen zait horrek, denborarekin, eman dezakeela, mugak dituen arren. Nolabait argitu beharko litzateke gune horrek aldaketa nahi duten alderdi politikoekin izan beharreko harremana, komeniko litzatekeelako instituzioetatik egiten den lana eta herri mugimendu honek bultzatzen duena norabide berean joatea, kontuan izanda instituzioetako lanak eta kaleko mobilizazioek, banatuta eta norabide gabe joanda, ez dutela aldaketa eragiteko indar nahikorik izango.

Eta independentzia? Nire ustez independentzia lortzeko bi baldintza eman behar dira: arerioak oso gaizki egitea eta guk oso ongi egitea. Gure esku dagoena da guk egin beharrekoa ongi egitea, hau da, aldaketa demokratikoa eragiteko estrategia, urratsak, epea eta aliantzak horren aldeko erakunde desberdinen artean adostu eta bidean jartzea, elkarren arteko errespetu zainduz. Hala, sakontze demokratiko horren aldeko borrokan elkarrekin aritzeak, emaitza zehatzak lortzen joateak, zailtasun eta sariak partekatzeak, ekarri dezake geroz eta jende gehiago sentitzera independentzia demokrazia eta gizarte justizia gehiago dela.