Tag Archives: iruzurra

Iruzurra salatzen duena zigortu?

[El Correoko zuzendari ordea den Alberto Ayalaren bi artikulu hauetan oinarrituta: Perplejidades varias eta El paraguas laboral del PNV]

“Me metí en esto por convencimiento de Justicia y quizás debería haber reflexionado más las consecuencias”. Ainhoa Alberdiren esaldi hau ezin izan dut gainetik kendu irakurri nuenetik. Ustelkeria eta iruzurra salatzeagatik 9 urte daramatza infernuan. Salaketak bere bizitzan izan dituen ondorio latzak sufrituta, agian, atzera begira, ez luke berriro egingo.

“Alberdi narró cómo, tras denunciar el caso, «una persona política», de Bizkaia, «conocedora de cómo funcionan estos asuntos», de la que no quiso confirmar ni su nombre ni si milita en el PNV, le aconsejó que dejara de presentarse a concursos públicos porque no iba a ganar ninguno más.”

Aurreko astean gure lehengo auzokide batekin egin genuen topo (orain bi urte aladatu ginen etxez). “Ez dakizue zer gertatu zaigun!” esan zigun. “Auzoan hoditeria guztia aldatzen ari zirela aprobetxatuz, gure bi portaletako ur zikinen hodiak ere aldatzea proposatu ziguten. Langileak, aparatu guztiekin, bertan zebiltzanez, merkeago aterako zitzaigula. Gure etxeetako hodiek urte asko omen zituzten, onartu genuen eskaintza.”

“Jaitsi ziren langileak behera eta… sorpresa! Gure etxeetako ur zikinen hodiak apurtuta zeuden auskalo noiztik. Pentsa! Arratoiak, arratoiak eta arratoiak, dinosauroen tamainakoak, mugimedu etengabean, beren saltsan. Nazkagarria! Kare bizia erabili behar izan zuten hura guztia garbitzeko, imajinatu! Urte hauetan  gutako inor ez kutsatzea mirari bat izan da!”.

Han genuena, etxe azpian, urteetan zehar, ustelkeriaren habitat okaztagarria zen, guretzat arriskutsua, arratoientzat paradisua. Gu bertan bizi ginenean ikusten genituen arratoiak, noizean behin, zakar artean. Lehen pisukoak, behin, logelan aurkitu zuen bat. Senarrak akabatu zuen.

Langileek ezikusiaren egin zezaketen, etxe azpian aurkitu zuten ustelkeriaren berri ez eman. Baina ez, komunitatean sor zitezkeen haserre, gatazka, eta arazoen gainetik, bizilagunen osasunaren alde egin zuten. Gogorra izan omen zen bilera, baina auzokideek egindako lana eskertu zieten langileei. Hori da normalena, ustelkerian bapo bizi garen arratoiak ez bagara behintzat.

Orain errenta aitorpena egiteko epea zabalduko da. Diputazioek esango dute iruzurraren eta ustelkeriaren kontra gogor egingo dutela. Jarriko digute telefono bat, ere, norbait iruzurra egiten ikusten badugu sala dezagun. Gertatzen dena da “La casa de papel” seriea ikusi berri dudala; jada ez dakidala zein den ona eta zein txarra. Eta Ainhoa Alberdiren kasua ezagututa, nork esaten dit niri telefono hori ez dela amarru bat iruzurra salatzen duena harrapatzeko?

 

Advertisements

Arantxa Tapia konpainia noblean

ArantxaTapia

Badakit bitxia dela. Gai asko daudela koadrilako afal ostean, ardoz eta kopaz goraino, barre eta besarkaden garaian, mahai gainean jartzeko. Baina egun hartan enpresariek zergetan ordaintzen zutenaz eta ez zutenaz jardun genuen bi lagunek eta hirurok, biak enpresa banaren arduradun.

Googlek koadriletako apustu eta eztabaidak pikutara bota zitueneko garaien aurretik izan zen, guk behintzat ez genuen garai hartan mobilera datuak egiaztatzera joateko ohiturarik, eta baten ustearekin eta besteak omen zekienarekin tabernaz taberna ibili ginen..

Nik nioen gauza bat dela teorian enpresek irabaziengatik ordaindu behar dutena sozietate zergan, eta beste gauza bat benetan ordaintzen dutena, askoz gutxiago. Datuak ez nekizkiela, baina hala zela. Beraiek ezetz. Enpresek, beraiek behintzat, zerga guztiak ordaintzen zituztela, zerga pila bat.

Eztabaida hartaz oroitu naiz Arantxa Tapiak aurrekoan egin zituen adierazpenak irakurrita. “Gure sistema ez da txarra enpresentzat; kenkari sorta garrantzistua dago, eta, horiei esker, enpresa askoren ordainketa efektiboa ez da bi digiturena”. Gogoratu behar dugu sozietate zerga soilik ordaintzen dutela irabaziak dituzten enpresek. Galerak dituztenek, zero patatero ordaintzen dute.

Oso adierazpen esanguratsuak dira, batez ere, Tapiaren Jaurlaritza bereko Pedro Azpiazu Ogasun sailburuak esan berri duenean diru bilketa handiagoa behar dela, eta badagoela tartea sozietate zergan gehiago biltzeko.

Berriako albistearen arabera, Arantxa Tapia ez zen urrutirago joan zerga erreformari buruzko eztabaidan “daturik gabe hitz egiten ari delako gehiegitan”.

Datu faltagatik ez dadila izan Arantxa:

EAEn sozietate zergaren tasa nominala (teorian ordaindu behar dutena) %28koa da.  Baina dauden kenkari, hobespen, salbuespen eta desgrabazioak tarteko, praktikan ordaintzen dena %16,2 da. Azken zifra hau batez bestekoa da. Tapiak argi esan duen moduan, baudade enpresak %10etik behera ordaintzen dutenak, baina ez du salatzen, goraipatu baizik.

Berriki adostu ditu Jaurlaritzak 2017rako aurrekontuak PSE eta PP-rekin. Zein da aurrekonturako Jaurlaritzak duen diru kopurua? 10.709 milioi €. Hori da Urkulluren gobernuak gastu publikorako duen diru kopurua.

Badakizue, Arantxa Tapiak sutsuki goraipatu dituen kenkari eta hobespenak direla eta, zein den  Foru Ogasunek bildu gabe utzi duten diru kopurua (gastu fiskala deitua)? 6.058 milioi €.

Badakizuen EHUko ikerketa baten arabera zein den EAEko iruzur fiskalaren kopurua urtean? 3.200 milioi €.

Daturik gabe hitz egiten dela salatzen duenak, datuak ezkutatu nahi ditu, eskandaluzkoak dira eta, EAE paradisu fiskal bihurtu nahi ez dugunontzat.

Datuoi garrantzia kendu nahi dien Jaurlaritza, ordea, oso kezkatuta dago Diru Sarrerak Bermatzeko Errentan (DSBE; RGI gaztelaniaz) ematen den iruzurrarekin. Hatz marka digitalak hartuko dizkiete DSBE jasotzen duten pertsonei, iruzurgileak harrapatzeko.

Baina, zer neurriko iruzurra ematen da DSBEn halako neurri zorrotza hartzeko?

Gogoratu:

  • Jaurlaritzak 2017rako duen aurrekontua: 10.709 milioi €
  • Kenkari eta hobespenen bidez biltzeke uzten den dirua: 6.058 milioi €
  • EHUren ikerketaren arabera iruzur fiskala: 3.200 milioi €

Hatz marka digitalik, zein beste neurririk, ez enpresei. Hatz marka digitalak eskatuko zaizkie DSBEren hartzaileei.

Zenbat gastatzen du Jaurlaritzak DSBEn guztira? 400 milioi €.

Zein da DSBEn ematen den iruzur maila? %1ekoa. Beraz, iruzurra 4 milioi € ingurukoa izango da.

Sozietate zerga ordaintzen dutenak irabaziak dituzten enpresak dira. Hor ematen den iruzurra erraldoia da, eta iruzurgileak dirutan flotatzen bizi dira. DSBE jasotzen dutenek egiten duten iruzurra minuskuloa da, eta hartzaileek ez dute inon flotatzen, lurrari krudelki itsatsita daude, bizirauten saiatzen.

Arantxa Tapiari eskatuko nioke, denbora gutxiago pasatzeko enpresari “arrakastatsuekin”, eta denbora gehiago eman dezala, esaterako, DSBE jasotzen duten pertsonekin. Datuek asaladatu egiten dute, bai, baina begirada urratuek bihotzak biguntzen dituzte.

Gran jefe no kaka

Tribu bateko nagusiak beharrak egiteko arazoak zituela eta, indiar bat medikura bidali zuen. Suposatzekoa da Toro Sentadok (hala egoten baitzen, saiatzen) jasotako botika Morotik datozen susmagarriei benemeritak ematen dien gauza bera izango zela, batak zein besteek gauza bera bilatzen baitzuten: atzeko atea libratzea. Bi kasuetan emaitza berbera du ditxosozko pilulak, alegia, kakaz zipriztintzea guztia. Haatik, bakoitzaren motibazioa oso desberdina da. Batek behar hutsagatik egiten du; besteek, ordea, altxorra topatzeko.

Halaxe da, batzuk begiak itxi eta arnasari eusten diote zabor artean zerbaiten bila egun bat gehiago biziraun ahal izateko. Beste batzuk, aldiz, kakaz betetzen dira leporaino handinahikeriagatik, aurpegian gezurrezko irribarrea dutela. Usteldu egiten dira eta inguru guztia lohitu, kiratsa oso kutsakorra izanda berehala hedatzen baita. “Guztiak berdinak dira” dio jendeak. Baina ez, zorionez. Usteak erdia ustel.

Lan gehiago egin behar dugula esaten digute kolpe zorrik jotzen ez dutenek. Soldatak murriztu behar ditugula diruarekin zer egin ez dakitenek. Pentsioak jaitsi behar direla Mega Milioietako erretiroa ziurtatuta daukatenek. Eta gobernuetan daudenek amen, amen eta amen. Nor dugu agintzen? Diru sarrerak jarraitzeak emango digu pistaren bat edo beste…

Hipotekak ez ordaintzeagatik familiak kale gorrian uzten dituzten bankuek zorrak barkatzen dizkiete alderdi politiko sistemikoei. Zergarik ez ordaintzeko filigrana sofistikatuenak egiten dituzten enpresek (leun xamar esatearren) dirutzak ematen dizkiete gobernura helduko diren alderdiei. Ate birakariak gobernuetan ibilitako politikariak enpresetako administrazio kontseiluetara eramaten ditu. Zeren truke?

Hor ez da gelditzen kontua. Gobernuetara heltzen diren alderdi eta politikariak diruz hornitzeaz gain, banku eta multinazionalek usteldu egiten dituzte ere. Handikeria bila buruz murgiltzen diren igerilekua, botere ekonomikoak betetzen du kakaz. Ustelkeria beste arma bat da bere eskuetan, egoerak berdin jarrai dezan. Hau da, irabazten jarrai dezaten. Gauzak ez baitira aldatuko indarrak metatu eta antolatuko dituen lidergo autonomo, sendo eta koherenterik gabe. Autonomia ekonomikorik ez duen erakunde batek ezingo du ordaintzen dionaren kontrako erabakirik hartu. Koherentziarik ez duen erakundeak ezingo du bilatzen duen alternatiba eraiki, ez aldaketa eragiteko behar adina indar metatu ere. Eta ustelkeria susmopean bizi den edozein erakunderi ere berdin gertatuko zaio. Horra “guztiak berdinak dira” horren tranpa, arriskua.

Guztiok egiten dugu kaka atzeko zulotik, bai, baina guztiok ez gara boteredunen kaketan blaitzen. Batzuk langileok ordaintzen ditugun kuotetan oinarritzen dugu gure erakundea, eta horrek ematen duen autonomiatik ahalik eta koherenteen izaten saiatzen gara. Gauzak aldatu nahi ditugulako. Aldaketa soilik jendeak ekarriko duela badakigulako, lidergo sendo eta autonomo partekatu batek antolatutako jendeak. Botere ekonomikoaren kakaz estalia dagoenak ezingo du lidergo hori lortu, ongi bai baitakigu: gran kaka no jefe.